Η έννοια του νεοφιλελευθερισμού

(ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Θα πρέπει να σημειωθεί από την αρχή ότι η έννοια «φιλελεύθερος» είναι τελείως διαφορετική στην Ευρώπη και βεβαίως στην Ελλάδα από την ορολογία η οποία χρησιμοποιείται στην αμερικανική πολιτική ζωή.

Οπως είναι γνωστό, στις ΗΠΑ ο διαχωρισμός που επικρατεί στην κοινή, μη εξειδικευμένη, ορολογία, διακρίνει μεταξύ συντηρητικών και φιλελευθέρων (conservative – liberal) με τους φιλελεύθερους να κατατάσσονται στην χορεία των «αριστερών».

Ακριβώς το αντίθετο επικρατεί στο ευρωπαϊκό και ελληνικό πολιτικό περιβάλλον και ορολογία, όπου ο φιλελεύθερος είναι συνώνυμο του συντηρητικού δεξιού, ενώ ο αντίθετος προσανατολισμός αρχίζει από την κατ’ αρχήν αριστερή πολιτική τοποθέτηση και συμπεριλαμβάνει κάθε μορφής και απόχρωσης σοσιαλισμό ή και μαρξισμό.

Με απλά λόγια, φιλελεύθερος στην Ελλάδα είναι ο δεξιός. Εάν δε, ένας αριστερός θέλει να κακο-χαρακτηρίσει κάποιον πολιτικό αντίπαλο θα τον αποκαλέσει φιλελεύθερο ή ακόμη χειρότερα, οιονεί υβριστικά νεοφιλελεύθερο.

Εάν, για παράδειγμα, παρακολουθήσει κανείς έστω και για λίγο τα ελληνικά πολιτικά δρώμενα δεν θα αργήσει να διαβάσει ή να ακούσει επαναλαμβανόμενες κυβερνητικές κατηγορίες κατά της αξιωματικής αντιπολίτευσης και προσωπικά του αρχηγού της για νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Τι είναι όμως τελικά ο φιλελευθερισμός ή ο νεοφιλελευθερισμός για τον οποίο κατηγορείται τόσο συχνά το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης και ο πρόεδρός του;

Εχουν γραφεί άπειρες μελέτες και άρθρα για το νόημα του φιλελευθερισμού και του νεοφιλελευθερισμού και ως εκ τούτου δεν θα είχε νόημα μια θεωρητική λεπτομερής ανάλυση των όρων.

Εχει σημασία όμως να επισημανθεί ότι ο όρος νεοφιλελευθερισμός χρησιμοποιείται, κυρίως από αριστερούς και κεντροαριστερούς, υποτιμητικά και ως πολιτικό σύνθημα που αποδίδει στους αποκαλούμενους έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας και αναλγησίας προς τα συμφέροντα και τις ανάγκες των πολλών.

Ουσιαστικά όμως και από θεωρητική και πρακτική πολιτική σκοπιά, νεοφιλελευθερισμός δεν σημαίνει τίποτα άλλο από την αναβίωση και επανέκφραση στην εποχή μας των φιλελεύθερων εκείνων πολιτικών και οικονομικών θεωριών που γεννήθηκαν τον 19ο αιώνα και εφαρμόστηκαν σε πολλές δυτικές χώρες, αλλά και δοκιμάστηκαν σκληρά από σοσιαλιστικές και κομουνιστικές επιθέσεις κατά την διάρκεια ολόκληρου του 20ού αιώνα.

Φιλελευθερισμός και φιλελεύθερη διακυβέρνηση σημαίνον, εντελώς σχηματικά έναν τρόπο διακυβέρνησης και οικονομικής διαχείρισης που βασίζεται στην ελεύθερη αγορά και εμπόριο, την ελάφρυνση ή περιορισμό των ασφυκτικών κρατικών ρυθμίσεων και κανονισμών στην οικονομική ζωή, στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και γενικά στην μικρότερη οικονομική παρέμβαση του κράτους και ενθάρρυνση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας να προσαρμόζεται στις συνεχώς εξελισσόμενες ανάγκες της ανθρώπινης κοινωνίας.

Στην άλλη πλευρά, γενικότερα στην Ευρώπη, αλλά και τον Κόσμο ολόκληρο, το πείραμα εβδομήντα περίπου ετών μιας αντίθετης πολιτικής και οικονομικής προσέγγισης όπως εκφράστηκε με τον απόλυτο κριτικισμό του κομουνισμού και υπαρκτού σοσιαλισμού απέτυχε οικτρά αφού ταλαιπώρησε αφάνταστα πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων.

Ειδικότερα στην Ελλάδα, ο τεράστιος και συχνά παρασιτικός δημόσιος τομέας υπήρξε ένας από τους κύριους υπεύθυνους παράγοντες που προξένησαν την μακρά και συνεχιζόμενη κρίση.

Γι’ αυτό και όλες οι μείζονες δανειστικές συμφωνίες και δημοσιονομικές διασώσεις των τελευταίων ετών προς την πτωχεύσασα Ελλάδα ζήτησαν και επέβαλαν γνήσια μέχρι και σκληρά φιλελεύθερα μέτρα αποβλέποντα ακριβώς στην σμίκρυνση του κράτους, στην ιδιωτικοποίηση σημαντικών οικονομικών τομέων, στην μείωση των κρατικών δαπανών και την δημοσιονομική λιτότητα και γενικά στην αύξηση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Το κόμμα που είναι σήμερα στην κυβέρνηση και υπερηφανεύεται ότι έβγαλε την Ελλάδα από την μνημονιακή εποχή, δεν έκανε τίποτα άλλο από το να συμφωνήσει και να εφαρμόσει πιστά ή να υποσχεθεί ότι θα ακολουθήσει όλες τις προαναφερθείσες πολιτικές υιοθετώντας ανάλογα «φιλελεύθερα» μέτρα.

Διότι, είναι γνωστό και αδιαμφισβήτητο ότι η σημερινή κυβέρνηση, με την αρχική άφρονα και ανερμάτιστη διαπραγματευτική πολιτική της φόρτωσε την χώρα με ένα επιπρόσθετο βαρύ μνημόνιο και επέβαλε στον λαό άκρως επαχθείς και μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές υποχρεώσεις έχοντας έτσι δεσμεύσει για δεκαετίες την χώρα στην εφαρμογή μιας σκληρής φιλελεύθερης πολιτικής.

Αυτό όμως δεν εμποδίζει το κυβερνών κόμμα να απευθύνει προς τον κύριο πολιτικό του αντίπαλο κατηγορίες για νεοφιλελευθερισμό.

Εύλογα λοιπόν διερωτάται κανείς πώς είναι δυνατόν, έστω και ως αυτο-αποκαλούμενοι αριστεροί, να προτάσσουν σήμερα το σκιάχτρο του φιλελευθερισμού κατά της αντιπολίτευσης και να απευθύνουν κατηγορίες «νεοφιλελευθερισμού» εναντίον των πολιτικών τους αντιπάλων και του προέδρου τού κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης.

Κυρίως όταν οι τελευταίοι διατρανώνουν την επιθυμία και πολιτική τους να εργασθούν για να κάνουν την ήδη συμφωνηθείσα από την κυβέρνηση φιλελεύθερη αυτή πολιτική, περισσότερο κοινωνικά ευαίσθητη και πιο παραγωγική.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available