Η Αμμόχωστος αποτέλεσε την τελευταία σταγόνα του μαρτυρίου της Κύπρου από τον «Αττίλα»

Πανοραμική φωτογραφία της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου όπως είναι σήμερα. Επιβλητική αλλά θλιμμένη για την εγκατάλειψη (Φωτογραφία: ΝΕΟΦΥΤΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ/ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ).

Η πόλη της Αμμοχώστου αποτέλεσε την τελευταία σταγόνα του μαρτυρίου της Κύπρου από τον «Αττίλα», τον Αύγουστο του 1974. Σαράντα πέντε χρόνια μετά, οι αιφνιδιαστικές κινήσεις εντυπωσιασμού της Αγκυρας έρχονται να ξύσουν βαθιά τις ανοιχτές πληγές των Βαρωσιωτών.

Το νέο τουρκικό τέχνασμα με τις εξαγγελίες Οζερσάι για άνοιγμα της πόλης στη βάση των αποφάσεων του ψευδοκράτους, για να διασωθεί το ΕΒΚΑΦ αποδεικνύει την αδυναμία της διεθνούς κοινότητας να επιβάλει το Διεθνές Δίκαιο και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Σε όλη αυτή την πορεία των 45 χρόνων, η επιστροφή της πόλης στους νόμιμους κατοίκους της, μέσα από συνομιλίες και συμβιβασμούς, φάνηκε να είναι δυνατή, ωστόσο τα παράλογα ανταλλάγματα που απαιτούσε διαχρονικά το ψευδοκράτος διέλυσαν τις όποιες προοπτικές.

Πιο κάτω παρουσιάζονται συνοπτικά οι ημερομηνίες σταθμοί των προσπαθειών για επιστροφή της πόλης στους Βαρωσιώτες.

Αύγουστος 1974

Ολα ξεκίνησαν στις 16 Αυγούστου του 1974 κατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής όταν η πόλη εγκαταλείφθηκε και σε αυτήν εισήλθαν τα στρατεύματα του «Αττίλα». Η πόλη, αφού λεηλατήθηκε, σφραγίσθηκε και από τότε αποτελεί, όπως χαρακτηρίστηκε από ξένους δημοσιογράφους που την επισκέφθηκαν λίγο αργότερα, ως πόλη φάντασμα. Το ζήτημα που δημιουργήθηκε απασχόλησε τους εμπλεκόμενους στο Κυπριακό από την πρώτη στιγμή, και αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Απρίλιος 1978

Οι Τουρκοκύπριοι πρότειναν η πόλη να παραμείνει υπό τουρκοκυπριακό έλεγχο και να επέστρεφαν κάποιοι εκ των ιδιοκτητών κυρίως τουριστικών καταλυμάτων, οι οποίοι θα ελέγχονταν από τις κατοχικές Αρχές και θα υπόκειντο στους Νόμους του λεγόμενου τουρκοκυπριακού κράτους. Η πρόταση απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Οκτώβριος 1978

Το 1978 υποβλήθηκε σχέδιο από τρία κράτη, τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τον Καναδά, το οποίο προέβλεπε την ταυτόχρονη έναρξη διαπραγματεύσεων για τη συνολική λύση του Κυπριακού, την ίδια ώρα που θα επέστρεφαν στην πόλη οι κάτοικοι. Το σχέδιο απορρίφθηκε από την κυπριακή κυβέρνηση του Σπύρου Κυπριανού με το αιτιολογικό ότι αυτό ήταν δυτικής έμπνευσης και θα απομάκρυνε τη λύση του Κυπριακού από τον ΟΗΕ. Το συγκεκριμένο σχέδιο απορρίφθηκε και από την τουρκοκυπριακή ηγεσία, η οποία ανακουφίστηκε από την απόρριψή του από τον Σπύρο Κυπριανού.

Μάιος 1979

Μετά από συνάντηση που είχε ο Σπύρος Κυπριανού με τον ΡαούφΝτεντκάς και τον τότε Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Κουρτ Βάλντχαϊμ, σημειώθηκε πρόοδος με το κοινό ανακοινωθέν να αναφέρει ότι θα δοθεί προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας για επιστροφή των κατοίκων της Αμμοχώστου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, η οποία θα παρέμενε σε ισχύ ανεξάρτητα με το αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για συνολική λύση του Κυπριακού. Όπως είναι γνωστό και εκ του αποτελέσματος, η συγκεκριμένη συμφωνία ουδέποτε ίσχυσε λόγω της απορριπτικής στάσης της τ/κ πλευράς.

