Γορτυνία: Ενα παραμύθι στο κέντρο της Ορεινής Αρκαδίας

Δημητσάνα αγώνας δρόμου. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Η Γορτυνία καταλαμβάνει το δυτικό τμήμα της Αρκαδίας. Η περιοχή δεν είναι απλά ορεινή, αλλά χαρακτηρίζεται από ένα ταραγμένο ανάγλυφο που περιλαμβάνει εκτεταμένα ορεινά συγκροτήματα με επάλληλες κοιλάδες, μακριά φαράγγια, μεγάλα οροπέδια και γυμνές κορφές.

Στα δυτικά όρια κυλάει ο ποταμός Λάδωνας, που δημιουργεί τη μεγάλη ομώνυμη τεχνητή λίμνη, στο κέντρο της σχηματίζεται ο Λούσιος, ενώ το νότιο σύνορό της με την Μεγαλοπολίτιδα και την Ηλεία διαγράφεται από τον Αλφειό. Το μεγαλύτερο τμήμα της Γορτυνίας καλύπτεται από ελατοδάση, ενώ ψηλοί θαμνώνες και λιβάδια απλώνονται χαμηλότερα και ψηλότερά τους, αντίστοιχα.

Ενα τοπίο ορεινό, με άγρια φυσική ομορφιά, πλούσια ιστορία και θαυμαστή αρχιτεκτονική…

Μια διαδρομή ανάμεσα σε πυκνές εκτάσεις ελάτων του Μαινάλου και αλπικά ξέφωτα, στο φαράγγι του Λούσιου και στον ποταμό Ερύμανθο, στην πανέμορφη λίμνη του Λάδωνα και στην κοιλάδα του Αλφειού, σε βυζαντινές εκκλησίες και αρχαία μνημεία, σε πετρόκτιστα γεφύρια και αρχοντικά χωριά με περίτεχνες βρύσες και επιβλητικά καμπαναριά.

Λίμνη Λάδωνα. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Τα βουνά της περιοχής έδωσαν το έναυσμα για τη μυθολογία του Αρκάδα θεού Πάνα και οι αρχαίες πόλεις της αναφέρθηκαν από τον περιηγητή Παυσανία. Η ιστορία του τόπου συνδέεται άρρηκτα με την επανάσταση του 1821. Πρόκειται για ένα χαμηλό σε παραγωγή ορεινό τοπίο, το οποίο οδήγησε τους κατοίκους στα γράμματα και στις τέχνες. Καμπανάδες, χρυσοχόοι, γανωματήδες, κτίστες χάρισαν την τέχνη τους εντός και εκτός συνόρων. Δείγμα της παράδοσης αυτής αποτελεί η σχολή Αργυροχρυσοχοΐας στη Στεμνίτσα.

Τα όμορφα διατηρημένα πετρόκτιστα χωριά που άλλοτε τροφοδότησαν το μεταναστευτικό ρεύμα, παίρνουν σήμερα νέα πνοή υποδεχόμενα πλήθος επισκεπτών σε καταλύματα που συνδυάζουν την παράδοση με τις σύγχρονες υποδομές. Κοντά στα αστικά κέντρα, αλλά μέσα στη φύση, η περιοχή προσφέρει ανεξάντλητη ποικιλία αξιοθέατων και δραστηριοτήτων, που θα ικανοποιήσουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη.

Λίμνη Λάδωνα Τρίαθλο. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Αξιοθέατα – Μοναστήρια

Η Αρκαδία ανέδειξε πλήθος κληρικών που κράτησαν άσβεστη τη θρησκευτική φλόγα σ’ όλα τα χρόνια της τουρκοκρατίας. Ενδεικτικά αξίζει ν’ αναφερθεί πως 7 Πατριάρχες και 70 Μητροπολίτες προερχόμενοι από τη Γορτυνία, είχαν μαθητεύσει στις σχολές Μονής Φιλοσόφου και Δημητσάνας. Το θρησκευτικό συναίσθημα βρίσκει αγαλλίαση στα βυζαντινά μνημεία της περιοχής, ιδίως στη χαράδρα του Λούσιου, με την Παλιά και Νέα Μονή Φιλοσόφου ή τη Μονή Προδρόμου που κρέμεται κυριολεκτικά πάνω από τα ορμητικά νερά του χειμάρρου.

Η Παλαιά Μονή Φιλοσόφου γνωστή και ως «Κρυφό Σχολειό», βρίσκεται σε ύψος 200 μέτρων πάνω από το φαράγγι και ιδρύθηκε το 963 από τον αυλικό του Νικηφόρου Φωκά και επονομαζόμενο «φιλόσοφο» Ιωάννη Λαμπαρδόπουλο, με καταγωγή από τη Δημητσάνα. Σήμερα σώζεται μόνον το καθολικό της μονής και συνιστά ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Πελοποννήσου.

Μερικά από τα μοναστήρια που συναντά ο επισκέπτης στη Γορτυνία είναι η Μονή Αιμυαλών και η Μονή Φιλοσόφου στη Δημητσάνα, η Μονή Κερνίτσας στη Νυμφασία, η Μονή Τιμίου Προδρόμου και η Μονή Ζωοδόχου Πηγής στη Στεμνίτσα, η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η Μονή του Αγίου Νικολάου (γνωστή και ως «Παλαιομονάστηρο») στο Βαλτεσινίκο, η Μονή Κλειβωκάς στην Κοντοβάζαινα και η Μονή Αγίας Παρασκευής στη Βάχλια. Πολλές φορές στο παρελθόν οι κάτοικοι των γειτονικών περιοχών αναγκάστηκαν ν’ αναζητήσουν καταφύγιο στα εξωκλήσια και στα μοναστήρια αυτά.

Λαγκάδια Γορτυνιας Διαγωνισμός Τραγουδιού. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Πολιτιστικό Καλοκαίρι 2019

Οι εκδηλώσεις του καλοκαιριού 2019 που θα οργανώσει ή θα στηρίξει ο Δήμος Γορτυνίας και η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Γορτυνίας (ΔΗΚΕΓ) είναι οι εξής:
– Εορτασμός της 198ης Επετείου της Α’ Πελοποννησιακής Γερουσίας στην Στεμνίτσα, αρχές Ιουνίου.

– Το Ορεινό Τρίαθλο 2019 (κολύμπι, ποδήλατο, τρέξιμο) στη Λίμνη του Λάδωνα την Κυριακή 30 Ιουνίου 2019.

– Εορτασμός της Αγίας Κυριακής στην Δημητσάνα, έδρας του Δήμου Γορτυνίας στις 6 & 7/7/2019 σε συνεργασία με την Μητρόπολη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως. Θα παραβρίσκεται κυπριακή αντιπροσωπία και χορευτικά συγκροτήματα.

– 15η Ανάβαση Δημητσάνας-Ζυγοβιστίου, αγώνας μηχανοκίνητου αθλητισμού που θα διεξαχθεί στις 20 & 21 Ιουλίου 2019, υπό την αιγίδα του Δήμου Γορτυνίας για 18η χρονιά με διοργανώτρια την START LINE. Και φέτος προσμετρά στο Κύπελλο Αναβάσεων Νοτίου Ελλάδος. Αποτελεί πλέον ένα σημαντικό αθλητικό θεσμό που καθιστά την Γορτυνία επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

– Από 21- 28/7/2019 Β’ Θερινό Σχολείο – «Ο Αγροτικός Χώρος ως Πολιτιστική Κληρονομιά» του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) στη Δημητσάνα

– «Γιορτές Πέτρας 2019» από την Κίνηση Πολιτών «Ανθη της Πέτρας» στα Λαγκάδια το διάστημα από 22/7 έως 28/7/2019, με το 3ο εργαστήριο πέτρας (παρουσίαση της τέχνης της πέτρας), εκθέσεις ζωγραφικής και άλλα πολιτιστικά δρώμενα.

