Κωνσταντίνος Γ. Δροσάτος: Ταξίδι για μια Ελλάδα έξω από την Ελλάδα

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Δροσάτος είναι Επίκουρος Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου Temple, στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. Το 2004 ίδρυσε με άλλους 3 συναδέλφους του τον Σύλλογο Ελλήνων Βιοεπιστημόνων ΗΠΑ (Hellenic Bioscientific Association in the USA) ενώ το 2010 εξελέγη πρόεδρος του Παγκοσμίου Ελληνικού Βιοϊατρικού Οργανισμού (World Hellenic Biomedical Association), ο οποίος σήμερα έχει ένα δίκτυο 3.500 ιατρών και Βιοεπιστημόνων σε 40 χώρες εκτός Ελλάδας. Είναι ο ιδρυτής του θερινού σχολείου του WHBA και συντονιστής της Οργανωτικής Επιτροπής του 9ου Θερινού Σχολείου.

Μιλήστε μας για την οικογένειά σας και τα πρώτα σας βήματα

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Γαλάτσι των Αθηνών. Εγώ και η αδελφή μου μάθαμε από τους γονείς μας την αξία της αλληλεγγύης στην οικογένεια και της αριστείας στις σπουδές. Οι γονείς μας είναι ως σήμερα πάντα δίπλα μας και στηρίζουν με κάθε τρόπο τις δικές μας επιλογές. Οταν κάνω τη δική μου οικογένεια, εύχομαι να εμπνεύσω τα παιδιά μου με τρόπο που θα τα κάνει να έχουν για εμένα αντίστοιχη εικόνα με αυτή που έχω εγώ σήμερα για τους γονείς μου.

Φοίτησα στα δημόσια σχολεία του Γαλατσίου και από το 1995 άρχισα το ταξίδι μου στον κόσμο της επιστήμης. Σπούδασα Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, έκανα Master σε Μοριακή Βιολογία-Βιοϊατρική στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και από εκεί μετακόμισα στο εργαστήριο του Καθηγητή Βασίλη Ζαννή στο Boston University, όπου εκπόνησα τη διδακτορική μου διατριβή. Το 2007 εντάχθηκα ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στην ερευνητική ομάδα του Καθηγητή Ira Goldberg στο Columbia University της Νέας Υόρκης.

Πέντε χρόνια αργότερα έγινα Επιστημονικός Συνεργάτης στο Columbia University και από το 2014 δημιούργησα τη δική μου ερευνητική ομάδα και είμαι Επίκουρος Καθηγητής στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Temple της Φιλαδέλφειας.

Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι σταθμοί στην καριέρα σας;

Μου είναι δύσκολο να αξιολογήσω κάποιους σταθμούς αυτού του ταξιδιού σαν πιο σημαντικούς γιατί κάθε σταθμός είναι ένα γεγονός που σε προετοιμάζει για τον επόμενο, ο οποίος συνήθως είναι ακόμα πιο σημαντικός. Αν επέλεγα κάποιες κομβικές στιγμές, μία θα ήταν αυτή που αποφάσισα να κάνω αίτηση μόνο στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης που τότε ήταν το καλύτερο στην Ελλάδα, θέλοντας έτσι να εκτιμήσω αν είμαι αρκετά καλός για να κάνω καριέρα στην επιστήμη ή αν θα πρέπει να σκεφτώ να κάνω κάτι άλλο.

Μια άλλη κομβική στιγμή ήταν η συζήτηση που είχα με τον καθηγητή Βασίλη Ζαννή όταν μου πρότεινε να κάνω μαζί του το διδακτορικό μου στο Boston University και του απάντησα θετικά μέσα σε 3 δευτερόλεπτα.

Τέλος, η έναρξη της πορείας μου ως ανεξάρτητου ερευνητή στο πανεπιστήμιο Temple είναι σίγουρα κομβικό σημείο της επιστημονικής πορείας μου και θα συνεχίσει να είναι μέχρι το επόμενο…

Ποια είναι η χρησιμότητα της δουλειάς σας;

Η έρευνα της ομάδας μου στο πανεπιστήμιο Temple εστιάζει στην κατανόηση μηχανισμών μοριακής επικοινωνίας που συμβαίνουν στο επίπεδο του κυττάρου και επηρεάζουν τη λειτουργία της καρδιάς και άλλων οργάνων σε ασθένειες όπως ο διαβήτης, η καρδιακή ανεπάρκεια, η σήψη και η γήρανση της καρδιάς.

Πέρα από τον άμεσο αντίκτυπο που μπορεί να έχει το αποτέλεσμα των ερευνών μας στις συγκεκριμένες ασθένειες, η έρευνα συνολικά έχει τεράστια σημασία για την κοινωνία και την οικονομία. Κάθε ερευνητής συμβάλλει στην κατανόηση του κόσμου μας. Το γεγονός ότι σήμερα οι άνθρωποι ζούμε ως τα 80, τα 90 ή τα 100, το οποίο δεν συνέβαινε σε αυτή την έκταση 50 χρόνια πριν, οφείλεται στη δουλειά των ερευνητών που βοηθά στο να κατανοήσουμε και έτσι να αντιμετωπίσουμε δύσκολες ασθένειες με νέα φάρμακα και θεραπείες.

Η κοινωνία πολλές φορές αγνοεί τον ρόλο των ερευνητών στη βελτίωση της ζωής και αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τη χρηματοδότηση της έρευνας. Κοινωνίες που δεν επενδύουν γενναία στην επιστημονική και την τεχνολογική έρευνα είναι καταδικασμένες να χάσουν το τρένο των εξελίξεων στη σύγχρονη επιστήμη που αφορά σε εργαλεία από τις τηλεπικοινωνίες μέχρι τα φάρμακα για εξατομικευμένες θεραπείες. Διατρέχουν έτσι τον σοβαρό κίνδυνο να μετατρέψουν την οικονομία τους σε πλατφόρμα κατανάλωσης προϊόντων που παράγονται αλλού με βέβαιο αποτέλεσμα την κατάρρευση της εθνικής οικονομίας τους.

Πώς μπορούμε να οδηγηθούμε σε έναν κόσμο καλύτερο;

Μακάρι η απάντηση σε αυτήν την ερώτηση να χωρούσε στα πλαίσια του χρόνου και του χώρου μίας συνέντευξης. Καλύτερος κόσμος για εμένα είναι αυτός που έχει οικογένειες, όπου ενδιαιτεί ο σεβασμός και η αγάπη. Είναι αυτός που δίνει δυνατότητες υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης σε όλους. Αυτός που ανταμείβει όλους όσους προσπαθούν αλλά ταυτόχρονα επιβραβεύει και αναδεικνύει ως πρότυπα αυτούς που αριστεύουν στην εκπαίδευση, την εργασία και την προσφορά τους στον άνθρωπο και την κοινωνία. Καθώς η Παιδεία είναι ο μόνος τρόπος να βελτιώσει κάποιος τη ζωή του, ανεξάρτητα από το πού ξεκινά ο καθένας, η παιδεία που ενστερνίζεται τις αξίες που μόλις περιέγραψα είναι για εμένα και το μόνο εργαλείο για να κάνουμε τον κόσμο μας καλύτερο.

Τι είδους βιβλία διαβάζετε;

Πέρα από τα πράγματα που διαβάζω για τη δουλειά μου, τα αναγνώσματά μου ποικίλουν σε μια προσπάθεια να διατηρήσω μια δυναμική πνευματική ισορροπία. Διαβάζω βιβλία λογοτεχνίας που συνήθως εναλλάσσω με βιβλία Ιστορίας και Φιλοσοφίας. Η ιστορία και η φιλοσοφία τρέφουν τις προσωπικές πνευματικές αναζητήσεις μου και η λογοτεχνία με ξεκουράζει. Με ενδιαφέρει η μελέτη της πρόσφατης ιστορίας. Αυτό ίσως αποτελεί απωθημένο από το σχολείο, το οποίο εστίασε σε συγκεκριμένες περιόδους του πολύ μακρινού μας παρελθόντος αποτυγχάνοντας να συντηρήσει την ελπίδα ότι σπουδαίοι Ελληνες με σημαντική συνεισφορά στην παγκόσμια ιστορία έζησαν πρόσφατα και πολλοί ζουν ακόμα.

Τα τελευταία χρόνια, επίσης βρήκα ενδιαφέρον στην ανάγνωση βίων ανθρώπων που η Εκκλησία έχει ανακηρύξει αγίους. Με έκπληξη βρήκα στοιχεία της πλατωνικής φιλοσοφίας στην απλότητα της σκέψης κάποιων από αυτούς, όπως ο Αγιος Πορφύριος ή ο Αγιος Παΐσιος που υπηρέτησαν με αυταπάρνηση τον άνθρωπο πέρα από τα στενά όρια που οι περισσότεροι αντιλαμβανόμαστε ως θρησκεία. Η αλήθεια άλλωστε είναι πάντα στη μέση…

Ποια είναι η σχέση σας με τον χρόνο;

Εξαιρετική! Η σχέση με το χρόνο με συναρπάζει. Βλέπω τον χρόνο σαν τη διάσταση της ζωής που ορίζει το πλαίσιο εντός του οποίου εξελισσόμαστε. Σίγουρα δεν ανήκω στους ανθρώπους που επιθυμούν να γυρίσουν τον χρόνο πίσω όταν η ζωή τους ήταν διαφορετική. Αυτή θα ήταν για εμένα μια ουτοπική βασανιστική συλλογιστική.