Μάιος 1984

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σε ψήφισμα του (550) μετά από προσφυγή της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι, «οι απόπειρες για εποικισμό οποιουδήποτε τμήματος των Bαρωσίων από άτομα άλλα από τους κατοίκους τους ως απαράδεκτες και ζητά τη μεταβίβαση της περιοχής αυτής στη διοίκηση των Hνωμένων Eθνών».

Ιανουάριος 1992

Το 1992 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε εκ νέου τις αποφάσεις του και ζήτησε μεταξύ άλλων εφαρμογή του ψηφίσματος 550 (1984) η περιοχή που σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Ειρηνευτικής Δύναμης των Hνωμένων Eθνών να επεκταθεί και να συμπεριλάβει τα Bαρώσια.

Οκτώβριος 1992

Στη δέσμη ιδεών που κατέθεσε ο τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ΜπούτροςΓκάλι παρουσιαζόταν και χάρτης με τον οποίο συμφώνησε και το Συμβούλιο Ασφαλείας και που προέβλεπε την επιστροφή της πόλης στους νόμιμους κατοίκους της.

Απρίλιος 2004

Το Σχέδιο Ανάν προέβλεπε την επιστροφή των κατοίκων της Αμμοχώστου στην πόλη. Τον Μάρτιο του 2004 παρουσιάστηκε η πέμπτη και τελική μορφή του σχεδίου η οποία οδήγησε στο ιστορικό δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004 με τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων να το απορρίπτει.

Φεβρουάριος 2005

Το 2005 η Τουρκία σε συνεργασία πάντα με το ψευδοκράτος άλλαξε την τακτική της και κοινοποίησε τη θέση πως το μεγαλύτερο μέρος της πόλης ανήκει στο ΕΒΚΑΦ. Η τουρκική θέση στηρίζεται στο γεγονός πως το μεγαλύτερο μέρος των κτισμάτων στην εντός των τειχών περιοχής ανήκει στο Ιδρυμα Αμπντουλάχ Πασά του οποίου είναι διαχειριστής το ΕΒΚΑΦ. Σημειώνεται ωστόσο πως με βάση τα στοιχεία του Κτηματολογίου συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Ιούνιος 2006

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος πρότεινε την επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της και την συνδιαχείριση του Λιμανιού της πόλης υπό τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η πρόταση απορρίφθηκε από την τουρκοκυπριακή πλευρά.

Οκτώβριος 2010

Ο Δημήτρης Χριστόφιας βασιζόμενος στην πρόταση του Τάσσου Παπαδόπουλου, πρότεινε την επιστροφή της πόλης στους Αμμοχωστιανούς, με αντάλλαγμα το ξεπάγωμα κάποιων κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Η πρόταση απορρίφθηκε από την τουρκοκυπριακή πλευρά.

Νοέμβριος 2014

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης πρότεινε την επιστροφή της πόλης και του λιμανιού υπό την ευρωπαϊκή εποπτεία. Η αντιπρόταση της άλλης πλευράς ήταν η επιστροφή της πόλης με ταυτόχρονη αναγνώριση του αεροδρομίου Τύμπου (Ερτζιάν) κάτι που η ελληνοκυπριακή πλευρά απέρριψε. Για το θέμα είχε μεσολαβήσει και ο τέως Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, αλλά η προσπάθεια του δεν είχε αποτέλεσμα.

Ιούνιος 2019

Ο Κουντρέτ Οζερσάι ανακοίνωσε πως θα γίνει εργασία καταγραφής μέσα στην κλειστή πόλη Βαρωσίων. Μετά από αυτή την εργασία το ψευδοκράτος θα μελετήσει τους αριθμούς και ακολούθως θα ανακοινώσει την απόφασή του. Η κυπριακή κυβέρνηση, απέδωσε την κίνηση αυτή στην καθοδήγηση από την Τουρκία, ενώ δεν απέκλεισε το γεγονός να σχετίζεται και με υποθέσεις που αφορούν κατεχόμενες περιουσίες Ελληνοκυπρίων στα Βαρώσια και οι οποίες εκκρεμούν ενώπιον του ΕΔΑΔ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available