– Εορτασμός της Αγίας Παρασκευής Βάχλιας στο ομώνυμο Μοναστήρι, που είναι ένα αξιόλογο θρησκευτικό και ιστορικό μνημείο της Γορτυνίας, στις 26/7/2019, με την συνεργασία της Ενωσης Βαχλαίων.

Λαγκάδια Γορτυνιας Διαγωνισμός Τραγουδιού. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

– Ο 46ος Διαγωνισμός Δημοτικού Τραγουδιού και Μουσικής στην Αγία Παρασκευή Λαγκαδίων. το Σάββατο 29/7/2019 Διαγωνισμός Δημοτικού Τραγουδιού και Μουσικής, ένα πολιτιστικό γεγονός που έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός και αποτελεί μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά για τον τόπο μας.
Αυτήν την πολιτιστική κληρονομιά την οφείλουμε στον εμπνευστή και ιδρυτή του διαγωνισμού, τον λογοτέχνη Χρήστο Νικήτα Στρατολάτη από τα Λαγκάδια, καθώς και σ’ όλους τους φορείς που υπήρξαν συνεχιστές της διοργάνωσης.

Ο Πανελλήνιος Διαγωνισμός Δημοτικού Τραγουδιού και Μουσικής στα Λαγκάδια Γορτυνίας περιλαμβάνεται στις εκδηλώσεις του Ευρωπαϊκού Ετους Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2018 κατόπιν έγκρισης της αρμόδιας επιτροπής του Υπουργείου Πολιτισμού όπου είχε υποβληθεί αίτηση του Δήμου Γορτυνίας.

– Το «Φεστιβάλ Μαινάλου 2019» πρώην «Εθνικ Φεστιβάλ» αρχές Αυγούστου στην Βυτίνα και Δημητσάνα με την συνεργασία του Μουσείου Υδροκίνησης. Περιλαμβάνει μουσικοπαιδαγωγικές δραστηριότητες, εργαστήρια μουσικής και συναυλία.

– Το «5ο Φεστιβάλ Μελιού και Προϊόντων Μέλισσας» στη Βυτίνα αρχές Αυγούστου με την συνεργασία του Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Αρκαδίας. Περιλαμβάνει: Εκθεση μελιού και παραγώγων του, ομιλίες, γαστρονομικές παρουσιάσεις, γεύσεις με μέλι, μουσικές εκδηλώσεις κ.ά.

– Το «9ο Φεστιβάλ ΜΑΝΑ ΓΗ», μουσική συναυλία και άλλα δρώμενα στο εξωκλήσι Αγιος Παντελεήμονας της Τ.Κ. Παλούμπα λίγο πριν το Δεκαπενταύγουστο με την συνεργασία του Φυσιολατρικού Ομίλου «Η ΓΚΟΥΡΑ».

– Το «5ο Φεστιβάλ Λίμνης Λάδωνα», μουσική συναυλία στην Λίμνη Λάδωνα με το φεγγάρι του Αυγούστου.

– Γιορτή σαρδέλας – Διαγωνισμός Μουστακιού στο Βελημάχι λίγο πριν το Δεκαπενταύγουστο.

– Το 16ο Τουρνουά Μπάσκετ 2019, Δημοτικής Ενότητας Κοντοβάζαινας το τριήμερο 14 έως 16 Αυγούστου 2019.

Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

– Αναπαράσταση Παραδοσιακού Αλωνίσματος στο Βαλτεσινίκο στις 16/8/2019 – Η εκδήλωση έχει πάρει το Τρίτο βραβείο στα Best City Awards 2016 στην κατηγορία Πολιτισμός-Παράδοση

– Φεστιβάλ Ακοβας στο Βυζίκι με Σύλλογο Βυζικιωτών 12-16/8/2019 και περιλαμβάνει μουσικές, εκδηλώσεις, δρώμενα, εργαστήρια ζωγραφικής κ.λπ.
– Γιορτή Γερόντων στο Λευκοχώρι στις 17/8/2019.

Επίσης θα πραγματοποιηθούν στις διάφορες τοπικές κοινότητες του δήμου θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, παραστάσεις Θεάτρου Σκιών, αθλητικές εκδηλώσεις, καλλιτεχνικά εργαστήρια, των οποίων η ημερομηνία θα καθοριστεί το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ σε πολλά χωριά θα γίνουν παραδοσιακά πανηγύρια με πρωτοβουλία των πολιτιστικών συλλόγων.

Πληροφορίες για τις εκδηλώσεις του Δήμου Γορτυνίας υπάρχουν στις σελίδες:

DiscoverGortynia.gr

Facebook.com/DiscoverGortynia

τηλ. 2797022700

Ιαματικές Πηγές – Λουτρά Ηραίας

Θεραπεία – Ευεξία – Χαλάρωση – Αριστη Εξυπηρέτηση

Οι Ιαματικές Πηγές Λουτρών Ηραίας βρίσκονται στην Αρκαδία, στην δυτική Γορτυνία, στην περιοχή της Ηραίας. Είναι στο ομώνυμο χωριό και είναι οι μόνες στην κεντρική Πελοπόννησο. Ανήκουν στον Δήμο Γορτυνίας και θεωρούνται από τις σημαντικότερες ιαματικές πηγές στην Ελλάδα. Το υδροθεραπευτήριο είναι το παλιότερο στην ελληνική επικράτεια και λειτουργεί με υπουργική απόφαση από τις 4/7/1900. Ηταν όμως γνωστές και από την αρχαιότητα.

Η Αρχαία Ηραία ήταν μεταξύ των χωριών Αγιος Ιωάννης και Λουτρά. Οικιστής ήταν ο Ηραιεύς, γιος του Λυκάονα. Οι κάτοικοι λάτρευαν τον θεό Διόνυσο, κατ’ άλλη δε εκδοχή λάτρευαν την θεά Ηρα. Σύμφωνα με τον Παυσανία και τα αρχαία κείμενα, η Αρχαία Ηραία ήταν αξιόλογη πόλη με αγορά, λουτρά και μεγάλους δρόμους, περιστοιχισμένους με δενδροστοιχίες, δάφνες και μυρσίνες. Στην Ηραία κόπηκε το 550 π.Χ. το πρώτο νόμισμα της Αρκαδίας, το αργυρούν τριώβολο, με κεφαλή της θεάς Ηρας στην μια όψη, στη δε άλλη, την επιγραφή ERA.

Ιαματικά Λοτρά Ηραίας. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Σήμερα την λειτουργία του υδροθεραπευτηρίου διαχειρίζεται η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Γορτυνίας (ΔΗ.Κ.Ε.Γ.). Διαθέτει 20 πολυτελείς καμπίνες με 20 μπανιέρες, εκ των οποίων 3 είναι για υδρομασάζ. Τα θειούχα νερά των πηγών είναι ενδεδειγμένα ιατρικά, με αποδεδειγμένες θεραπευτικές ιδιότητες για: αρθρίτιδες, αυχενικό σύνδρομο, γυναικολογικά, κυκλοφορικό και νευρικό σύστημα, οστεοπόρωση, ρευματισμούς, παθήσεις ήπατος και χολής.

Πλεονεκτήματα: ειδυλλιακό τοπίο, παρθένα φύση, ήρεμη ζωή, χαλάρωση, μύθος, ιστορία, φιλοξενία, τοπικές γεύσεις.

Γειτονικά αξιοθέατα: Δημητσάνα, Αρχαία Ολυμπία, Επικούρειος Απόλλων, Φαράγγια Γκούρας, Τουθόα, Λάδωνα, Αλφειού.

