Ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο με τη σφραγίδα των ΗΠΑ

Στιγμιότυπο από τη συνέντευξη Τύπου του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μ. Πομπέο, του Προέδρου Αναστασιάδη, του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου και του Ελληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής της Ιερουσαλήμ (Jim REUTERS/Jim Young/Pool via AP).

ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Παρά το γεγονός ότι δεν έγινε άμεση αναφορά στις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας η 6η Τριμερής Σύνοδος Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας παρουσία αυτή τη φορά και του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο, πέτυχε να στείλει τα κατάλληλα μηνύματα που αφορούν πρωτίστως την ενεργειακή ασφάλεια.

Οι τρεις συμμετέχουσες χώρες εξασφάλισαν, με τον πλέον επίσημο τρόπο, τη στήριξη των ΗΠΑ, σε σχέση με την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας, σε ενέργεια και ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην κοινή δήλωση που εξέδωσαν επισημαίνεται ότι «ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο εκφράζει τη στήριξη των ΗΠΑ στον τριμερή μηχανισμό Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου, επισημαίνοντας τη σημασία της αυξημένης συνεργασίας μεταξύ των χωρών».

Οι ηγέτες του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας, έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα προς όσους «επιχειρούν εξωτερικές κακόβουλες επιρροές» προειδοποιώντας ότι θα αμυνθούν και δεν θα μείνουν με δεμένα τα χέρια μπροστά σε προκλήσεις και απειλές.

Η κυπριακή Κυβέρνηση αποχώρησε πλήρως ικανοποιημένη από τη Σύνοδο, τόσο λόγω των μηνυμάτων που εστάλησαν μέσω της κοινής διακήρυξης όσο και από τα αποτελέσματα της, αλλά και από τα αποτελέσματα των κατ’ ιδίαν συναντήσεων του Προέδρου Αναστασιάδη  με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου και τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο.

Η Σύνοδος της Ιερουσαλήμ καθόρισε ουσιαστικά τα επόμενα βήματα, που θα αναβαθμίσουν τη συνεργασία των τεσσάρων χωρών και που θα έχουν ως πρωταρχικό στόχο την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, βασισμένα σε τρεις άξονες.

Πρώτον, οι τέσσερις χώρες, Κύπρος, Ελλάδα, Ισραήλ και Η.Π.Α. συμφώνησαν πως θα υπάρξει σύντομα νέα συνάντηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών,  ώστε να συζητηθούν άλλα θέματα συνεργασίας που θα ενισχύουν την ασφάλεια της περιοχής και ίσως να περιλαμβάνουν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ασκήσεις έρευνας και διάσωσης κτλ.

Δεύτερον, αναγνωρίστηκε η ανάγκη θεσμοθέτησης της συνεργασίας, κάτι που προγραμματίζεται να γίνει μέσω της Γραμματείας που θα δημιουργηθεί στη Λευκωσία. Η δημιουργία της Γραμματείας με έδρα την Κύπρο αναμένεται να ευνοήσει και νέες επενδύσεις, αφού θα δημιουργήσει κλίμα ασφάλειας στις ξένες εταιρείες για να επενδύσουν, είτε στον αγωγό είτε ευρύτερα στις υποδομές για την εξόρυξη των φυσικών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου.

Προς την ίδια κατεύθυνση, δεν αποκλείεται σύντομα στο υπάρχων σχήμα να προστεθούν και άλλα κράτη, όπως π.χ. η Ιορδανία και η Αίγυπτος, χωρίς όμως σε καμία περίπτωση να αντικαθίστανται οι Τριμερείς.

Τρίτον, τονίσθηκε πως με τη συνέχιση των ερευνών, ίσως και με εντονότερη αμερικανική εμπλοκή, για εντοπισμό νέων κοιτασμάτων, θα ανοίξει ο δρόμος για την κατασκευή και του αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο προς την Ευρώπη.

Για τη Λευκωσία, ωστόσο, παραμένει ως προτεραιότητα η κατασκευή τερματικού LNG στην Κύπρο.

Απ’ εκεί και πέρα, τυχόν νέες ανακαλύψεις κοιτασμάτων, τόσο στην Κύπρο όσο και στο Ισραήλ, θα ανοίξουν τον δρόμο για την κατασκευή του αγωγού. Εξάλλου, δεν είναι καθόλου τυχαίο πως στην κοινή διακήρυξη της Συνόδου, δεν γίνεται καμία αναφορά στον EastMed, χωρίς πάντως κάτι τέτοιο να σημαίνει πως το μεγαλεπήβολο έργο μπαίνει στο συρτάρι.

Αντίθετα, Λευκωσία και Τελ Αβίβ αισιοδοξούν πως τόσο οι νέες ερευνητικές γεωτρήσεις, πέντε στο αριθμό, που είναι προγραμματισμένες το επόμενο διάστημα στην κυπριακή ΑΟΖ όσο και οι γεωτρήσεις που προγραμματίζονται μετά τον επόμενο γύρο αδειοδοτήσεων στο Ισραήλ, θα ανοίξουν τον δρόμο για την κατασκευή του αγωγού.

Με την υποσημείωση, ωστόσο, πως πλέον Κύπρος, Ελλάδα, Ισραήλ, μετά την εμπλοκή και των ΗΠΑ εξετάζουν και νέους διαδρόμους για μεταφορά του φυσικού αερίου στην Γηραιά Ήπειρο, πέραν του EastMed.

Για την απουσία αναφορών στην Τουρκία –  τόσο στη κοινή διακήρυξη της Ιερουσαλήμ όσο και στις τοποθετήσεις των τριών ηγετών και του Μάικ Πομπέο – πληροφορίες αναφέρουν ότι εντός της Συνόδου υπήρξαν τουλάχιστον δύο αναφορές που έχουν τη σημασία τους από τον Πρόεδρο της Κύπρου και από τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό.

Συγκεκριμένα, ο Νίκος Αναστασιάδης υπενθύμισε στους παρευρισκόμενους, θέλοντας να τονίσει τη σημασία που έχει η αμερικανική εμπλοκή στην κυπριακή ΑΟΖ, πως η Τουρκία δεν προχώρησε σε καμία ενέργεια εναντίον των ερευνητικών γεωτρήσεων της ExxonMobil, σε αντίθεση με τη στάση που κράτησε τον Φεβρουάριο του 2018 απέναντι στην ΕΝΙ στο Οικόπεδο 3.

Η δεύτερη αναφορά που έγινε από τον Βενιαμίν Νετανιάχου, αφορούσε τη θέση του πως παρά το γεγονός πως για τη χώρα του θα ήταν πιο συμφέρουσα επιλογή ο αγωγός φυσικού αερίου να περνά από την Τουρκία, κάτι τέτοιο δεν αποτελεί καν επιλογή λόγω των συνθηκών και των σχέσεων των δύο χωρών, με τον Μάικ Πομπέο να σημειώνει πως κατανοεί τη θέση του Ισραήλ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available