Το ιστορικό ορφανοτροφείο της Κωνσταντινούπολης περιμένει τη σωτηρία του (φωτογραφίες)

(AP Photo/Helene Franchineau)

ΠΡΙΓΚΗΠΟΣ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ. Κάθε πρωί, ο Ερολ Μπάιτας ελέγχει για περισσότερες ζημιές στο επιβλητικό, αλλά εγκαταλελειμμένο ξύλινο κτίριο στο μεγάλο νησί των Πριγκηπονήσων στην Κωνσταντινούπολη, που για δεκαετίες στέγαζε ορφανά από την ελληνική μειονότητα.

Η σκηνή στον λόγο του νησιού του Buyukada, (σ.σ. Μεγάλο Νησί ή Πρίγκηπο) το μεγαλύτερο από τα εννιά πριγκηπονήσια στη θάλασσα του Μαρμαρά, μοιάζει περισσότερο με τα θρυμματισμένα ερείπια μιας ταινίας τρόμου παρά το μαγευτικό συγκρότημα ξενοδοχείων και χαρτοπαικτικών λεσχών που αρχικά προοριζόταν να είναι.

Μέρη της οροφής είναι σπασμένα, δεν υπάρχουν ξύλινα πλαίσια και οι σόμπες της κουζίνας έχουν σκουριάσει. Πρόκειται για μία μεγάλη κατάπτωση από τη χάρη του 120ετούς οικοδομήματος.

(AP Photo/Lefteris Pitarakis)

«Κάθε μέρα και ένα κομμάτι πέφτει» θρηνεί ο 56χρονος επιστάτης του κτιρίου κ. Μπάιτας.

«Οταν βρέχει, πηγαίνω να ελέγξω την έκταση της καταστροφής. Νερό τρέχει μέσα από κάθε τρύπα και με πληγώνει πολύ. Τα αποκαλώ δάκρυα του κτιρίου. Συγκινούμαι γιατί είναι το σπίτι μου και πριν από εμένα το σπίτι χιλιάδων παιδιών».

Το εξαώροφο κτίριο αρχικά σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Alexandre Vallaury για τη διεθνή εταιρεία Βαγκόν Λι (Compagnie Internationale des Wagons-Lits) την εταιρεία που επίσης διαχειριζόταν το φημισμένο Οριεντ Εξπρές.

Οταν όμως χτίστηκε το 1899, ο σουλτάνος Αμπνυούλ Χαμίντ ΙΙ, παρακράτησε την άδεια λειτουργίας ως ξενοδοχείο και καζίνο.

Αργότερα το αγόρασε η σύζυγος ενός Ελληνα τραπεζίτη και το δώρισε το Οικουμενικό Πατριαρχείο που το λειτούργησε ως ορφανοτροφείο.

(AP Photo/Lefteris Pitarakis)

Το ορφανοτροφείο Πριγκήπου έγινε το σπίτι για περίπου 5.800 ελληνόπουλα της μειονότητας από το 1903 έως το 1964, όταν αναγκάστηκε να κλείσει, θύμα της ένταξης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.

Επειτα το κτίριο έγινε εστία διαμάχης μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και τουρκικής κυβέρνησης, η οποία την κατάσχεσε το 1997. Επανήλθε στο Πατριαρχείο μετά από απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το 2010.

Νωρίτερα φέτος, η οργάνωση πολιτιστικής κληρονομιάς, Europa Nostra, την περιέλαβε σε κατάλογο επτά μνημείων που απειλούνται με εξαφάνιση, αλλά η τύχη της παραμένει άγνωστη.

Το Πατριαρχείο έχει πει ότι θέλει να μετατραπεί σε ινστιτούτο περιβαλλοντικών θεμάτων.

«Η Πρίγκηπος είναι πολύ σημαντική για τον πολιτισμό και την κληρονομιά της Κωνσταντινούπολης, για τον ελληνικό πληθυσμό ή καλύτερα των Ρωμιών» λέει ο Burcin Altinsay, διευθυντής της Europa Nostra Turkey, αναφερόμενος στην Ελληνορθόδοξη κοινότητα της Τουρκίας. «Είναι πολύ σημαντική για την πολιτιστική μας κληρονομιά και κινδυνεύει πραγματικά».

(AP Photo/Lefteris Pitarakis)

Μία ομάδα από την Europa Nostra και την Τράπεζα Ευρωπαϊκών Επενδύσεων αναμένεται να ετοιμάσει μία αναφορά για το τι πρέπει να γίνει προκειμένου να διασωθεί το κτίριο. Η μελέτη θα είναι έτοιμη προς το τέλος της χρονιάς σύμφωνα με το Ινστιτούτο της τράπεζας.

Η Κωνσταντινούπολη ήταν κάποτε πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1453. Ο ελληνικός πληθυσμός της Πόλης συρρικνώθηκε στις ημέρες μας στις 3000, αλλά το Οικουμενικό Πατριαρχείο παραμένει ο πνευματικός ηγέτης των Ορθοδόξων Χριστιανών παγκοσμίως.

Καθισμένος στη σκιά του Ορθόδοξου Ναού Αγίου Νικολάου στη γειτονιά Γιενίκοϊ της Πόλης, η 80χρονη Βιτλίν Μαγούλα έχει ακόμη ζωντανές τις μνήμες της στην Πρίγκηπο, όπου έζησε με την αδερφή της μεταξύ των ετών 1945 και 1951.

«Τη νύχτα που έβγαινε το φεγγάρι ήταν σαν να το είχες κρεμάσει εκεί. Είχαμε πολύ όμορφες νύχτες» είπε. «Είχαμε μία πολύ όμορφη ζωή εκεί, καλύτερη από ό,τι στα ίδια μας τα σπίτια» πρόσθεσε.

(AP Photo/Lefteris Pitarakis)

«Ημασταν ευτυχισμένες με κάθε τι, με τα ρούχα μας, με το φαγητό μας… Εκείνη την εποχή υπήρχαν πολλοί Ελληνες στην Κωνσταντινούπολη και πολλοί ευεργέτες προς το Ορφανοτροφείο. Είχαμε τα πάντα. Μας φρόντιζαν πολύ καλά όταν ήμασταν εκεί».

Πάντως, ο κ. Μπάιτας φοβάται ότι η υποδομή του κτιρίου που υπέφερε πολύ και στη φωτιά του 1980, δεν θα αντέξει ακόμη για πολύ. Αυτό τον χειμώνα δεν θα αντέξει αν δεν γίνει κάτι» είπε.

(AP Photo/Lefteris Pitarakis)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *