Το Μουσείο Γκετί επιστρέφει χειρόγραφο ευαγγέλιο του 12ο αι.

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ. («Αssociated Press»). Το Μουσείο Πολ Γκετί θα επιστρέψει στην Ελλάδα ένα χειρόγραφο ευαγγέλιο του 12ου αιώνα καθώς δέχθηκε ότι είχε κλαπεί δεκαετίες πριν το αποκτήσει το Μουσείο το 1983.
Αξιωματούχοι του Μουσείου ανέφεραν ότι αν και το βυζαντινό εικονογραφημένο ευαγγέλιο ήταν μέρος «μιας μεγάλης και καλά τεκμηριωμένης συλλογής», πρόσφατα ανακαλυφθέντα έγγραφα, που χρονολογούνται από το 1960, έδειξαν ότι είχε κλαπεί από το μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου στο Αθως.
Το ευαγγέλιο θα παραμείνει στο Μουσείο μέχρι τις 22 Ιουνίου ως μέρος της έκθεσης «Ουρανός και Γη: βυζαντινό Φως στο σταυροδρόμι πολιτισμών», πριν επιστρέψει στην Ελλάδα μαζί με τα άλλα εκθέματα.

getty evagelio
Ο υπουργός Πολιτισμού, Πάνος Παναγιωτόπουλος, που βρίσκεται στο Λος Αντζελες για τα εγκαίνια της έκθεσης, δήλωσε πως «επικροτούμε το Γκετί για την ανταπόκρισή του στο θέμα αυτό. Η απόφαση να επιστρέψει το πολύτιμο βυζαντινό χειρόγραφο τιμά το πνεύμα του πλαισίου της πολιτικής συνεργασίας του 2011».
Οι υπεύθυνοι του Μουσείου, πάντως, δήλωσαν ότι δεν είχαν ποτέ εν γνώσει τους αποκτήσει αντικείμενα που η προέλευσή τους ήταν αμφισβητήσιμη. Και στην περίπτωση της Καινής Διαθήκης, δήλωσαν ότι δεν είχε αναφερθεί στις Αρχές και ως εκ τούτου δεν εισήχθη ποτέ σε καμία βάση δεδομένων των κλεμμένων έργων τέχνης.
«Κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι εβδομάδων, το Μουσείο Γκετί συνεργάστηκε με το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού προκειμένου να κατανοήσουν την πρόσφατη ιστορία αυτού του χειρογράφου και να επιλύσουν το θέμα της ιδιοκτησίας όπως αρμόζει στην εποχή μας», δήλωσε ο Τίμοθι Ποτς, διευθυντής του Μουσείου. «Με βάση τις νέες πληροφορίες που ήρθαν στο φως μέσω αυτής της διαδικασίας, το Μουσείο αποφάσισε ότι η σωστή πορεία δράσης ήταν να επιστρέψει το χειρόγραφο στην Ιερά Μονή Διονυσίου από την οποία εξαφανίστηκε πάνω από 50 χρόνια πριν».
Πώς έγινε αντιληπτό
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα στην εφημερίδα «Λος Αντζελες Τάιμς», η Ελλάδα, στον πόλεμο κατά της αρχαιοκαπηλίας, ερευνά τα τελευταία χρόνια διεξοδικά, μέσω της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης του υπουργείου Πολιτισμού, τα εκθέματα που συνεισφέρουν άλλοι φορείς και μουσεία. Ετσι αποφεύγει τη συνέκθεση με αντικείμενα που δεν έχουν νόμιμη προέλευση.
Η Διεύθυνση το ανακάλυψε σύντομα, ενημερώθηκε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων ξεκίνησε τους χειρισμούς. Η αγαστή συνεργασία της γενικής διευθύντριας Μαρίας Βλαζάκη με τους εκπροσώπους του Μουσείου και η εποπτεία της κ. Μενδώνη, μαζί με το καλό κλίμα που έχει δημιουργηθεί μετά το σύμφωνο συνεργασίας που έχει υπογραφεί με το Γκετί, οδήγησαν στη συμφωνία για ακόμη έναν επαναπατρισμό.
Σύμφωνα με το «Εθνος», η Ελλάδα αγνοούσε έστω ότι είχε κλαπεί. Κι αυτό επειδή τότε είχε ενημερωθεί το υπουργείο Εξωτερικών, αλλά όχι και το υπουργείο Πολιτισμού κι έτσι δεν συγκαταλεγόταν σε καμία βάση δεδομένων με κλεμμένα έργα τέχνης.
Το εξαιρετικής σημασίας και εξαιρετικής αξίας χειρόγραφο της Καινής Διαθήκης στην ελληνική γλώσσα περιλαμβάνει τα τέσσερα Ευαγγέλια, τις Πράξεις των Αποστόλων και τις Επιστολές του Απόστολου Παύλου. Ο αντιγραφέας μόναζε στο βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστή στην Κωνσταντινούπολη. Η σημείωσή του στο τέλος του χειρογράφου είναι δηλωτική: «Το βιβλίον ετελειώθη με την Χάριν του Θεού το έτος 6641 (1113 μ.Χ.) διά χειρός του αμαρτωλού Θεόκτιστου».
Αγνωστος παραμένει και ο εικονογράφος, ο οποίος ζωγράφισε τα υπέροχα διακοσμητικά: μικρογραφίες των τεσσάρων Ευαγγελιστών, επίτιτλους και συνθέσεις κάτω από αυτούς, καθώς και ευρετήρια γεγονότων και στα τέσσερα Ευαγγέλια, προσώπων κ.ά. Οι μικρογραφίες έχουν γίνει με τέμπερες και το χρυσό είναι το χρώμα που κυριαρχεί, όπως είναι χαρακτηριστικό στο Βυζάντιο.
Τι έχει επιστρέψει μέχρι τώρα το Γκετί
– Ενεπίγραφη Βοιωτική στήλη του 4ου αι. π.Χ., από μαύρο πέτρωμα που φέρει εγχάρακτη παράσταση πολεμιστή και το όνομα ΑΘΑΝΙΑΣ.
– Αρχαϊκό αναθηματικό ανάγλυφο από τη Θάσο με παράσταση θεότητας και λατρευτών, που μάλιστα είχε κλαπεί δεκαετίες πριν από το Μουσείο.
– Χρυσό μακεδονικό στεφάνι, που εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε στο ίδιο εργαστήριο με το στεφάνι του Φιλίππου Β’, το οποίο βρέθηκε στη Βεργίνα.
– Κόρη από παριανό μάρμαρο.
– Δύο τμήματα επιτύμβιου αναγλύφου, το βασικό κομμάτι του οποίου βρίσκεται στο Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου στην Αθήνα.
– Ενεπίγραφη στήλη, από τον Θορικό.
Τα αρχαία που βγαίνουν λαθραία από τη χώρα μας και φτάνουν σε μουσεία όπως το Γκετί είναι πάρα πολλά και τεράστιας αρχαιολογικής και οικονομικής αξίας.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available