Εμείς και το περιβάλλον

(William Anders/NASA via AP, File)

Είναι σχεδόν κοινοτυπία να σημειώσουμε ότι η ραγδαία τεχνολογική πρόοδος έχει αποφασιστικά μεταλλάξει όχι μόνο την ζωή μας, αλλά και την καθολική αντίληψή μας για τον ίδιο τον πλανήτη και την ανθρώπινη παρουσία επάνω σε αυτόν.

Δεν γίνεται πλέον λόγος για ποσοτική ή ακόμη και ποιοτική αλλαγή, αλλά για πορεία μετάβασης σε μια νέα πραγματικότητα.

Η Γη μας, η Γαία των αρχαίων Ελλήνων, είτε σαν γαλάζια σφαίρα που φωτογράφησαν οι αστροναύτες από την Σελήνη, είτε σαν μακρινή φωτεινή κουκίδα που διέκριναν στο αχανές οι κάμερες του διαστημόπλοιου «Κασσίνι» από τα βάθη του ηλιακού μας συστήματος, παίρνει πλέον στην ανθρώπινη αντίληψη και συνείδηση την πραγματική της μορφή και διάσταση.

Οχι πλέον ως το κέντρο της δημιουργίας, όπως πίστευαν οι άνθρωποι για χιλιάδες χρόνια, αλλά ως ένα μικρό ουράνιο σώμα, ασήμαντος και ελάχιστος πλανήτης στο άπειρο του Διαστήματος.

Ο μικρός όμως αυτός πλανήτης είναι το σκάφος επάνω στο οποίο το ανθρώπινο είδος υπάρχει και με το οποίο ταξιδεύει μέσα στη σκοτεινή απεραντοσύνη. Είναι το σπίτι μας, στο οποίο είμαστε περιορισμένοι να ζήσουμε όσο η επιστήμη δεν θα μπορεί, εάν ποτέ το καταφέρει, να φτάσει και να ξεπεράσει τη φαντασία μας.

Η πραγματικότητα αυτή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε την επιβαλλόμενη μέριμνα γι’ αυτή τη Γη και το περιβάλλον της με βάση μια πλανητική, ολική θεώρηση.

Στη σφαιρική αυτή προσέγγιση πρέπει να πάρουμε ως σημείο εκκίνησης την αναμφισβήτητη, καταλυτική κυριαρχία του ανθρώπινου είδους στο σύνολο του φυτικού και ζωικού βασιλείου και γενικά σε ό,τι υπάρχει πάνω στον πλανήτη.

Μόνο στα τελευταία εβδομήντα χρόνια ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει τετραπλασιαστεί. Οι συνέπειες της κατακόρυφης αυτής αύξησης της ανθρώπινης παρουσίας πάνω στη Γη και της πανθομολογούμενης αλόγιστης, αυτόχρημα ληστρικής εκμετάλλευσής της για την ικανοποίηση των αναγκών μας, είναι προφανείς.

Συνέπειες οι οποίες, κατά γενική πλέον αποδοχή, είναι άκρως απειλητικές τόσο για τους συγκατοίκους μας, δηλαδή τον ζωικό και τον φυτικό κόσμο, αλλά και για την υπόσταση και την υγεία αυτού τούτου του πλανήτη.

Για όποιον έχει έστω και στοιχειώδεις γνώσεις της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους για χιλιάδες χρόνια, αλλά ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, είναι σαφές ότι οι άνθρωποι, ως σύνολο, με τις αχόρταγες και αχαλίνωτες δραστηριότητές τους, έχουν πλέον προσλάβει ένα παρασιτικό χαρακτήρα.

Εναντι όλων των υπολοίπων συνταξιδιωτών μας, αλλά και αυτού του ίδιου του πλανήτη, του σκάφους το οποίο όλοι μοιραζόμαστε και με το οποίο όλοι ταξιδεύουμε, όπως σημειώθηκε, στην απεραντοσύνη του χρόνου και του χώρου.

Και είναι γνωστό ότι ένα παράσιτο που τρέφεται με άκρατο εγωισμό και πλεονεξία σε βάρος του σώματος που το φιλοξενεί, καταλήγει στην αυτοκαταστροφή του αφού πρώτα εξοντώσει τον φορέα του. Γι’ αυτό και η προστασία του πλανήτη από την αδηφάγο και εξαπλούμενη ανθρώπινη παρουσία δεν είναι πλέον μόνο ηθική επιταγή, αλλά επείγουσα ανάγκη την οποία επιβάλλει η αυτοσυντήρηση και η επιβίωση.

Φωτισμένες προσωπικότητες σε όλες της γωνιές της Γης υπογραμμίζουν με κάθε τρόπο την ανάγκη το ανθρώπινο είδος, ως στοιχειώδη πρόνοια για την επιβίωσή του, να συνάψει ένα «συμβόλαιο» με τη φύση στην πλέον πλατιά της έννοια, με όλους δηλαδή τους άλλους συγκατοίκους μας στο κοινό μας σπίτι και κυρίως με το φυτικό και το ζωικό κόσμο.

Ας θυμηθούμε ότι όταν κάποτε οι άνθρωποι άρχισαν να δημιουργούν τις πρώτες κοινωνίες τους, προχώρησαν μεταξύ τους σε ένα «κοινωνικό συμβόλαιο» για την προστασία και τον αλληλοσεβασμό του κοινωνικού συνόλου. Σήμερα ήλθε πλέον η στιγμή για ένα νέο συμβόλαιο σεβασμού και προστασίας ανάμεσα σε όλους που μοιράζονται τον πλανήτη.

Δεν είναι πλέον θέμα απλού σεβασμού του περιβάλλοντος, αλλά διάσωσης της κοινής κατοικίας, την οποία δεν είμαστε οι μόνοι που μοιράζονται, αλλά είναι βέβαιο ότι είμαστε οι μόνοι που έχουν την ικανότητα και ίσως την επιπολαιότητα και την ανευθυνότητα να καταστρέψουν.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *