ΚΠΙΣΝ: Μια δημιουργική… όαση στην Αθήνα

To ΚΠΙΣΝ. Φωτογραφία: Γιώργης Γερόλυμπος/ΙΣΝ.

Το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), αποτελεί μια κοιτίδα δημιουργίας και έμπνευσης που ήρθε να «φωτίσει» την Αθήνα, σ’ έναν πολυχώρο συνολικής έκτασης 210.000 τετραγωνικών μέτρων, ο οποίος περιλαμβάνει τις κτιριακές εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, καθώς και πάρκο αστικού τύπου και άλλες μικρότερες εγκαταστάσεις. Εντυπωσιακή θέση στο (ΚΠΙΣΝ) κατέχει το τεράστιο τεχνητό κανάλι που έχει δημιουργηθεί και το οποίο δίνει μαζί με τα δέντρα που ακολουθούν την πορεία του προς την θάλασσα μια αίσθηση στον επισκέπτη ότι βρίσκεται στην εξοχή.

Το οικοδόμημα και το πάρκο βρίσκονται στον Φαληρικό όρμο, υπαγόμενα διοικητικά στο Δήμο Καλλιθέας. Πρόκειται για την μεγαλύτερη μεμονωμένη δωρεά του Ιδρύματος με το συνολικό προϋπολογισμό του έργου να ανέρχεται στα 629 εκατομμύρια ευρώ.

Οπως αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Ιδρύματος (www.snf.org) το ΚΠΙΣΝ σχεδιάστηκε από το αρχιτεκτονικό γραφείο Renzo Piano Building Workshop (RPBW) και είναι έναs περιβαλλοντικά βιώσιμοs, διεθνούς εμβέλειας πολιτιστικόs, εκπαιδευτικόs και ψυχαγωγικόs αστικός τόπος.

Το ΚΠΙΣΝ. Φωτογραφία: ΙΣΝ/Γιώργης Γερόλυμπος.

Η ιδέα για το ΚΠΙΣΝ άρχισε να διαμορφώνεται το 1998, με την απόφαση του Ιδρύματος να χρηματοδοτήσει την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων για την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ). Παράλληλα, και ανεξάρτητα από την παραπάνω πρωτοβουλία, το Ιδρυμα εξέταζε πρόταση ενίσχυσης της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ).

Από τα δύο αυτά σχέδια, καθώς και από την προοπτική που προσέφερε ο χώρος που ορίστηκε για την ανάπτυξη του έργου στο Δήμο Καλλιθέας, αναδείχθηκε η συναρπαστική προοπτική για ένα αστικό, πολιτιστικό, εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό Τριπλό Εργο, το οποίο θα αποτελέσει ορόσημο για την ελληνική κοινωνία.

Το Μάρτιο του 2009, το Ιδρυμα υπέγραψε σύμβαση που κυρώθηκε με νόμο από το Ελληνικό Κοινοβούλιο, και η οποία όριζε, μεταξύ άλλων, ότι το Ιδρυμα αναλαμβάνει το συνολικό κόστος κατασκευής και εξοπλισμού του ΚΠΙΣΝ και την παράδοσή του στο Ελληνικό Δημόσιο μετά την ολοκλήρωσή του. Το Ελληνικό Δημόσιο θα αναλάβει τον πλήρη και αποκλειστικό έλεγχο και τη λειτουργία του ΚΠΙΣΝ, με σκοπό τη χρήση και απόλαυση του έργου από τους κατοίκους της χώρας.

Από την ομιλία του προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, στην εντυπωσιακή αίθουσα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ. Φωτογραφία: Official White House Photo by Pete Souza.

Το ΚΠΙΣΝ ολοκληρώθηκε κατασκευαστικά τον Αύγουστο του 2016. Στις 23 Φεβρουαρίου 2017, μεταβιβάστηκε στο Ελληνικό Δημόσιο και, κατ’ επέκταση, στην ελληνική κοινωνία, η πλήρης κυριότητα του έργου. Με την παράδοση του ΚΠΙΣΝ στο Ελληνικό Δημόσιο, το Ιδρυμα αποχωρεί πλήρως από την διοίκηση του έργου, ωστόσο θα συνεχίσει να στηρίζει έμπρακτα το ΚΠΙΣΝ για τα επόμενα πέντε χρόνια, με δωρεές ύψους έως 50 εκατομμυρίων ευρώ και να διοργανώνει, με αποκλειστική δωρεά του, ανοιχτές, δωρεάν εκδηλώσεις διάρκειας μίας εβδομάδας στο ΚΠΙΣΝ, κάθε Ιούνιο.

Την επίσημη τελετή παράδοσης, τίμησαν με την παρουσία τους η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της χώρας, Πρέσβεις ξένων χωρών, φίλοι του ΙΣΝ, μέλη του ΚΠΙΣΝ και πλήθος κόσμου που βρέθηκε στο ΚΠΙΣΝ από νωρίς, για να συμμετάσχει σε αυτή την ξεχωριστή μέρα. Η εκδήλωση άνοιξε με την προβολή ενός βίντεο-αφιέρωμα για το ΚΠΙΣΝ ενώ στη συνέχεια το λόγο πήραν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Προκόπιος Παυλόπουλος, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΣΝ, κ. Ανδρέας Δρακόπουλος και ο Πρωθυπουργός, κ. Αλέξης Τσίπρας.

Ακολούθως, ο Υπουργός Οικονομικών, κ. Ευκλείδης Τσακαλώτος, υπέγραψε μαζί με την Οικονομική Διευθύντρια του ΙΣΝ, κ. Χριστίνα Λαμπροπούλου, τη σύμβαση δωρεάς της μετοχής του οργανισμού ΚΠΙΣΝ ΑΕ προς το Ελληνικό Δημόσιο, στη σκηνή της κατάμεστης Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος.

Από την παράδοση του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Ελληνική Πολιτεία. Ορθιοι διακρίνονται από αριστερά ο πρώην πρέσβης Βασίλης Κασκαρέλης Σύμβουλος Διοικητικού Συμβουλίου ΙΣΝ. Ο πρόεδρος Ανδρέας Δρακόπουλος και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Την παράδοση υπέγραψε εκ μέρους του ΙΣΝ η κα Χριστίνα Λαμπροπούλου, Οικονομική Διευθύντρια και ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος. Φωτογραφία: ΙΣΝ/Γιώργης Γερόλυμπος.

Στη συνέχεια, ακολούθησε ένα πρωτότυπο καλλιτεχνικό πρόγραμμα, μέσα από το οποίο επιχειρήθηκε να διαφανούν τόσο η ποικιλομορφία των εκδηλώσεων που μπορούν να φιλοξενήσουν οι χώροι του ΚΠΙΣΝ, όσο και οι τεχνικές δυνατότητες της σκηνής.

Το πρόγραμμα παρουσιάστηκε σαν ένα μωσαϊκό διαφορετικών εκφράσεων τέχνης, και κορυφώθηκε με την εμφάνιση της διεθνούς φήμης σοπράνο Sumi Jo, η οποία ερμήνευσε τη διάσημη άρια από την όπερα Νόρμα του Μπελίνι, Casta Diva. Ερμηνείες επί σκηνής, προβολές βίντεο, δρώμενα σε όλες τις γωνιές του ΚΠΙΣΝ, μικρότερα και μεγαλύτερα καλλιτεχνικά σχήματα, συνέθεσαν όλα μαζί, μία γιορτή ελεύθερη, ανοιχτή σε όλους.

Στην εκδήλωση εμφανίστηκαν το Μπαλέτο, η Παιδική Χορωδία και η Χορωδία Ενηλίκων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, η Νατάσσα Μποφίλιου, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης με το Baroque Ensemble, το Λύκειον των Ελληνίδων, ο Γιώργος Κοντραφούρης στο πιάνο, street dancers, roller bladers και ποδηλάτες, ενώ προβλήθηκαν βιντεοσκοπημένες αναγνώσεις από δημοφιλείς ηθοποιούς σε επιμέλεια της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος. Τη σκηνοθετική επιμέλεια του προγράμματος υπέγραψε ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με ένα πάρτι με μουσική και εντυπωσιακά πυροτεχνήματα στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ.

Από την παράδοση του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην ελληνική κοινωνία. Φωτογραφία: Γιώργης Γερόλυμπος.

Η δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Προκόπιου Παυλόπουλου κατά την τελετή παράδοσης: «Με την ανεκτίμητης αξίας, υλικής και κυρίως πολιτισμικής, προσφορά του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος συνεχίζει, επαξίως, την εμβληματική παράδοση των Μεγάλων Ευεργετών του Εθνους μας.

Η προσφορά αυτή είναι τόσο περισσότερο σημαντική για την Ελλάδα, όσο της επιτρέπει σ’ αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, κατά την οποία χειμάζονται δεινώς ο Τόπος και ο Λαός μας, ν’ αποδείξει την εξής, ιστορικώς τεκμηριωμένη υπό όρους αδιατάρακτης διαχρονίας, πραγματικότητα:

Η Ελλάδα πορεύεται μέσα στους αιώνες, δίνοντας τα φώτα της σ’ όλη την Ανθρωπότητα, ανεξαρτήτως από τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που βιώνει. Γιατί η Ελλάδα είναι και θα είναι, πριν απ’ όλα, Πνεύμα και Πολιτισμός. Κι αυτό την καθιστά κοιτίδα και λίκνο του σύγχρονου Δυτικού Πολιτισμού. Δίχως την έμπνευση και τους συμβολισμούς της Ελλάδας, αυτός ο Πολιτισμός θα αλλοιωθεί, με όλες τις εντεύθεν, κυριολεκτικώς ανεπανόρθωτες για την Ανθρωπότητα, συνέπειες».

Η δήλωση του Πρωθυπουργού της Ελλάδος κ. Αλέξη Τσίπρα: «Το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος ήρθε να προσφέρει, σε μια εποχή που περισσότεροι ήρθαν για να πάρουν. Και θέλω να διαβεβαιώσω ότι οι Ελληνες πολίτες στο σύνολό τους, εκτιμούν βαθύτατα την τεράστιας σημασίας πρωτοβουλία αυτή.

Αποκριά στο ΚΠΙΣΝ. Πηγή: SNFCC/Νίκος Καρανικόλας.

Αν όμως η οικονομική αξία του έργου είναι σημαντική, η πολιτιστική του αξία είναι ακόμα μεγαλύτερη. Γιατί σε μια χώρα που ο πολιτισμός αποτελεί εθνικό κεφάλαιο, οι δυνατότητες που δημιουργούνται με αυτό το Κέντρο Πολιτισμού, είναι τεράστιες και πολλαπλασιαστικές. Οχι μόνο για πολιτιστικά γεγονότα διεθνούς εμβέλειας που θα προβάλλουν την Αθήνα και την χώρα μας. Αλλά και για την προβολή και την στήριξη της εγχώριας πολιτιστικής μας παραγωγής, που από πλευράς ανθρώπινου δυναμικού και αποτελέσματος βρίσκεται σε ψηλό επίπεδο, αλλά έχει κάθε δυνατότητα να πατήσει σε ακόμα ψηλότερα σκαλοπάτια».

Η δήλωση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΣΝ, κ. Ανδρέα Δρακόπουλου: «Σήμερα είναι μια ημέρα χαράς για εμάς, γιατί έπειτα από μια πορεία 10 και πλέον χρόνων, παραδίδουμε τα κλειδιά του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στους πραγματικούς ιδιοκτήτες του, την ελληνική κοινωνία.

Για όλους εμάς στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το ΚΠΙΣΝ αποτυπώνει τις αμέτρητες δυνατότητες και προοπτικές της χώρας μας, για τις οποίες θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που καταφέραμε να δημιουργήσουμε μία χαραμάδα, όπως θα έλεγε ο Λέοναρντ Κοέν, μέσα από την οποία μπορεί να εισχωρήσει το φως. Ακόμα πιο υπερήφανοι είμαστε για τους εκατοντάδες εργαζόμενους και συνεργάτες από κάθε χώρο, που έκαναν το ΚΠΙΣΝ πραγματικότητα, αλλά και για τη μεγάλη αγκαλιά μέσα στην οποία οι επισκέπτες, όλοι εσείς, ήδη διαφυλάττετε το ΚΠΙΣΝ. Είναι πλέον Δικό Σας!».

Στο ΚΠΙΣΝ. Πηγή: Γραφείο Τύπου ΚΠΙΣΝ/Φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος.

Το ΚΠΙΣΝ αποτελεί την πρώτη σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα αυτού του είδους στην Ελλάδα και εκ των σημαντικότερων πολιτιστικών και εκπαιδευτικών έργων που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Ως ένα από τα μεγαλύτερα κατασκευαστικά έργα στην πρόσφατη ιστορία του τόπου, το ΚΠΙΣΝ αποτελεί μοχλό σημαντικής βραχυπρόθεσμης και μεσοπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και επιβεβαίωση της δέσμευσης του Ιδρύματος στο μέλλον της χώρας.

Το ΚΠΣΙΝ είναι ένα από τα πιο βιώσιμα κτιριακά συγκροτήματα τέτοιας κλίμακας στον κόσμο. Τον Νοέμβριο του 2016, το ΚΠΙΣΝ κατέκτησε την κορυφαία διεθνώς και υψηλών προδιαγραφών διάκριση για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα σε επίπεδο σχεδιασμού και κατασκευής -την Πλατινένια Πιστοποίηση LEED- χάρη στην καινοτόμο αρχιτεκτονική και «πράσινη» τεχνολογία του. H πλατινένια πιστοποίηση LEED απονέμεται από το Αμερικανικό Συμβούλιο Πρασίνων Κτιρίων (U.S. Green Building Council – USGBC).

Το ΚΠΙΣΝ αποτελεί έναν πολυσυλλεκτικό περιβαλλοντικά βιώσιμο προορισμό για δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με την εκπαίδευση, την τέχνη, την ψυχαγωγία, αλλά και τον αθλητισμό. Σχεδιασμένο με στόχο να είναι ανοιχτό και προσβάσιμο σε όλους, εμπλουτίζει τη ζωή και την ποιότητα των κατοίκων καθώς επίσης προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *