«Αργιλος, 25 χρόνια έρευνας» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Επί 25 συνεχή χρόνια ανασκάπτεται απο αρχαιολόγους-ερευνητές ελληνοκαναδικού προγράμματος, η αρχαία Αργιλος -η παλαιότερη ελληνική αποικία στις εκβολές του ποταμού Στρυμόνα- γνωστή ιδιαίτερα για την πρόσβαση στα πλούσια κοιτάσματα χρυσού και αργύρου.

Στο διάστημα των 25 χρόνων έρευνας και μελέτης, οι επιστήμονες που συμμετέχουν στο ανασκαφικό/ερευνητικό πρόγραμμα της Αργίλου έχουν δημοσιεύσει σχεδόν 50 μονογραφίες και άρθρα, έχουν παρουσιάσει 100 άρθρα και διαλέξεις σε πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Ευρώπη και Αυστραλία) και έχουν εκπαιδεύσει πάνω από 500 φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες από τις πέντε ηπείρους, ενώ συγχρόνως έχουν εποπτεύσει πολλές μεταπτυχιακές εργασίες και διδακτορικές διατριβές στην ελληνική αρχαιολογία.

Χάρη στη συστηματική ανασκαφή της αρχαίας αυτής πόλης, που ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ., η έρευνα έχει συνεισφέρει στην κατανόηση του φαινομένου της αποικιακής επέκτασης στη βόρεια Ελλάδα και στην πολεοδομική και οικονομική ανάπτυξη μιας απέραντης περιοχής στην Αρχαϊκή, Κλασική και Ελληνιστική περίοδο (7ος-3ος αι. π.Χ.)

Η έρευνα έχει ως στόχο την καλύτερη κατανόηση της ανάπτυξης και της οργάνωσης των ελληνικών αποικιών στη βορειοδυτική ακτή του Αιγαίου Πελάγους.

Στο διεθνές επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Άργιλος, 25 χρόνια έρευνας. Οργάνωση πόλης και χώρας στις αποικίες του βορείου Αιγαίου, 8ος-3ος αι. π.Χ.»(«Argilos, 25 années de recherches. Organisation de la ville et de la campagne dans le Nord de l’Égée. VIIIème – IIIème siècles av. n.è.»), που διοργανώνουν απο σήμερα το βράδυ ως και την Κυριακή 27 Μαΐου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης το Πανεπιστήμιο του Montreal και οι ανασκαφείς Ζήσης Μπόνιας ( επίτιμος έφορος Αρχαιοτήτων -πρώην προϊστάμενος της ΕΦΑ Καβάλας) και Jacques Perreault, επιστήμονες απο την Ελλάδα και το εξωτερικό θα κληθούν να απαντήσουν (με βάση τα αποτελέσματα των ερευνών τους) σε ερωτήματα, όπως:

Πώς γεννιέται μια πόλη που ιδρύεται σε περιοχή πιθανόν όχι ιδιαιτέρως φιλική και σίγουρα πολύ διαφορετική από τη μητρόπολη; Ποιος είναι ο ρυθμός της ανάπτυξής της και ποιοι οι παράγοντες που τον επηρεάζουν; Τι αντίκτυπο έχουν οι εμπορικές δραστηριότητες για την αστική οργάνωση;

Η αρχαία Άργιλος

Η αρχαία Άργιλος, που απέχει τέσσερα χιλιόμετρα από την Αμφίπολη, οφείλει το όνομά της στο είδος του πηλού που αφθονεί στην περιοχή. Ήταν μία από τις τέσσερις αποικίες της Άνδρου στο Βόρειο Αιγαίο -οι υπόλοιπες τρεις βρίσκονταν στη Χαλκιδική (Σάνη της Ακτής, Στάγειρα, Ακανθος).

Οι Έλληνες άποικοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή στα μέσα του 7ου π.Χ. αιώνα (654 π.Χ.), με σκοπό την εκμετάλλευση του μεταλλευτικού και γεωργικού πλούτου. Για περίπου εβδομήντα χρόνια, οι Ανδριώτες έζησαν μαζί με τον ντόπιο θρακικό πληθυσμό -συμβίωση που επιβεβαιώνουν τα πασσαλόπηκτα σπίτια που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη και τα κατάλοιπα της λεγόμενης θρακομακεδονικής κεραμικής. Η περιοχή σταδιακά εξελληνίζεται.

Η πόλη ακμάζει κατά τον 6ο και 5ο π.Χ. αιώνα και αυτό επιβεβαιώνουν τόσο τα αρχιτεκτονικά ευρήματα όσο και η συμμετοχή της πόλης στο ταμείο της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Η ακμή της συνεχίζεται αμείωτη ώς την ίδρυση της Αμφίπολης (αποικία που ίδρυσαν οι Αθηναίοι το 437 π.Χ.).

Η πόλη αρχίζει να χάνει σε σπουδαιότητα και δύναμη, όταν καταστρέφεται από το πέρασμα της στρατιάς του Φιλίππου το 357 π.Χ. Ο έλεγχος της περιοχής, μετά την καταστροφή της Αργίλου, περνάει σε έναν από τους Μακεδόνες εταίρους του Φιλίππου του Β’ και η πόλη δεν κατοικήθηκε πλέον παρά μόνο στην Ακρόπολη…

Χάρη στη συστηματική ανασκαφή της αρχαίας αυτής πόλης, που ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ., η έρευνα έχει συνεισφέρει στην κατανόηση του φαινομένου της αποικιακής επέκτασης στη βόρεια Ελλάδα και στην πολεοδομική και οικονομική ανάπτυξη μιας απέραντης περιοχής στην Αρχαϊκή, Κλασική και Ελληνιστική περίοδο (7ος-3ος αι. π.Χ.).

Όπως αναφέρουν οι διοργανωτές του συνεδρίου (η πραγματοποίηση του οποίου ανακοινώθηκε τον περασμένο Μάρτιο στη Θεσσαλονίκη στη διάρκεια του 30ου -επετειακού- αρχαιολογικού συνεδρίου), «με την οργάνωση αυτού του συνεδρίου θέλουμε να σηματοδοτήσουμε αυτά τα 25 χρόνια έρευνας και συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τον Καναδά, να παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα των ερευνών και να θέσουμε στην επιστημονική κοινότητα προς συζήτηση θέματα όπως:

«Κατοικία και περιβάλλον» (πόλη και χώρα, αστικός πολεοδομικός ιστός, κατοικία, δημόσια κτίσματα και χώροι λατρείας, αμυντικά συστήματα), «Παραγωγή και εμπορία προϊόντων» (εργαστήρια, αναλύσεις, νομίσματα, πηλοπλαστική, μεταλλουργία) και «Γραπτές πηγές/ιστορία» (σε σχέση με την οργάνωση και την ανάπτυξη της πόλης και της κατοικίας).

Στο αρχαιολογικό συνέδριο της Θεσσαλονίκης και του ΑΠΘ, η ανακοίνωση με θέμα “Κτίσματα με εμπορικό χαρακτήρα στην αρχαία Άργιλο” κρίθηκε ως η σημαντικότερη τηςς επετειακής διοργάνωσης και η φωτογραφία της ανασκαφής κοσμούσε την αφίσα του.

Εμπορικό κέντρο ηλικίας άνω των 26 αιώνων

Σύμφωνα με τον εισηγητή -αρχαιολόγο Ζήση Μπόνια, ο οποίος και θα κάνει την αποψινή εναρκτήρια ομιλία στο επιστημονικό συνέδριο του αρχαιολογικού μουσείου, στην Αργιλο αποκαλύφθηκε στη διάρκεια των ανασκαφών ένα εμπορικό/βιομηχανικό κέντρο ηλικίας 26 και πλέον αιώνων, με θέα τη θάλασσα.

Στο εμπορικό κέντρο εποχής (παράλληλα και οικοτεχνικό σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα που παραπέμπουν σε καταστήματα αλλά και σπίτια, καθώς βρέθηκαν ίχνη εστιών για φωτιά αλλά και μια μπανιέρα με απορροή των υδάτων απευθείας στον δρόμο), που ανάγεται στην περίοδο 475-357 π.Χ. (με την καταστροφή της πόλης από την επιδρομή του Φιλίππου), εντοπίστηκε σειρά επιμηκών “δωματίων” που λειτουργούν ως βιοτεχνικό/εμπορικό κέντρο της εποχής.

Οι πόρτες των οικημάτων/καταστημάτων (σύμφωνα με τον εισηγητή αρχαιολόγο Ζήση Μπόνια) άνοιγαν προς τα έξω, ορίζοντας έτσι με τα “φύλλα” τους το εύρος της πρόσοψης. Τα οικήματα/καταστήματα έχουν το καθένα διαφορετική μορφή κατασκευής (είναι κατασκευές των κατοίκων/ ιδιοκτητών τους) και παραπέμπουν στα “Σούκ” -τις σκεπαστές αγορές της εγγύς ανατολής.

Στο εσωτερικό βρέθηκαν δωμάτια για ύφανση (χώρος αργαλειού;), λεκάνες που χρησιμοποιούνταν για βαφές νημάτων, πάγκοι, χώροι κατασκευής αντικειμένων από κέρατα ελαφιών, αλλά και νομίσματα του δεύτερου μισού του 4ου αιώνα.

Η ανασκαφή της Αργίλου είναι μια συστηματική ανασκαφική έρευνα στο πλαίσιο κοινού ελληνοκαναδικού προγράμματος που ξεκίνησε το 1992 και συνεχίζεται.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *