Θεσσαλονίκη 1917: Η φωτιά που γέννησε μια πόλη, του Γρηγόρη Βαρδαρινού (βίντεο)

Αφίσα από την ταινία «The Great Fire of Salonica: Birth of a City». Οι φωτογραφίες είναι ευγενική παραχώρηση του Γρηγόρη Βαρδαρινού

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Μια από τις γοητευτικότερες συμμετοχές στο 12ο Ελληνικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το οποίο τελείωσε την περασμένη Τρίτη, ήταν αυτή του Γρηγόρη Βαρδαρινού με τη μεγάλου μήκους ταινία του, «Θεσσαλονίκη 1917: η φωτιά που γέννησε μια πόλη» (The Great Fire of Salonica: Birth of a City).

Το υψηλής αισθητικής ντοκιμαντέρ του Βαρδαρινού μας ταξιδεύει πίσω στον Αύγουστο του 1917, όπου η Θεσσαλονίκη είναι μια πολυπολιτισμική πόλη, που ταλανίζεται από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρκεί μια φωτιά που ξεκινά από ένα σπίτι δίπλα στα τείχη να εξελιχθεί σε μια ισοπεδωτική καταστροφή που άλλαξε το πρόσωπο της πόλης για πάντα.

Στις 32 ώρες που κράτησε η πυρκαγιά, η οποία εξαπλώθηκε μέχρι το κέντρο της πόλης, εβδομήντα χιλιάδες κάτοικοι έμειναν άστεγοι, εκ των οποίων οι πενήντα χιλιάδες ήταν Εβραίοι, οι έντεκα χιλιάδες μουσουλμάνοι και οι δέκα χιλιάδες χριστιανοί.

Μέσα σε αυτή την τεραστίων διαστάσεων καταστροφή η τότε κυβέρνηση Βενιζέλου, δράττει την ευκαιρία να δημιουργήσει μέσα από τις στάχτες της παλιάς μεσαιωνικής και δαιδαλώδους πόλης, μια καινούργιας αισθητικής ευρωπαϊκή μητρόπολη.

Ο «Εθνικός Κήρυκας» συναντήθηκε μετά την προβολή της ταινίας, με τον σκηνοθέτη, Γρηγόρη Βαρδαρινό, για να μιλήσουν για την ταινία του, τις καταβολές του ίδιου αλλά και τα σχέδιά του για το μέλλον.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια οικογένεια που τον ήθελε επιστήμονα, ο ίδιος όμως από νωρίς κατάλαβε την τάση του προς την τέχνη.

Ο σκηνοθέτης και δημιουργός της ταινίας «The Great Fire of Salonica: Birth of a City», Γρηγόρης Βαρδαρινός.

Μετά από μια σειρά από πειραματισμούς, αποφασίζει να σπουδάσει σκηνοθεσία στο New York College της Θεσσαλονίκης το οποίο συνεργάζεται με το State University της Νέας Υόρκης. Μέσα από τις σπουδές βρήκε τον εαυτό του και τον τρόπο να αφήσει πίσω του την εσωστρέφειά του.

Το πάθος του για την σκηνοθεσία τον έφερε για μεταπτυχιακές σπουδές, στο Edinburgh College of Art, με μια υποτροφία από το Ιδρυμα Ωνάση. Αμέσως μετά βρέθηκε υποψήφιος ως νέο ταλέντο στα βραβεία BAFTA, με την ταινία μικρού μήκους «Talking Piranhas».

«Δεν ήθελα να δουλέψω όμως στο εξωτερικό παρότι μου δόθηκαν αξιόλογες ευκαιρίες. Η επιστροφή μου στην Ελλάδα ήταν εντελώς συνειδητή. Η ελληνική κουλτούρα και θεματολογία με ενδιαφέρει και ας βγάζω λιγότερα χρήματα. Δε θέλω να είμαι γρανάζι καμίας βιομηχανίας».

Το ντοκιμαντέρ χρηματοδότησε η Cosmote TV. «Η Θεσσαλονίκη είναι η πόλη μου και έχω το συγκριτικό πλεονέκτημα μένοντας εκεί γιατί ξέρω τις δομές».

Αλλά η έμπνευση για το συγκεκριμένο θέμα ήρθε μάλλον συμπτωματικά από μια υποσημείωση σε ένα λεύκωμα της καθηγήτριας Αλέκας Γερολύμπου και από ιστορικές φωτογραφίες των Γάλλων στρατιωτών, οι οποίοι βρίσκονταν τότε εκεί, που αποκάλυψαν τη δύναμη της ιστορίας.

«Σκεφτήκαμε τη δραματοποίηση, αλλά το πρωτογενές υλικό είναι τόσο δυνατό από μόνο του». Επιπρόσθετα, το σενάριο της ταινίας συνυπογράφουν η Αναστασία Μπαρτζουλιάνου και ο συγγραφέας Φίλιππος Μανδηλαράς, το οποίο προσδίδει στο ύφος της ταινίας πέρα από την ευαισθησία της, και την ακεραιότητά της.

Η πυρκαγιά άλλαξε την πόλη για πάντα αλλά κάποια χαρακτηριστικά της παραμένουν ίδια.
«Η Ανω Πόλη διατηρεί την παλιά μακεδονίτικη αρχιτεκτονική, χάρη στην επιμονή του αρχιτέκτονα Ernest Hebrard (Ερνέστ Εμπράρ), ο οποίος αναγνώρισε την τουριστική της σημασία.

Επίσης, τα βυζαντινά μνημεία και κάποια τζαμιά επιβίωσαν από τη φωτιά. Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη είκοσι τεσσάρων αιώνων και έχει μια στρατηγική θέση, με το λιμάνι και την ενδοχώρα. Οι νέες υποδομές ήταν αναγκαίες και οι αλλαγές θα επέρχονταν, απλά έγινε απότομα με την πυρκαγιά».

Αφίσα από την ταινία «The Great Fire of Salonica: Birth of a City».

Οσον αφορά στο New York City Greek Film Festival, έχει να πει: «Δεν είναι ένα φεστιβάλ για τους διοργανωτές. Εδώ ένιωσα ότι οι δημιουργοί ήμασταν στο κέντρο. Βλέπω ότι υπάρχει η διάθεση να λειτουργήσει ως πλατφόρμα ανάπτυξης τόσο του ελληνικού κινηματογράφου, όσο και της πολιτιστικής και επιχειρηματικής σχέσης μεταξύ Ελλάδας και Αμερικής».

Αυτή τη στιγμή έχει στα χέρια του ένα σενάριο μεγάλου μήκους από το Κέντρο Κινηματογράφου. Αναπτύσσει πολλά πρότζεκτ με την Cosmote και ευελπιστεί ότι του χρόνου θα βρίσκεται πίσω στη Νέα Υόρκη για γύρισμα.

Οσο για τη Θεσσαλονίκη, ποια είναι η πόλη του σήμερα; «Θεωρώ ότι ήταν και είναι μια ανοιχτή πόλη και πολύ φιλόξενη. Είναι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Εχει απίστευτες δυνατότητες οι οποίες δεν έχουν αξιοποιηθεί κατάλληλα. Ελπίζω ότι και αυτό θα αλλάξει σύντομα».

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available