ΕΚΕΜΑΠ: Η ιστορική μνήμη της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου αναβιώνει στην Αμερική

Ο Γεώργιος Μαυρόπουλος, ιδρυτής του ΕΚΕΜΑΠ (Φωτογραφία: Παραχώρηση Γεώργιου Μαυρόπουλου)

Το Ελληνικό Ερευνητικό Κέντρο για την Μικρά Ασία και τον Πόντο (ΕΚΕΜΑΠ), με έδρα το Σικάγο, ήρθε να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην προσπάθεια διάδοσης της ιστορικής μνήμης για την Γενοκτονία των Ποντίων, αφού συστηματοποίησε την έρευνα και την καταγραφή ιστορικών ντοκουμέντων και μελετών στην αγγλική γλώσσα.

Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για ένα Κέντρο όπου αναδεικνύονται και ερμηνεύονται νέες πτυχές της Ιστορίας, χάρη στην διοργάνωση Συνεδρίων με την συμβολή ακαδημαϊκών, την χρηματοδότηση από φορείς όπως το Ιδρυμα Ιβάν Σαββίδη αλλά, κυρίως, από την επιμονή των ανθρώπων που το συγκροτούν.

Ιθύνων νους, ο Γεώργιος Μαυρόπουλος, ιδρυτής του Κέντρου, ο οποίος μίλησε στο «Περιοδικό» για τα βήματα προόδου που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, έστω κι αν εμφανίζονται, κατά καιρούς, εμπόδια και αντιξοότητες.

Κύριε Μαυρόπουλε, να αναφερθούμε λίγο στο Ερευνητικό Κέντρο για την Μ. Ασία και τον Πόντο, στο οποίο προεδρεύετε. Ποιος είναι ο ιδιαίτερος ρόλος του στις ΗΠΑ και την διεθνή διάδοση της έρευνας για την Γενοκτονία των Ποντίων;

Πριν από πολλά χρόνια -και συγκεκριμένα το 2005- με τον Ποντιακό Σύλλογο του Σικάγο, είχαμε συναντηθεί με τους Αρμένιους. Διαπιστώσαμε ότι ενώ εκείνοι προωθούσαν το δικό τους θέμα, υπήρχε άγνοια για την καταστροφή των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης.

Στην συνέχεια, συναντηθήκαμε με τον Τζορτζ Σιρίνιαν, που είναι εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου για την Γενοκτονία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ο οποίος προωθούσε το θέμα των Αρμενίων.

Το 2008, καλέσαμε τον κ. Σιρίνιαν, μαζί με τον αείμνηστο Χάρη Ψωμιάδη και 2-3 άλλους καθηγητές και διοργανώσαμε ένα συνέδριο. Μετά την παρουσίαση του κ. Σιρίνιαν, συμπεράναμε ότι πρέπει να ακολουθήσουμε το μοντέλο των Αρμενίων και θέσαμε ορισμένους στόχους, προκειμένου να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε κι εμείς, ούτως ώστε να γνωστοποιήσουμε και την Γενοκτονία των Ποντίων.

Το βιβλίο του Τζορτζ Σιρίνιαν, με εκτενή αναφορά στις Γενοκτονίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τα εγκλήματα εις βάρος των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ελλήνων.

Ποιες ήταν οι σημαντικότερες στιγμές του ΕΚΕΜΑΠ σε επίπεδο μελετών;

Οπως σας είπα, η προσπάθεια ξεκίνησε το 2008. Στόχος μας ήταν να εκδίδουμε ιστορικά βιβλία, να κάνουμε συνέδρια με ακαδημαϊκούς και να έχουμε πρωτότυπες εργασίες.  Στην ουσία, να είμαστε ένα Κέντρο γι’ αυτούς που ενδιαφέρονται να κάνουν μελέτες πάνω στην Γενοκτονία των Ποντίων. Ετσι ξεκινήσαμε.

Το 2009 και το 2010 κάναμε δυο συνέδρια, αποκλειστικά για το θέμα του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και εκδώσαμε τα πρακτικά. Το 2013 καλέσαμε τους Αρμενίους και τους Ασσυρίους, καθώς και το Μουσείο των Εβραίων.

Είχαμε 2 καθηγητές Εβραίους, σε σύνολο 12 ομιλητών, όπως επίσης και συνεργασίες για την Αρμενική και Ασσυριακή Γενοκτονία. Ετσι, εκδώσαμε το βιβλίο με τον Τζορτζ Σιρίνιαν «Genocideinthe Ottoman Empire: Armenians, Assyriansand Greeks» (σ.σ. «Γενοκτονίες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: Αρμένιοι, Ασσύριοι και Ελληνες»).

Το 2015, κάναμε ένα σημαντικό συνέδριο στο City University στη Νέα Υόρκη, πάλι με Αρμένιους και Ασσύριους παρουσιαστές. Τις μελέτες δεν τις έχουμε, δεν έχει γίνει επιμέλεια ακόμη, διότι δεν είχαμε την οικονομική ευχέρεια.

Πριν από λίγες εβδομάδες εκδώσαμε ένα ακόμη βιβλίο, που λέγεται «The Greek Genocide – New Prespectives» (σ.σ. «Ελληνική Γενοκτονία – Νέες Προοπτικές»).  Με αυτό το βιβλίο και άλλες συνεργασίες, μας έχει βοηθήσει πολύ το Ιδρυμα του Ιβάν Σαββίδη. Μας έχει δώσει το ίδρυμα 50.000 δολάρια και εκδώσαμε το βιβλίο πριν από ένα μήνα, ένα πολύ σημαντικό βιβλίο.

Αποψη από τον χώρο που στεγάζει το ΕΚΕΜΑΠ, έναν φορέα που έχει καταφέρει σταδιακά να φέρει σε επαφή τον διεθνή παράγοντα, αρχικά σε ακαδημαϊκό επίπεδο, με τα γεγονότα της Ποντιακής Γενοκτονίας, τα οποία, ακόμη και 100 χρόνια αργότερα, δεν έχουν λάβει την προσοχή που θα έπρεπε σε ιστορικό αλλά και πολιτικό επίπεδο. (Φωτογραφία: Παραχώρηση Γεώργιου Μαυρόπουλου)

Είστε ικανοποιημένος από την πορεία του Κέντρου και όσα έχετε καταφέρει;

Είμαι ικανοποιημένος, διότι καταφέρνουμε αυτό που θέσαμε σαν στόχο το 2008, δηλαδή να παρουσιάσουμε υλικό στα αγγλικά, διότι υπήρχε πληθώρα στα ελληνικά, αλλά δεν βοηθάει στον ευρύτερο σκοπό μας. Εχουμε εκδώσει και την τελευταία μελέτη του αείμνηστου Ψωμιάδη για την ελληνική προσφυγική κρίση, με την ιστορία ενός Νορβηγού, που όχι μόνο βοήθησε τους πρόσφυγες αλλά και τους αιχμαλώτους.

Είναι μια πολύ σημαντική μελέτη.  Γνωρίζω από τους γονείς μου ότι δεν τους άφησαν απευθείας να μπουν στην Ελλάδα, λόγω μολυσματικών ασθενειών. Ηταν σε στρατόπεδα των Τούρκων κι επειδή πέθαιναν γύρω στα 300 άτομα την ημέρα, ο Νορβηγός έσωσε πολλούς Πόντιους. Αργότερα, τους δέχτηκαν να μπουν στην Ελλάδα. Επίσης, εδώ και αρκετά χρόνια, έχουμε εκδώσει εγχειρίδια για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Τα προωθούμε στα αμερικανικά και ελληνικά σχολεία.

Θεωρείτε ότι η διεθνής βιβλιογραφία θα συμβάλλει αποτελεσματικά στην προσπάθεια για να αναγνωριστεί τελικά η Γενοκτονία ανά τον Κόσμο;

Εκτός από την αναγνώριση της Γενοκτονίας, σκοπός μας είναι να μείνει και ιστορικό υλικό που να αφορά στον Ελληνισμό, την συνδρομή του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και άλλα στοιχεία.  Είναι καλό να το γνωστοποιούμε στο αγγλόφωνο κοινό.

Ο επόμενος στόχος είναι να εντρυφήσουμε στα αποτελέσματα του Συνεδρίου του 2015 που έγινε στη Νέα Υόρκη, να γίνει μελέτη πάνω στα κείμενα. Θα πάρει τουλάχιστον ένα χρόνο βέβαια, καθώς μιλάμε για 14 πρωτότυπα κείμενα που παρουσιάστηκαν από ιστορικούς. Για να γίνει η επιμέλεια χρειάζεται να δουλέψουν, εκτός από τον κεντρικό μελετητή, τουλάχιστον άλλα δυο άτομα.  Ελπίζουμε σύντομα να μπορέσουμε να εκδώσουμε και αυτό το βιβλίο.

Ποιοι είναι οι επόμενοι άμεσοι στόχοι του Κέντρου;

Αυτή την περίοδο, προσπαθούμε να ολοκληρώσουμε το ντοκιμαντέρ..  Εχουμε, μεταξύ άλλων, συνεντεύξεις επιφανών ακαδημαϊκών, μεταξύ αυτών του Μπανέρ Ακσάμ (Banner Acksam) που διδάσκει στην Βοστώνη και της Φατμέ Γκοσέκ (Fatma Gosek), που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

Υπάρχουν όμως και πολλοί ιστορικοί, όπως ο Κώστας Φωτιάδης, ο Τζορτζ Σιρίνιαν, ο Ρόμπερτ Σενγκ και άλλοι, που μιλάνε για τα γεγονότα και το πώς εξελίχθηκαν. Είναι ένα ντοκιμαντέρ που πρέπει να ολοκληρωθεί και να προβληθεί άμεσα. Πήγαμε στην Ελλάδα με τον τεχνικό και διαλέξαμε κινηματογραφικό υλικό από την ΕΡΤ, όχι όσο θα θέλαμε, αλλά το κόστος παραμένει υψηλό.

Σκεφτείτε ότι η ΕΡΤ μας ζητάει 5.000 ευρώ για το κινηματογραφικό υλικό. Επίσης, ζητήσαμε 5 φωτογραφίες και ζητάνε 1.750 ερώ για την κάθε φωτογραφία! Μίλησα με τη νέα διεύθυνση και μου είπαν ότι οι τρεις από τις πέντε φωτογραφίες θα παραχωρηθούν δωρεάν.

Ελπίζω να λυθεί το θέμα. Επίσης, περιμένουμε και μουσική από τον Σταμάτη Σπανουδάκη. Ο άνθρωπος αυτός δέχτηκε να μας γράψει μουσική χωρίς να μας χρεώσει τίποτα και αυτό πρέπει να το επισημάνουμε.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available