Σπάνια αρχεία στο Stanford για τον ομογενή Σπύρο Σκούρα και την προσφορά του

Ο Σπύρος Σκούρας, αντιπρόεδρος της American Museum of Immigration Committee, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στα σκαλά του Federal Hall της Νέας Υόρκης για την υποστήριξη αποκατάστασης 5 εθνικών μνημείων, στις 20 Νοεμβρίου 1959 (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ. ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ. Το αρχείο του Πανεπιστημίου Stanford για τη ζωή του μυθικού Ελληνοαμερικανού, Σπύρου Σκούρα του Παναγιώτη (Spyros Panagiotis Skouras), επεκτάθηκε περαιτέρω με την ανακάλυψη νέου υλικού, το οποίο υπήρχε η εκτίμηση πως είχε χαθεί, αναφέρει η Αλεξ Σάσκεβιτς (Alex Shashkevich), στο «Stanford News», η οποία παραχώρησε ευγενικά την άδεια αναδημοσίευσης και χρήσης των φωτογραφιών στον «Ε.Κ.».

Ειδικότερα, το άρθρο επεσήμανε ότι ο Σπύρος Σκούρας, πρωτοπόρος του Χόλυγουντ, βοήθησε στη δημιουργία της 20th Century Fox και ήταν επικεφαλής της πετυχημένης εκστρατείας εξωτερικής βοήθειας κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τις ΗΠΑ στην Ελλάδα. Θεωρείται ένας από τους ομογενείς με τη μεγαλύτερη επιρροή τον 20ό αιώνα.

Η συλλογή των αρχείων για τη ζωή του επεκτάθηκε το 2017 από 86 κουτιά, καθώς ένα χαμένο μέρος υλικού ανακαλύφθηκε από τα εγγόνια του. Πλέον η Green Library του Stanford διαθέτει 137 κουτιά με ντοκουμέντα που καταγράφουν τη ζωή και τα επιτεύγματα του Σπ. Σκούρα.

Ο κ. Ηλίας Χρυσοχοΐδης εξετάζει μία φωτογραφία του Σπύρου Σκούρα ως πιλότου κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (Φωτογραφία: L.A. Cicero/Ευγενική παραχώρηση)

Τα νέα αρχεία προσφέρουν πληροφορίες που δεν υπήρχαν για τη βιογραφία του Ελληνοαμερικανού και τις φιλανθρωπικές του προσπάθειες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δήλωσε σχετικά ο απόφοιτος του Stanford και μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού για τις Συνεχιζόμενες Σπουδές (Continuing Studies), Ηλίας Χρυσοχοΐδης (Ilias Chrissochoidis).

Ο ομογενής, κ. Χρυσοχοΐδης, ερευνά το εν λόγω αρχείο από το 2011.

Τα νέα κουτιά περιέχουν σχεδόν 100 ώρες ηχητικού υλικού συνεντεύξεων του Σκούρα για τη ζωή του, τη σταδιοδρομία του, το Χόλυγουντ, τις Διεθνείς Σχέσεις, καθώς και εκατοντάδες έγγραφα επιχειρηματικής φύσης για την οικονομική απόδοση της 20th Century Fox και παραγωγές ταινιών όπως η «Κλεοπάτρα» («Cleopatra») το 1963.

Ο Σπύρος Σκούρας (δεξιά) με τον Richard Rodgers, ο οποίος λαμβάνει ένα βραβείο από εκπροσώπους της οργάνωσης B’nai B’rith (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

«Εχουμε πλέον ένα από τα πιο περιεκτικά αρχεία ενός στελέχους του Χόλυγουντ στην Ιστορία», ανέφερε ο κ. Χρυσοχοΐδης, ο οποίος έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και τόμους για το αρχείο, μεταξύ των οποίων το «Spyros P. Skouras Memoirs (1893-1953)».

«Πρόκειται για ένα ανεκτίμητο ερευνητικό εργαλείο για πολλαπλούς ακαδημαϊκούς τομείς», είπε. Ο ίδιος έχει δημιουργήσει και ένα σχετικό βίντεο.

Ο Σπύρος Σκούρας γεννήθηκε το 1893 στην επαρχία της Ελλάδας και μετανάστευσε στις ΗΠΑ το 1910. Με τα δύο αδέρφια του λειτουργούσαν οικογενειακώς μία αλυσίδα κινηματογράφων στο Σεντ Λιούις μέχρι που η Warner Brothers αγόρασε την επιχείρηση και προσέλαβε τον Σκούρα ως διευθυντή. Η καριέρα του στην ψυχαγωγία έκτοτε εκτοξεύτηκε.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ομογενής ήταν στην αιχμή της προσπάθειας να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός της Ελλάδας, ώστε η χώρα να λάβει προμήθειες από τις ΗΠΑ. Η εργασία του, με τον κινηματογράφο, ήταν επίσης σημαντική στο να συγκεντρωθούν 600 εκατ. δολάρια για τον αμερικανικό στρατό τότε.

Οταν βρισκόταν στην κορυφή της σταδιοδρομίας του, ο Σπύρος Σκούρας συναναστρεφόταν με τους πλούσιους και διάσημους της εποχής, όπως δείχνει και ένα γράμμα από τον Ρίτσαρντ Νίξον (Richard Nixon).

Η επιστολή από τον Ρίτσαρντ Νίξον προς τον Σπύρο Σκούρα (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

«Ο Σκούρας ήταν ένας από τους πιο πετυχημένους ανθρωπιστές και πατριωτικούς μετανάστες», σημείωσε ο κ. Χρυσοχοΐδης. «Αποτελεί παράδειγμα για το πώς η μετανάστευση έκανε την Αμερική σπουδαία αρχικά».

Ορισμένα από τα πιο πολύτιμα νέα στοιχεία είναι αποσπάσματα από συναντήσεις του συμβουλίου της «Ενωσης για τη Αρωγή στην Εμπόλεμη Ελλάδα» (Greek War Relief Association), από το 1940 έως το 1946 όταν ο Σπύρος Σκούρας ήταν πρόεδρος της, διευκρίνισε ο κ. Χρυσοχοΐδης.

Ο καθηγητής Ιατρικής του Stanford, Γιάννης Ιωαννίδης (John Ioannidis), ο οποίος διδάσκει επίσης μαθήματα Σύγχρονης Ελληνικής Ποίησης, είπε πως οι νέες προσθήκες στο αρχείο για τον Σπύρο Σκούρα είναι σημαντικές για την Ιστορία της νέας Ελλάδας. «Το αρχείο του Σκούρα είναι μία κληρονομιά ενός κοσμοπολίτη μεγιστάνα, ο οποίος άφησε ένα ανεξίτηλο σημάδια στην ιστορία του κινηματογράφου», τόνισε ο κ. Ιωαννίδης, καθηγητής Ερευνας και Στρατηγικής στην Υγεία στην Ιατρική Σχολή του Stanford.

«Αυτό που δεν εκτιμάται καλά και είναι ελάχιστα γνωστό είναι πώς οι προσπάθειές του ήταν σημαντικές για την εξασφάλιση τροφής για εκατομμύρια Ελληνες, κάτι που τους έσωσε, από τη μεγάλη πείνα και στέρηση που ακολούθησε την κατοχή των Ναζί στην Ελλάδα το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μία προσεκτική μελέτη του αρχείου, μπορεί να ξαναγράψει την ιστορία σε σημαντικό βαθμό», πρόσθεσε.

Επιστολή από τον Λόρδο Μάουντμπατεν (Lord Mountbatten) με φωτογραφία της Βρετανικής Βασιλικής Οικογένειας σε ιδιωτική προβολή ταινίας της Cinemascope στην οικία του Λόρδου, το Broadlands το 1961.

Αλλα κουτιά περιλαμβάνουν φωτογραφίες, που δεν είχαν δει το φως της δημοσιότητας, του Σπύρου Σκούρα σε νεαρή ηλικία με την οικογένειά του και αξιωματούχους.

Μεταξύ αυτών, ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Ουίνστον Τσώρτσιλ (Winston Churchill), η βασίλισσα Ελισάβετ (Queen Elizabeth II) και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (Dwight D. Eisenhower).

Επίσης, τα νέα αρχεία καταδεικνύουν τις φιλίες που είχε ο Σπύρος Σκούρας με σημαντικά πρόσωπα, ανάμεσα στα οποία ο Τζον Φ. Κένεντι (John F. Kennedy), ο οποίος όντας νέος ακόμη επισκεπτόταν την οικία Σκούρα όταν ζούσε στη Νέα Υόρκη για να δει νέες ταινίες.

Ο πρόεδρος Eisenhower επιθεωρεί το γνήσιο μοντέλο για το Αγαλμα της Ελευθερίας κατά την ανακοίνωση στο Λευκό Οίκο για τη δημιουργία του Μουσείου Μετανάστευσης στο Ellis Island Museum στις 10 Αυγούστου του 1954. Δεξιά η Anna Lord Strauss και ο Σπύρος Σκούρας (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

Αλλο υλικό αποκαλύπτει πώς ο Σκούρας συνάντησε την Μέριλιν Μονρόε (Marilyn Monroe) και πώς έπεισε άλλα στελέχη του Χόλυγουντ να της δώσουν επιπλέον δημοσιότητα όταν την προσέλαβε η 20th Century Fox.

«Ο Σκούρας πίστευε ότι η Μέριλιν είχε σπουδαία προοπτική όταν κανείς άλλος δεν το σκεφτόταν πραγματικά γι’ αυτήν», είπε ο κ. Χρυσοχοΐδης.

Το 1935 ο Σπύρος Σκούρας σχεδίασε μία από τις πρώτες μεγάλες συγχωνεύσεις στη βιομηχανία κινηματογράφου μεταξύ της Twentieth Century και της Fox Studios.

Ως πρόεδρος της 20th Century Fox, από το 1942 έως το 1962, έδωσε το «πράσινο φως» για ταινίες με θέματα ταμπού μέχρι τότε, όπως τον ρατσισμό (Pinky), τον αντισημιτισμό (Gentleman’s Agreement), την ψυχική υγεία (The Snake Pit), καθώς και κλασικές μεταφορές στον κινηματογράφο μιούζικαλ των Rodgers & Hammerstein.

Επέβλεψε επίσης την παραγωγική της διάσημης ταινίας «Cleopatra», το 1963, με την ηθοποιό, Ελίζαμπεθ Τέιλορ (Elizabeth Taylor).

Η συλλογή του Stanford περιλαμβάνει δύο κουτιά με έγγραφα επιχειρηματικής φύσης για την «Cleopatra», ανάμεσα στα οποία αναλύσεις προϋπολογισμών και σημειώματα για το μισθό της Τέιλορ και για πόσες ώρες πληρωνόταν.

Στοιχεία για την Elizabeth Taylor κατά τα γυρίσματα της ταινίας «Cleopatra» στη Ρώμη το 1961-1962 (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

Το αρχείο Σκούρα πρωτοέφτασε στο Stanford το 1988, μετά από δωρεά που κανόνισε η εγγονή του, Δαμάρη (Damaris), απόφοιτος του Πανεπιστημίου, των «Spyros P. Skouras Papers, 1942-1971».

Ο κ. Χρυσοχοΐδης, ανακάλυψε το αρχείο στα τέλη του 2011 καθώς έψαχνε για συλλογές της σύγχρονης Ελλάδας στο Stanford. Μέχρι τότε, το υλικό ήταν ελάχιστα γνωστό και μόνο σε ιστορικούς του κινηματογράφου.

Εκτοτε, η έρευνα του κ. Χρυσοχοΐδη αποκάλυψε την επιρροή του Σκούρα στη μεταπολεμική αμερικανική κουλτούρα. Ο κ. Χρυσοχοΐδης, υπογραμμίζει την ελπίδα του πως κάποια στιγμή το αρχείο θα ψηφιοποιηθεί.

Ο Σπύρος Σκούρας του Παναγιώτη (Courtesy Stanford Libraries Special Collections)

Εκτοτε, η έρευνα του κ. Χρυσοχοΐδη αποκάλυψε την επιρροή του Σκούρα στη μεταπολεμική αμερικανική κουλτούρα. Ο κ. Χρυσοχοΐδης, υπογραμμίζει την ελπίδα του, πως κάποια στιγμή το αρχείο θα ψηφιοποιηθεί.


.

.

.

1 Comment

  1. Πολύ καλά νέα! Δεν γράψατε όμως κάτι καινούργιο πού δεν είναι γνωστό για τον Σπύρο Σκούρα μέχρι στιγμής. Έχω μία ερώτηση. Όπως ξέρω ο Σπύρος Σκούρας ήταν αρχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου /μέλος του Τάγμα του Αποστόλου Ανδρέα (Order of St. Andrew the Apostole/Archons of the Ecumenical Patriarchate). Θα ήθελα να γνωρίσω εάν οι δύο του αδερφοί, Charles και George, ήταν και αυτοί οι μέλη του εν λόγω Order, διότι όσο και να ψάξω, πουθενά δεν βρίσκω τέτοιες πληροφορίες. Αυτό αφορά όχι μόνο τα αδέρφια Σκούρα, αλλά και άλλες μεγάλες και γνωστές προσωπικότητες της Ομογένειας (εννοώ της Ελληνοαμερικανικής κοινότητας), όπως Dean Alfange, William Hellis Sr., Alexander Pantages, George Christopher και πολλοί άλλοι. Υπάρχουν κάπου αρχεία του Order of St. Andrew the Apostole πού μπορώ να μάθω για τους παλιούς άρχοντες; Σας ευχαριστώ!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available