Η ιστορία των Κρητών της Γιούτα – Εορτασμοί για τα 100 -και πλέον- χρόνια παρουσίας στην περιοχή

Ιστορική φωτογραφία των Κρητών της Γιούτα. Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από τον Σύλλογο «Μίνως» στον «Ε.Κ.».

ΣΟΛΤ ΛΕΙΚ ΣΙΤΙ. ΓΙΟΥΤΑ. Με αφορμή τις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για την 100ή επέτειο από την ίδρυση της κοινότητας των Κρητών της Γιούτα, που θα λάβουν χώρα το τριήμερο 1-3 Ιουνίου στο Σολτ Λέικ Σίτι, ο Δρ Τόνι Γιαννούλης (Dr. Tony Gianoulis) -επικεφαλής του «Minos Century Celebration»- μοιράστηκε με τον «Ε.Κ.» πληροφορίες σχετικά με την Ιστορία της παρουσίας 100 και πλέον χρόνων των Κρητών στην ευρύτερη περιοχή, της προέλευσής τους, καθώς και της προσφοράς τους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Δρα Γιαννούλη, οι πρώτοι μετανάστες από την Κρήτη που έφτασαν στη Γιούτα, όπως και αλλού, άφησαν πίσω τους όποιον και ό,τι είχαν σε αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Μετανάστευσαν σε μία παράξενη γι’ αυτούς γη, μη γνωρίζοντας τη γλώσσα.

Δεν είχαν χρήματα ή επίσημη μόρφωση, αλλά είχαν πίστη, αγάπη για την κληρονομιά τους, φιλότιμο και αφοσίωση στη θρησκεία τους.

Το 1905, οι πολλές ώρες εργασίας και η πίστη τους απέδωσαν, καθώς κατάφεραν να χτίσουν την πρώτη Ελληνορθόδοξη εκκλησία στο Σολτ Λέικ Σίτι, στην 400 South και 400 West.

Ο Τζον Λεβέντης (John Leventis) έφτασε στο Bingham Canyon της Γιούτα από το Θέρισο Κυδωνίας των Χανίων στις αρχές του 1900. Με τη βοήθεια του αδελφού του, Στιβ, άνοιξε ένα κρεοπωλείο και το «Ακρόπολη» (Acropolis) ένα τοπικό κατάστημα για καφέ.

Ο Τζον ήταν γνωστός ως «Καπετάνιος» σε όλους τους Κρήτες του Bingham Canyon.

Μέλη της πρώτης Ενωσης Κρητών στην Γιούτα, του 1912. Τραβήχτηκε μετά την λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων. Λίγο καιρό μετά πολλοί επέστρεψαν στην Ελλάδα για να πολεμήσουν στους Βαλκανικούς Πολέμους. Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Το 1910 οργάνωσε τον πρώτο Κρητικό Σύλλογο (Cretan Club) στις ΗΠΑ υπό την ονομασία Κρητική Αδελφότητα του Bingham Canyon (Cretan Brotherhood of Bingham Canyon). Η Στέλλα Μαμαλάκη (Stella Mamalakis) ήταν η πρώτη γυναίκα που εισήλθε σ’ αυτό τον Σύλλογο, ο οποίος ένωσε πολλούς Κρήτες μετανάστες παρέχοντάς τους ένα «σπίτι, μακριά από το σπίτι».

Δυστυχώς, η παρουσία του δεν ήταν μακρόχρονη και διαλύθηκε μετά την Κυριακή των Βαΐων του 1912, όταν τα περισσότερα μέλη επέστρεψαν στην Ελλάδα για να πολεμήσουν στους Βαλκανικούς Πολέμους.

Επιπρόσθετα, το Kennecott Copper Mine κατηγόρησε τους ντόπιους Κρήτες για την οργάνωση ενός συνδικάτου, με αποτέλεσμα τη φυλάκισή ορισμένων από αυτούς. Ο Τζον Λεβέντης έμεινε πίσω και συνέχισε να αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη των Κρητών.

Η εθνοφρουρά της Γιούτα κλήθηκε να θέσει τέλος σε μία εξέγερση εργατών της οποίας ηγήθηκαν Ελληνες που δούλευαν στα ορυχεία. Η διαμαρτυρία οργανώθηκε ώστε να γίνει αύξηση 0,25 δολ. την ημέρα και να μη λαμβάνει ο ενδιάμεσος πράκτορας, Λεωνίδας Γιώργος Σκληρής (Leonidas George Skliris), ποσοστά από κάθε πληρωμή.

Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Το 1918, ο Τζον Λεβέντης, ο Σαμ Κουνάλης (Sam Kounalis), ο Τζον Χαρχάλης (John Harhalis) και αρκετοί άλλοι Κρήτες οργάνωσαν εκ νέου τον Κρητικό Σύλλογο, αυτή τη φορά στο Σολτ Λέικ της Γιούτα. Ονομάστηκε Κρητική Αδελφότητα του Μίνωα (Cretan Brotherhood of Minos) και αργότερα μόνο «Μίνως» (Minos).

Το 1923 το πρώτο περιοδικό Κρητών, από τον Σαμ Κουνάλη, κυκλοφόρησε ανά τις ΗΠΑ. Ηταν γραμμένο στην πρώτη ελληνική γραφομηχανή στις ΗΠΑ, την οποία αγόρασε ο «Μίνως». Αυτό εξελίχθηκε στο περιοδικό «Kρήτη», το οποίο κυκλοφορεί ακόμη και σήμερα.

Την ίδια χρονιά στο Σολτ Λέικ Σίτι έγινε η τελετή θεμελίωσης του νέου Καθεδρικού της Αγίας Τριάδας στην 300 South και 300 West, όπου βρίσκεται μέχρι και σήμερα. Ο θεμέλιος λίθος αφιερώθηκε στον «Μίνως», καθώς υποσχέθηκε 2.100 δολ. για την κατασκευή. Συνολικά ωστόσο συγκέντρωσε πάνω από 8.000 δολ.

Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Το 1924 έκρηξη στο ορυχείο Castle Gate No 2 είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 172 αντρών, ενώ έμειναν «πίσω» 417 που εξαρτώνταν για τη διαβίωσή τους. Από τους 49 Ελληνες που έχασαν την ζωή τους στην καταστροφή, 48 από αυτούς ήταν Κρητικοί, που άφησαν 41 ορφανά.

Ο «Μίνως» μαζί με την εταιρεία εξορύξεων συγκέντρωσαν πάνω από 130.000 δολ. για τις οικογένειες των θυμάτων. Δυστυχώς ούτε ένας ξύλινος σταυρός δεν τοποθετήθηκε στη μνήμη έστω ενός εργάτη στα ορυχεία από την Κρήτη.

Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Το 1986, ο Χρήστος Τσουτσουνάκης (Chris Tsoutsounakis), πρόεδρος του «Μίνως», ηγήθηκε μίας προσπάθειας, η οποία ζητούσε από όλα τα chapters των Κρητών στην περιοχή, την ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία του Σολτ Λέικ και την Ελληνική Πολιτιστική Ενωση (Hellenic Cultural Association, HCA) του Σολτ Λέικ να κατασκευαστεί ένα μνημείο προς τιμή αυτών των Ελλήνων.

Συμπεριλήφθηκαν βετεράνοι που έχασαν την ζωή τους στον Πρώτο και Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ιδρυτές της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και όλοι οι Ελληνες που έχασαν την ζωή τους σε βιομηχανικά ατυχήματα στη Γιούτα. Το μνημείο υπάρχει σήμερα και βρίσκεται στο χώρο του Καθεδρικού της Αγίας Τριάδας στο Σολτ Λέικ Σίτι.

Το 1929 πολλοί Κρητικοί από τις ΗΠΑ συγκεντρώθηκαν στο Σικάγο για τη δημιουργία της Παγκρητικής Ενωσης Αμερικής (The Pancretan Association of America, PAA). Μεταξύ αυτών ήταν ο Σαμ Κουνάλης, ο οποίος έπαιξε καίριο ρόλο στην ίδρυση της Ενωσης.

Από εκδρομή των Κρητών της Γιούτα το 1930. Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Η Παγκρητική Ενωση Αμερικής έχει ηγηθεί πολλών φιλανθρωπικών έργων όλα αυτά τα χρόνια. Οι Κρήτες της Γιούτα βοήθησαν την Ενωση στη δωρεά του Βενιζέλειου Πανάνειου Νοσοκομείου στο Ηράκλειο, του Νοσοκομείου Αγίου Γεωργίου στα Χανιά, νοσοκομείο στο Ρέθυμνο, υποτροφίες στο όνομα του Βενιζέλου για σπουδαστές κρητικής καταγωγής, επιδόματα σε οικογένειες μελών της Ενωσης, δωρεές σε οργανισμούς για την ανακούφιση από πληγές του πολέμου, στα ορφανά της Κρήτης και άλλα.

Το 1934 τους Κρήτες της Γιούτα φιλοξένησε το 4ο Εθνικό Συνέδριο της Παγκρητικής Ενωσης Αμερικής, όπως και το 1956, υπό τον πρόεδρο Τζον Μαραγκάκη (John Maragakis).

Τα μέλη του «Μίνως» το 1930. Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση από την Ενωση Κρητών Γιούτα στον «Ε.Κ.».

Το 1961 o «Μίνως» διοργάνωσε μία ειδική εκδήλωση για να τιμήσει τον κρητικής καταγωγής, Μάικ Μανάτο (Mike Mannatos), ο οποίος υπήρξε ένας από τους πιο υψηλόβαθμους Ελληνες, στις κυβερνήσεις Κένεντι και Τζόνσον. Υπήρξε επίσης ο ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος του Συλλόγου των Κρητών της Ουάσιγκτον.

Το 1971 το εθνικό συνέδριο της Παγκρητικής Ενωσης Νέων (Pancretan Youth Association) φιλοξενήθηκε στο Σολτ Λέικ Σίτι και πρόεδρος ήταν ο Γιώργος Μπροκαλάκης (George Brokalakis). Οι πόροι που συγκεντρώθηκαν από αυτό το συνέδριο χρηματοδότησαν το Βενιζέλειο Ταμείο Υποτροφιών της Παγκρητικής και την ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία του Σολτ Λέικ Σίτι.

Το 1975 ο «Μίνως» συγκέντρωσε χρήματα για το Λύκειο της Χώρας Σφακίων.

Το 1978 οι Σύλλογοι Κρητών της Γιούτα φιλοξένησαν ένα ακόμη εθνικό συνέδριο της Παγκρητικής, υπό την προεδρία και πάλι του Γιάννη Μαραγκάκη. Την ίδια χρονιά οι Κρήτες της Γιούτα δώρισαν 50.000 δολ. για το μωσαϊκό του νάρθηκα του ιερού ναού του Προφήτη Ηλία στο Σολτ Λέικ Σίτι.

.

kourianosT

.

Υπό την προεδρία του Τόνι Κουριανού (Tony Kourianos), τα μέλη του «Μίνως» επίσης συγκέντρωσαν χρήματα για να χορηγήσουν ένα ηχητικό σύστημα, από την Παγκρητική, για κτίριο του ναού.

Το 1980 οι Κρητικοί Σύλλογοι της Γιούτα έγιναν χορηγοί μιας δεξίωσης προς τιμήν των 57 επιζώντων πρωτοπόρων.

Το 1983 ο «Μίνως» φιλοξένησε μία εθνική έκθεση για τη Μάχη της Κρήτης.

Το 1985-1989 κατά την προεδρία του Χρήστου Τσουτσουνάκη (Chris Tsoutsounakis), μαζί με τον Τζιμ Φουσκανδράκη (Jim Fuskandrakis) και Τζιμ Κατσανέβα (Jim Katsanevas), ο «Μίνως» συγκέντρωσε 80.000 δολ. για την αγορά του Κρητικού Σπιτιού.

Το 1986 ο «Μίνως» φιλοξένησε μέλη του Labry Dance Group από τη Νέα Υόρκη που χόρεψαν στην ετήσια χοροεσπερίδα του Συλλόγου. Ηταν κάτι που ενέπνευσε τη νεολαία της Κρήτης του Σόλτ Λέικ να ξεκινήσει τη δική της ομάδα χορού. Εκτοτε εκατοντάδες νέοι έχουν συμμετάσχει σε διάφορες εκδηλώσεις χορεύοντας. Σήμερα πάνω από 100 νέοι συμμετέχουν στο χορευτικό.

Το 1987 μία έκθεση για τον Βενιζέλο χορηγήθηκε και ήρθε στη Γιούτα από τον «Μίνως». Φιλοξενήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα για μία εβδομάδα.

.

MinotavrosYouth (1)

.

Το 1988 ο σύλλογος νέων Κρητών «Μινώταυρος», υπό την προεδρία του Τόνι Γιαννούλη (Tony Gianoulis), χορήγησε μία γιορτή για την παραμονή του νέου χρόνου στο Σολτ Λέικ και συγκέντρωσε σχεδόν 5.000 δολ. για την ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία της πόλης.

Το 1991 ο «Μίνως» συγκέντρωσε χρήματα για την κατασκευή του ιατρείου στην Ανώπολη Σφακίων.

Το 1999 ο «Μίνως», υπό την προεδρία του Μιχάλη Κατσανέβα (Michael J. Katsanevas), συγκέντρωσε 10.000 δολ. για την ανακαίνιση του Καθεδρικού της Αγίας Τριάδας και 250.000 δολ. για την κατασκευή του νέου υπόστεγου για τον ναό του Προφήτη Ηλία στο Σολτ Λέικ.

Το 2001 υπό την προεδρία του George Liodakis, ο «Μίνωας» συγκέντρωσε 27.000 δολ. για τον θρόνο του δεσπότη του Καθεδρικού.

Το 2005 το μέλος του «Μίνωα», Andrew Hillas ανακάλυψε ότι 29 από τους Κρητικούς, οι οποίοι είχαν χάσει την ζωή τους το 1924 στην καταστροφή του ορυχείου Castle Gate, είχαν ταφεί σε μαζικούς τάφους ή άλλους χωρίς κάποια επιγραφή..

.

Ο Hillas πέρασε αμέτρητες ώρες ερευνώντας αρχεία νεκροταφείων και πιστοποιητικά θανάτου, καθώς και έγγραφα από το Ellis Island για να βρει ποιος είχε ταφεί πού. Με την βοήθεια του «Μίνως» συγκέντρωσε αρκετά χρήματα για να δημιουργηθεί ένα μνημείο στο νεκροταφείο Πράις της Γιούτα προς τιμή των 29 αυτών μεταναστών εργατών στα ορυχεία.

Την ίδια χρονιά, ο «Μίνως» υπό την προεδρία του Γιώργου Τσουτσουνάκη, συγκέντρωσε 12.000 δολ. για το υπόστεγο του Προφήτη Ηλία και 10.000 για το Βενιζέλειο Ταμείο Υποτροφιών της Παγκρητικής.

Το ΔΣ του «Μίνως» το 2016. Ευγενική παραχώρηση του Dr. Tony Gianoulis.

Το 2015 για μία ακόμη χρονιά το εθνικό συνέδριο της Παγκρητικής φιλοξενήθηκε στο Σολτ Λέικ Σίτι. Υπό την προεδρία του Κώστα Κατσοχυράκη (Kosta Katsohirakis), ήταν ένα από τα μεγαλύτερα σε συμμετοχή και πετυχημένα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το «Minos Century Celebration» μπορείτε να απευθυνθείτε στο email: minoscenturycelebration@gmail.com ή στο tgianoulis@prodigy.net (801) 641-7396.

.

Minos Century Celebration

.

 

1929 Minos Bulletin

.

 

.

 

DaughtersOfMinos2 (1)

.

 

minersmonument3
minersmonument

.

 

MinotavrosYouth2 (1)

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *