Λίνα Λυχναρά: Η Ελληνίδα «Αγκάθα Κρίστι» για παιδιά

Η συγγραφέας κ. Λίνα Λυχναρά. Η φωτογραφία είναι ευγενική παραχώρηση της ίδιας στον «Ε.Κ.». Photo Credit: Cristos Tolis.

Ολοι οι Ελληνες που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας στην Αμερική και θέλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή τη γλώσσα μας ξέρουμε πόσο σημαντική είναι η ανάγνωση λογοτεχνίας και μάλιστα ελληνικής, γιατί μέσω αυτής μεταδίδεται και ο ελληνικός πολιτισμός.

Δεν είναι όμως καθόλου εύκολο να πείσουμε ένα παιδί που είναι φορτωμένο με το διάβασμα για το σχολείο του, να διαβάσει ένα βιβλίο στα Ελληνικά. Η δυσκολία στη γλώσσα συχνά το αποθαρρύνει και εγκαταλείπει σύντομα το βιβλίο.

Εκτός αν το βιβλίο, κερδίσει το ενδιαφέρον του νεαρού αναγνώστη από την αρχή και το κρατήσει αμείωτο μέχρι το τέλος, όπως συμβαίνει με τα καλά αστυνομικά μυστήρια. Υπάρχουν όμως αστυνομικές ιστορίες για παιδιά και μάλιστα γραμμένες από Ελληνες συγγραφείς;

Υπάρχουν και μάλιστα εξαιρετικές. Το είδος αυτό υπηρετεί με την πένα της και η συγγραφέας κ. Λίνα Λυχναρά. Στις ιστορίες της, που χαρακτηρίζονται από γρήγορη πλοκή κι έντονη δράση, οι πρωταγωνιστές που βρίσκονται αντιμέτωποι με δυσεπίλυτα μυστήρια και επικίνδυνες καταστάσεις, είναι παιδιά.

Μπλέκονται σε περιπέτειες, κινδυνεύουν αλλά παράλληλα ωριμάζουν, καθώς παίρνουν μαθήματα ζωής. Την πορεία τους ακολουθούν και οι νεαροί αναγνώστες που γοητευμένοι από τη γραφή της κ. Λυχναρά δεν μπορούν να αφήσουν το βιβλίο από τα χέρια τους, πριν την τελευταία σελίδα.

Το «Περιοδικό» του «Ε.Κ.» συνάντησε την κ. Λυχναρά και μίλησε μαζί της.

Γράφετε βιβλία για παιδιά. Γιατί επιλέξατε αυτό το δύσκολο αναγνωστικό κοινό;

Δεν ξέρω αν η λέξη «επέλεξα» είναι αυτή που  εκφράζει το γεγονός πως σε ώριμη ηλικία ξεκίνησα να γράφω βιβλία για παιδιά, πολύ περισσότερο που ποτέ πριν δεν είχα κάνει καμία απόπειρα να ασχοληθώ με την μυθοπλασία.

Σε όλη μου τη ζωή υπήρξα φανατική αναγνώστρια, και η δουλειά μου ήταν η διδασκαλία της λογοτεχνίας. Μοιράστηκα με τους φοιτητές μου την αγάπη μου για τους Ελληνες συγγραφείς. Τα βιβλία που έγραψα αυτή την εποχή, ήταν μελέτες με θέμα την σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Ξεκίνησα να γράφω ένα βιβλίο για μικρά παιδιά όταν γεννήθηκε η εγγονή μου. Αυτό ήταν η αρχή.

Πώς αποφασίσατε να γράψετε αστυνομικές ιστορίες για παιδιά;

Οταν δοκίμασα να γράψω το πρώτο βιβλίο για εφήβους, μετά από την προτροπή μιας φίλης, αυτό που μου ήρθε στο νου ήταν μια αστυνομική ιστορία. Πήγε καλά και έτσι συνέχισα. Βέβαια, δεν πιστεύω πως ήταν τυχαίο. Ως αναγνώστρια αγαπώ το καλό αστυνομικό βιβλίο και υπάρχουν σημαντικοί συγγραφείς σε αυτό το είδος. Πιστεύω πως υπάρχουν και βαθύτεροι λόγοι που με οδήγησαν σε αυτό. Μια αστυνομική ιστορία εκφράζει τον φόβο μας για την παρουσία και την δύναμη του κακού.

Εισβάλλει με αναπάντεχο, ανεξήγητο τρόπο στη ζωή των ηρώων -το περίφημο μυστήριο- είναι η στιγμή, νιώθουμε πως ο κόσμος γίνεται απειλητικός και πως είμαστε αδύναμοι μπροστά σε αυτή απειλή. Σιγά σιγά όμως η εξέλιξη της ιστορίας μάς οδηγεί στην διαλεύκανση αυτού που μας φαινόταν σκοτεινό. Το κακό αποκαλύπτεται και τιμωρείται, ο κόσμος επιστρέφει στην κανονικότητα. Το αστυνομικό μυθιστόρημα έχει χάπι-εντ. Με αυτή την έννοια το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ψυχαγωγία. Νομίζω πως η θαυμάσια αυτή ελληνική λέξη που συνδέει την διασκέδαση με την αγωγή της ψυχής σε αυτή την περίπτωση ταιριάζει απόλυτα.

Οι λόγοι που γράφω αστυνομικά μυθιστορήματα για παιδιά, είναι σημαντικοί για εμένα. Ο κυριότερος είναι πως, όταν γράφεις για παιδιά δεν πρέπει να υπάρχει περιγραφή βίας. Αυτό μου πηγαίνει. Νομίζω πως θα μου ήταν αδύνατο να γράψω κάτι που θα προξενούσε σοκ στον αναγνώστη.

Θέλετε να μας «συστήσετε» σύντομα κάποια από τα βιβλία σας;

Εχω γράψει 10 αστυνομικά για εφήβους και τώρα ετοιμάζεται το 11ο. Μου είναι λίγο δύσκολο να μιλήσω για τα βιβλία μου. Γιατί δεν μπορώ να τα ξεχωρίσω. Στο «Μυστικό του παλιού αρχοντικού» υπάρχει το θέμα μιας αμνησίας που κόβει την ζωή ενός εφήβου στα δύο και όταν επανέλθει η μνήμη έρχεται και η κάθαρση.

Το «Κλεμμένο βιολί» είναι εμπνευσμένο από ένα πραγματικό γεγονός. Ενα ρεσιτάλ που έκανε ο διάσημος βιολιστής Τζόσουα Μπελ, στην Ουάσιγκτον στον σταθμό του μετρό, παριστάνοντας έναν από τους πλανόδιους μουσικούς που ζητιανεύουν. Φυσικά ο ήρωας και η υπόθεση είναι προϊόν δικής μου μυθοπλασίας.  Η αφετηρία όμως κάθε βιβλίου είναι η πραγματικότητα.

Οι μικροί αναγνώστες ταυτίζονται με τους ήρωές σας και αυτός είναι ένας λόγος που αγαπούν τόσο τα βιβλία σας. Ποια χαρακτηριστικά έχουν οι νεαροί πρωταγωνιστές των ιστοριών σας;

Οι ήρωές μου είναι παιδιά που δεν διαφέρουν από το μέσο παιδί. Εχουν μια κανονική ζωή, θα μπορούσε να είναι φίλοι των συνομήλικων αναγνωστών τους.  Εξάλλου η φιλία παίζει ένα τεράστιο ρόλο στα βιβλία μου. Αυτό όμως που θέλησα να πετύχω, είναι να περιγράψω τα αισθήματα και τις αντιδράσεις των εφήβων. Πάντα έχει  μεγάλη σημασία η σχέση τους με τους ενήλικες και τα προβλήματά τους.

Στο «Μυστικό του παλιού αρχοντικού» η μητέρα του ήρωα ομολογεί πως έκανε κάποια λάθη στη ζωή της. Μια από τις εμπειρίες της εφηβείας είναι και η αλλαγή της σχέσης με τους ενήλικες. Στα βιβλία μου δεν είναι βίαιη ή τραυματική, αλλά μια ήπια και παρηγορητική για το παιδί ανακάλυψη πως και οι γονείς κάνουν σφάλματα και έχουν την γενναιότητα να το παραδέχονται. Σιγά-σιγά χτίζεται η επικοινωνία που θα γίνει επικοινωνία δύο ενηλίκων.

Στα περισσότερα βιβλία σας πρωταγωνιστεί ο αστυνόμος Μίλτος Ζαφείρης. Πώς εμπνευστήκατε τον χαρακτήρα αυτόν;

Η δράση των βιβλίων μου εξελίσσεται σε ένα κυκλαδίτικο νησί. Ο αστυνόμος σε ένα τέτοιο μέρος δεν έχει το προφίλ του αστυνομικού της μεγάλης πόλης. Είναι μέλος μιας μικρής κοινωνίας, γνωστός στους περισσότερους κατοίκους, αγαπάει τα παιδιά και όταν αυτά κινδυνεύουν, η σωτηρία τους γίνεται προσωπική του υπόθεση. Είναι αυτός που μάχεται το κακό και δεν του επιτρέπει να κερδίσει.

Επιδιώκετε να περάσετε «κάποια μηνύματα» μέσα από τα βιβλία σας; Με ποιον τρόπο;

Πάντα, αν υπάρχουν κάποια μηνύματα, ελπίζω να περνούν με έμμεσο τρόπο. Ο διδακτισμός σκοτώνει την λογοτεχνία. Νομίζω πως τα θέματα που επανέρχονται στα βιβλία μου είναι η σημασία της φιλίας, η αποδοχή της διαφορετικότητας, αλλά και η απεικόνιση του κοινωνικού περίγυρου.

Στα τελευταίο βιβλίο σας,  το «Διπλό Χτύπημα», θίγετε ένα επίκαιρο θέμα, αυτό του ρατσισμού.  Ποια άλλα φαινόμενα της εποχής μας θεωρείτε ότι απειλούν τους νέους;

Θα διαφωνήσω μαζί σας! Ο ρατσισμός δεν είναι επίκαιρο θέμα. Δυστυχώς, υπήρχε και συνεχίζει να υπάρχει. Στο βιβλίο μου τα παιδιά σε μια μαθητική παράσταση ανεβάζουν ένα έργο του Σαίξπηρ με θέμα το ρατσισμό.

Παράλληλα, η ομάδα και η καθηγήτρια υφίστανται ρατσιστική επίθεση. Θέλησα να δείξω πως δεν διδασκόμαστε από το παρελθόν. Αλλα θέματα των βιβλίων μου  είναι οι κίνδυνοι του f.b. η οικολογική καταστροφή, αλλά και τα προβλήματα μέσα στην οικογένεια.

Τι καινούριο ετοιμάζετε;

Ετοιμάζω ένα καινούργιο βιβλίο με τις εκδόσεις Πατάκη πάντα. Ακόμα δεν έχω βρει τίτλο. Εχει πάντα ήρωα τον αστυνόμο Μίλτο Ζαφείρη και εκτυλίσσεται σε ένα ελληνικό νησί.

 

ΛΙΝΑ ΛΥΧΝΑΡΑ- ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Σπούδασε Σύγχρονη Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης από το οποίο έλαβε τον τίτλο της διδάκτορος της Σύγχρονης Λογοτεχνίας. Δίδαξε ελληνική λογοτεχνία στα πανεπιστημιακά μαθήματα του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.

Εχει δημοσιεύσει τις μελέτες «Η μεταλογική των πραγμάτων: Οδυσσέας Ελύτης» στις εκδόσεις Ικαρος και το διδακτορικό της «Το μεσογειακό τοπίο στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη Οδυσσέα Ελύτη» στις εκδόσεις Γαβριηλίδη.  Εχει επίσης δημοσιεύσει δέκα αστυνομικά βιβλία για εφήβους στις εκδόσεις Κέδρος και Πατάκη.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available