Θέλω να ζω ελπίζοντας και δουλεύοντας για ένα καλύτερο μέλλον αντί να αναπολώ το παρελθόν. Κάθε στιγμή του χρόνου αξίζει να τη ζούμε σήμερα, να μαθαίνουμε από τις εμπειρίες μας και να τις αντιμετωπίζουμε σαν αφορμή βελτίωσης για να ζήσουμε πιο σημαντικές στιγμές στο μέλλον. Συνηθίζω να λέω στην εννιάχρονη ανιψιά μου ελπίζοντας να το κρατήσει στο μυαλό της για το μέλλον ότι «κάθε ημέρα είναι μια ευκαιρία να κάνουμε κάτι σπουδαίο». Ετσι ακριβώς θέλω να αντιμετωπίζω το χρόνο.

Ποια είναι η καθημερινότητά σας;

Η καθημερινότητά μου είναι αντίστοιχη με την καθημερινότητα των περισσοτέρων ανθρώπων που ζουν και εργάζονται σε αυτή τη χώρα: γεμάτη και έντονη. Αρχή μου είναι να μη διαμαρτύρομαι για τα στοιχεία της καθημερινότητάς μου, τα οποία προσπάθησα για να πετύχω. Ετσι, συνεχίζω να «κολυμπώ» μέσα στην καθημερινότητά μου αναζητώντας την «ακτή» που θα με προετοιμάσει για το επόμενο ταξίδι προς αναζήτηση νέας «ακτής».

Παράγει πολιτισμό ο σημερινός Ελληνας ή είναι προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Ασφαλώς και παράγει πολιτισμό ο σημερινός Ελληνας μολονότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, αντί να ασχολείται με το σημερινό πολιτισμό, παραμένει προσκολλημένη στις πολιτισμικές δάφνες του παρελθόντος.

Ο πολιτισμός έχει έντονη συνάφεια με την καθημερινότητα. Τα παιδιά που παίρνουν την πρωτοβουλία να καθαρίσουν μια παραλία πράττουν πολιτισμό για όλους όσους επισκέπτονται την παραλία. Η χρηματοδότηση από ένα ίδρυμα για την ανακαίνιση ενός νοσοκομείου είναι πράξη πολιτισμού για τους εργαζόμενους και τους ασθενείς του νοσοκομείου. Ο πολιτισμός της καθημερινής μας δράσης θα περάσει στις γενιές των επόμενων αιώνων σαν στοιχείο πολιτισμού της δικής μας εποχής. Ακόμα και τα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού που γνωρίζουμε ως σήμερα είναι τα απομεινάρια της καθημερινότητας λίγων ανθρώπων που είχαν όμως διαχρονική αξία.

Υπάρχουν και μεγάλα σύγχρονα πολιτιστικά έργα που έχουν ελληνική προέλευση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Ελλάδας το 2004 ήταν πράξη πολιτισμού που υπενθύμισε στον πλανήτη κάποιες από τις αξίες του Ολυμπιακού ιδεώδους. Η διαχείριση της οικονομικής διάστασης του εγχειρήματος είναι άλλη συζήτηση… Το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος είναι ένα μεγάλο έργο πολιτισμού.

Σκεπτόμενοι τη σύγχρονη συνεισφορά μας στον παγκόσμιο πολιτισμό πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν και κάτι ακόμα. Από τη στιγμή που η καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου απέκτησε παγκόσμια διάσταση, οι Ελληνες, λόγω του μικρού αριθμητικού μεγέθους του έθνους μας μπορούμε να διαδραματίσουμε ένα νέο ρόλο: Να «μπολιάσουμε πνευματικά» τις κοινωνίες όλου του πλανήτη στις οποίες ζούμε με διαχρονικές ελληνικές αρχές και αξίες, όπως το μέτρο, η αρμονία, η άμιλλα και η αριστεία. Για να διαδραματίσουμε αυτό τον ρόλο χρειάζεται να επαναφέρουμε αυτές τις αξίες στην ελληνική παιδεία εντός και εκτός των σχολείων, εντός και εκτός της Ελλάδας. Ετσι ο ελληνικός πολιτισμός θα ζει μέσα από τους πολιτισμούς όλων των εθνών.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available