Στο χωριό λειτουργούν ξενοδοχείο δύο αστέρων, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καφενεία και ταβερνάκια.
Προγραμματίστε τις καλοκαιρινές σας περιηγήσεις και συμπεριλάβετε τα Ιαματικά Λουτρά Ηραίας στο πρόγραμμα σας!

Για εκδρομές συλλόγων και εκδρομικών γκρουπ παρακαλούμε να ενημερώνετε το Υδροθεραπευτήριο και να κλείνετε ραντεβού.

Πληροφορίες

Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Γορτυνίας (Τρόπαια): τηλ. 2797022700

Υδροθεραπευτήριο Λουτρών Ηραίας: τηλ. 2797025000

Ιστοσελίδα: www.gortynia.gov.gr

Ιστοσελίδα: www.discovergortynia.gr

E-mail: info@gortynia.gov.gr, koinof@gortynia.gov.gr

Δραστηριότητες στη Φύση

Για τους επισκέπτες η Γορτυνία διαθέτει πλήθος δραστηριοτήτων ανάλογα με τα γούστα και …τις φυσικές αντοχές! Πεζοπορία σε φαράγγια και σε διαδρομές μέσα στο δάσος, ποδηλασία βουνού, canoe-kayak, rafting στα ποτάμια που τη διαρρέουν είναι κάποιες μόνο από αυτές.

Τους χειμερινούς μήνες το ενδιαφέρον μονοπωλεί το Χιονοδρομικό Κέντρο Μαινάλου στη θέση «Οστρακίνα», με οκτώ πίστες διαφορετικής δυσκολίας και τέσσερα lifts, όπου μικροί και μεγάλοι μπορούν να κάνουν ski, έλκηθρο ή snowboard.

Το φαράγγι του Λούσιου είναι από τα πιο όμορφα και ιστορικά μέρη στην Αρκαδία, μέσα στο οποίο εκτός από τα δεκαέξι πετρόχτιστα τοξωτά γεφύρια, υπάρχουν οι Μονές Φιλοσόφου, Αιμυαλών, Καλαμίου, Ατσιχόλου, ερημητήρια, ασκητήρια και εγκαταλελειμμένοι μύλοι. Ο καλύτερος τρόπος να απολαύσει κανείς όλα αυτά είναι απλώς να διασχίσει το φαράγγι περπατώντας. Υπάρχει ένα καλά διατηρημένο μονοπάτι που περνά από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία.

Η περιήγηση ξεκινά είτε από τη Δημητσάνα από το υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης, είτε απευθείας από τη νέα Μονή Φιλοσόφου. Η διαδρομή περνά από την παλαιά Μονή Φιλοσόφου, τη Μονή Προδρόμου και καταλήγει στην Αρχαία Γόρτυνα, λίγο έξω από το χωριό Ελληνικό. Το μονοπάτι, συνολικής διάρκειας περίπου 3 ωρών, είναι βατό και προσιτό σε πεζοπόρους και ορειβάτες κάθε εμπειρίας.

Βυτίνα Γορτυνίας Αθλος Μαινάλο. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Πεζοπορικές Διαδρομές – Menalon Trail

Το μονοπάτι Menalon Trail με μήκος 75 χλμ. είναι ένα από τα λίγα πιστοποιημένα Ευρωπαϊκά μονοπάτια, μια μεγάλη ορεινή πεζοπορία στην καρδιά της Γορτυνίας (Στεμνίτσα – Δημητσάνα – Ζυγοβίστι – Ελάτη – Βυτίνα – Νυμφασία – Μαγούλιανα – Βαλτεσινίκο – Λαγκάδια). Διέρχεται από όλα τα ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία της ζώνης που διασχίζει και διασυνδέεται με ένα ατελείωτο παράπλευρο δίκτυο μονοπατιών, προσφέροντας έτσι μια μοναδική ευκαιρία ανάπτυξης τόσο της πεζοπορίας στη Γορτυνία, όσο και της ίδιας της Γορτυνίας.

Tο Menalon Trail είναι το 1ο μονοπάτι στην Ελλάδα που πήρε πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Πεζοπόρων (ERA), και το 8ο ευρωπαϊκό μονοπάτι που πήρε αυτήν τη σημαντική κατοχύρωση ποιότητας και ασφάλειας. Το σχεδίασε και σηματοδότησε ο Σύλλογος Αρκάδων Ορειβατών Οικολόγων (ΣΑΟΟ). Αξιολογήθηκε με βάση 41 μετρητικά, ποιοτικά και τεχνικά κριτήρια, και έλαβε πιστοποιητικό επάρκειας ως ένα από τα Μονοπάτια Κορυφαίας Ποιότητας.

Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Γεωγραφία

Η Γορτυνία υπήρξε επαρχία του νομού Αρκαδίας, η οποία σχηματίστηκε μετά την ανεξαρτησία του ελληνικού κράτους με την διοικητική διαίρεση του 1833 και έμεινε αμετάβλητη σχεδόν μέχρι την κατάργησή της, το 1997, με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης του σχεδίου «Καποδίστριας». Σήμερα μιλάμε πλέον για τον Δήμο Γορτυνίας με έδρα τη Δημητσάνα, που συστήθηκε το 2010 μετά την πιο πρόσφατη διοικητική διαίρεση της χώρας, βάσει του προγράμματος «Καλλικράτης».

Από γεωγραφική άποψη βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του νομού Αρκαδίας, έχει έκταση 1054 τετρ. χλμ. και πληθυσμό 18.327 (2001), το έδαφός της είναι ορεινό και ημιορεινό, διαρρέεται δε από τον Λούσιο, τον Αλφειό, το Λάδωνα και άλλους παραποτάμους.

Στα βορειοανατολικά της Γορτυνίας δεσπόζουσα θέση κατέχει το ελατοσκέπαστο όρος Μαίναλο, το οποίο μοιράζεται με τον Δήμο Τρίπολης, ενώ μικρότεροι ορεινοί όγκοι (Αφροδίσιο όρος, Αρτοζήνος,κ.λ.π.) καλύπτουν το μεγαλύτερο τμήμα της. Στις απολήξεις του Μαινάλου, σε μια βουνοκορφή φωλιάζουν τα Μαγούλιανα, το ψηλότερο κατοικήσιμο χωριό της Πελοποννήσου (1.365 μ).

Η τεχνητή Λίμνη του Λάδωνα στην βορειοδυτική πλευρά της, εκτός από ζωοδότρια στην οικονομία της περιοχής, κοσμεί το περιβάλλον και προσφέρει ευκαιρίες για ποικίλες εναλλακτικές δραστηριότητες.

Επειδή το έδαφός της είναι ορεινό και ημιορεινό, η περιοχή στρέφεται κυρίως στην παραγωγή κτηνοτροφικών και δασικών προϊόντων, όπως επίσης ελαιολάδου και σιτηρών. Ωστόσο διαθέτει καλή συγκοινωνία, με βασική συγκοινωνιακή αρτηρία την εθνική οδό Τρίπολης – Πύργου.

Ιστορία

Η Γορτυνία ως μέρος της Αρκαδίας συνδέεται με ένδοξο παρελθόν που έχει μακρινές ρίζες στην αρχαιότητα, όταν στην περιοχή αναπτύχθηκαν οι αρχαίες αρκαδικές πόλεις Γόρτυς, Τεύθις, Υψούς, Θέλπουσα, Μεθύδριο, Ηραία κλπ. Κατά τον 7ο-8ο αιώνα μ.Χ. εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Σλαβικά φύλα, τα οποία είτε εγκατέλειψαν την περιοχή το 807 μ.χ. (λόγω ήττας από το Βυζαντινό στρατό), είτε αφομοιώθηκαν από το ντόπιο ελληνικό στοιχείο, καθιερώνοντας αρκετά Σλαβικά τοπωνύμια.

Τον 10ο αιώνα μ.Χ. αναπτύχθηκε στην περιοχή ο Ορθόδοξος μοναχισμός, ενώ το 963 μ.Χ. ιδρύθηκε από τον Ιωάννη Λαμπαρδόπουλο – Φιλόσοφο και Πρωτοκρίτη του Αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά – η παλιά Μονή της Παναγίας Φιλοσόφου, που έμεινε γνωστή στην λαϊκή παράδοση ως Κρυφό Σχολειό. Αργότερα ιδρύθηκαν και άλλα μοναστήρια όπως η Ιερά Μονή Ιωάννου Προδρόμου τον 12ο αιώνα μ.Χ.

Κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας παρουσιάστηκε οικονομική και πολιτισμική άνθηση στην περιοχή, η οποία είχε χωριστεί σε δύο βαρωνίες, της Ακοβας και της Καρύταινας. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, στην περιοχή κατέφυγαν και εγκαταστάθηκαν πολλοί πληθυσμοί εξαιτίας του ορεινού και δυσπρόσιτου εδάφους της. Λόγω αυτής της ιδιομορφίας στην Γορτυνία έδρασαν και αρκετά ένοπλα σώματα κλεφτών.

Η επαρχία όπως και ολόκληρη η Πελοπόννησος πέρασε στην κατοχή των Βενετών την περίοδο 1685-1715. Κατά τα Ορλωφικά το 1770, η Γορτυνία υπέστη λεηλασίες από άτακτα αλβανικά στρατεύματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενώ ανάλογες ήταν και οι καταστροφές που προκάλεσε ο Ιμπραήμ πασάς το 1825, ο στρατός του οποίου έκαψε αρκετά χωριά. Στην διάρκεια της Επανάστασης του 1821 η Γορτυνία πρωτοστάτησε στις εξελίξεις υπό την ηγεσία των ισχυρών οικογενειών (Κολοκοτρωναίων, Πλαπουταίων και Δεληγιανναίων).

Ηραία ανεμώνες. Φωτογραφία: Δήμος Γορτυνίας

Η Δημητσάνα αποτέλεσε σημαντικό κέντρο ανεφοδιασμού των μαχητών σε μπαρούτι, αφού πολλοί κάτοικοι ασχολούνταν με την παραγωγή μπαρούτης, ενώ διέθετε και την μεγαλύτερη μπαρουταποθήκη και μπαρουτόμυλους. Η Βυτίνα τροφοδοτούσε με ψωμί το στρατό και περιέθαλπε τους τραυματίες, ενώ από εκεί κατάγονταν πολλοί οπλαρχηγοί και αγωνιστές. Λόγω της ενεργού δράσης που είχε στον απελευθερωτικό αγώνα της Επανάστασης του 1821, η Βυτίνα πυρπολήθηκε επτά φορές τα έτη 1825-1826 από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ.

Η ευρύτερη περιοχή του Λούσιου αποτέλεσε το καταφύγιο των επαναστατημένων Ελλήνων, όπου βρισκόταν και ο «ληνός» των Κολοκοτρωναίων, λίγα μέτρα πριν τον μοναστήρι της Αιμυαλούς. Στις 20 Μαρτίου 1821 κηρύχτηκε η Επανάσταση στην Ηραία κατά την οποία 850 περίπου Γορτύνιοι επαναστάτες, υπό την αρχηγία των Παλουμπαίων οπλαρχηγών Δημητράκη και Γιωργάκη Πλαπούτα, στο χωριό Αγιονέρι (Μπέτσι), τοποθεσία «Αλώνι Καλλιντέρη», ύψωσαν την σημαία της Επανάστασης και ξεκίνησαν τον Αγώνα της Ελευθερίας.

Η Στεμνίτσα κτισμένη στα ερείπια της Αρχαίας Υψούντος και στη βραχώδη πλαγιά του όρους Κλινίτσα στις παρυφές του Μαινάλου, αγαπημένο χωριό του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη που την αποκαλούσε «Χωριατοπούλα του Μωριά», διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στην επανάσταση, με πλήθος αγωνιστών και μελών της Φιλικής εταιρείας, ενώ αποτέλεσε στην έδρα της Α’ Πελοποννησιακής Γερουσίας, φιλοξενώντας την Πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία από τις 27 Μαΐου έως τα μέσα Ιουνίου του 1821.

Αλλά και στην νεότερη ιστορία η Γορτυνία συμμετείχε στους αγώνες της πατρίδας με ήρωες και αγωνιστές. Από τους πρώτους που προέταξαν το σώμα τους στους Γερμανούς κατακτητές ήταν ο ηρωικός μαθητής Μαθιός Πόταγας από τη Βυτίνα. Την αγωνιστική της δράση έναντι των κατακτητών πλήρωσε με το ολοκαύτωμα του χωριού Δόξα το 1943 και την εκτέλεση των πατριωτών μέσα στην εκκλησία της Χώρας.

Προσωπικότητες

Από την Γορτυνία κατάγονται: ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’ (Δημητσάνα), ο Παλαιών Πατρών Γερμανός (Δημητσάνα), ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Λιμποβίσι και Αλωνίσταινα), ο Δημήτριος Πλαπούτας (Παλούμπα), ο Κανέλλος Δεληγιάννης (Λαγκάδια) ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης (Λαγκάδια), o νομομαθής Νικόλαος Δημητρακόπουλος (Καρύταινα), ο ιστορικός του Εθνους Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (Βυτίνα), ο ιατρός, φιλόσοφος και εξερευνητής Αφρικής και Ασίας Παναγιώτης Πόταγας (Βυτίνα), ο καθηγητής θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Π. Τρεμπέλας (Στεμνίτσα), ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς (Λουτρά Ηραίας), ο μεγάλος μουσουργός Δημήτρης Μητρόπουλος (Μελισσόπετρα), ο ιστορικός-συγγραφέας Τάσος Γριτσόπουλος (Δημητσάνα), ο ολυμπιονίκης ελληνορωμαϊκής πάλης Δημήτρης Θανόπουλος (Στεμνίτσα), ο ολυμπιονίκης Τάε-κβο-ντό Μιχάλης Μουρούτσος (Λαγκάδια), ο κωμικός ηθοποιός Μίμης Φωτόπουλος (Ζάτουνα), και πολλοί επώνυμοι πολιτικοί της νεότερης ιστορίας μέχρι σήμερα.

Ο Δήμος Γορτυνίας και η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Γορτυνίας (ΔΗΚΕΓ) ανέπτυξαν δράσεις που αφορούν τον λαϊκό πολιτισμό της Γορτυνίας, κατέγραψαν και ηχογράφησαν την ντόπια μουσική παράδοση με τα χαρακτηριστικά της και εξέδωσαν το έργο «ΓΟΡΤΥΝΙΑ-Ποιός ήταν που τραγούδαγε….», ένα λεύκωμα που περιέχει τα ηχογραφημένα τραγούδια της Γορτυνίας με το γνήσιο τοπικό χρώμα, κείμενα και πληροφορίες για τα καταγεγραμμένα τραγούδια, λαογραφικά στοιχεία, φωτογραφίες-ντοκουμέντα από λαϊκές πολιτιστικές εκδηλώσεις και θα αποτελεί πλέον για το δήμο μας πολιτιστική παρακαταθήκη και συνδετικό κρίκο που συνδέει το χθες με το σήμερα του λαού της Γορτυνίας.

Την καλλιτεχνική επιμέλεια του έργου είχε ο μουσικός, τραγουδιστής και ερευνητής της παράδοσης κ. Κώστας Παυλόπουλος, με την συνεργασία του κ. Γιάννη Παυλόπουλου και του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Πάνας». Το μουσικό λεύκωμα διατίθεται από τα γραφεία της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Γορτυνίας (ΔΗΚΕΓ) στα Τρόπαια, τηλ. 2797022700

Πηγή: discovergortynia

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available