Τσίπρας-Ερντογάν

Από τις κοινές δηλώσεις του κ. Αλέξη Τσίπρα με τον κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Presidential Press Service via AP, Pool)

Είναι πράγματι επιβεβλημένο να διατηρεί κανείς επαφή και διάλογο με εκείνους με τους οποίους έχει διαφορές για να εξετάζει τρόπους κατά το δυνατόν επίλυσής τους. Αλλά και για να προλαμβάνει τα χειρότερα, δηλαδή όξυνση και καταστάσεις επικίνδυνης έξαρσης.

Ως εκ τούτου, στο παρελθόν σχεδόν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις πάντοτε σε πλαίσιο προστασίας και κατοχύρωσης των εθνικών συμφερόντων, έχουν προσπαθήσει να διατηρήσουν διαύλους επικοινωνίας με τον μεγάλο και επικίνδυνο εξ Ανατολών γείτονα της χώρας.

Εν τούτοις, ακριβώς λόγω της κρισίμου σημασίας και του πολύπλοκου και συχνά φορτισμένου χαρακτήρα των ελληνοτουρκικών διαφορών, επιβάλλεται ταυτόχρονα ιδιαίτερη προσοχή στην προετοιμασία και διεξαγωγή κάθε επαφής με την Αγκυρα.

Η σημερινή ελληνική κυβέρνηση, της οποίας ο Πρωθυπουργός και τα βασικά της στελέχη είχαν, στην αρχή τουλάχιστον, πλήρη απειρία και άγνοια στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, έχει επιδείξει προχειρότητα και έλλειψη σοβαρότητας.

Πώς μπορεί άραγε να ξεχαστεί το φιάσκο της προ διετίας επίσημης έλευσης του Τούρκου Προέδρου στην Αθήνα;

Κατά την επίσκεψη εκείνη, η οποία διακρίθηκε από σχεδόν παντελή έλλειψη προπαρασκευής εκ μέρους της ελληνικής πλευράς, επετράπη στον κ. Ερντογάν να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία και τα ελληνικά σύνορα μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας και να μεταβεί στην Θράκη για να προωθήσει με προκλητική συμπεριφορά τις απαράδεκτες τουρκικές αξιώσεις σε σχέση με την εκεί μουσουλμανική μειονότητα.

Μη έχοντας διδαχθεί από εκείνη την πανωλεθρία, ο κ. Τσίπρας μόλις τερμάτισε δική του επίσημη επίσκεψη στην Αγκυρα.

Θα χρειαστεί βεβαίως κάποιος χρόνος για να αποτιμηθούν πλήρως τα αποτελέσματα της επίσκεψης αυτής, αλλά δεν είναι ίσως πολύ ενωρίς να επισημανθούν ορισμένα σημεία της.

Κατ’ αρχάς, ο Ελληνας Πρωθυπουργός, προφανώς για να προβάλει την εικόνα διεθνούς κύρους ηγέτου, εντελώς άκαιρα μετέβη «στη φωλιά του λύκου», αφού στην συγκυρία αυτή, ως ηγέτης είναι σοβαρά αποδυναμωμένος και στο μέσο εμφανούς εσωτερικής πολιτικής κρίσης.

Αντιμετωπίζει εκλογές εντός μερικών μηνών και ηγείται μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία με διαδικαστικές κοινοβουλευτικές αλχημείες προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της.

Η χώρα του και ο λαός της, εξαντλημένοι πολιτικά, οικονομικά και ηθικά από μια μακρόχρονη κρίση, είναι προφανές ότι δεν διαθέτουν σε αυτή την χρονική συγκυρία τα ερείσματα εκείνα και την ψυχική αντοχή που θα επέτρεπαν την ανάληψη σημαντικών πρωτοβουλιών, ιδιαίτερα στον τομέα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Ελλάδα, σήμερα, δεν έχει ούτε καν Υπουργό Εξωτερικών, ο ίδιος δε ο Πρωθυπουργός, που έχει αναλάβει προσωρινά αυτά τα καθήκοντα, είναι γνωστός για την άγνοιά του στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων.

Ακόμη χειρότερο, αναχώρησε για την Αγκυρα, χωρίς να θελήσει, όπως θα έπρεπε, να ενισχυθεί έναντι της Τουρκίας με μια προηγούμενη διαβούλευση με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης, ιδιαίτερα υπό τις παρούσες πολιτικές εσωτερικές συνθήκες.

Από την πρώτη στιγμή, η Αγκυρα, δίκην Far West, υποδέχθηκε τον κ. Τσίπρα με την αναγγελία επικήρυξης των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών στους οποίους έχει δοθεί πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα. Ενώ ταυτόχρονα το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Barbaros» συνεχίζει να αλωνίζει στην κυπριακή ΑΟΖ και μόλις την παραμονή της επίσκεψης πραγματοποιήθηκαν 31 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου στο Αιγαίο.

Με τέτοιους οιωνούς, και μόνο το γεγονός ότι η επίσκεψη άρχισε με μια πρωτοφανή κατά μόνας προσωπική δίωρη συνομιλία του Ελληνα Πρωθυπουργού με τον πανίσχυρο, σκληρό και απρόβλεπτο Τούρκο Πρόεδρο, δημιουργεί ανησυχία.

Στη συνέχεια, οι δυο πλευρές ανακοίνωσαν ότι απέβλεψαν στην αποναρκοθέτηση των διμερών τους σχέσεων με υιοθέτηση οδικού χάρτου μέτρων για την αποφυγή εντάσεων και επίλυση των διαφορών τους. Αφού βεβαίως ο Τούρκος Πρόεδρος επανέλαβε με έμφαση τις πάγιες σκληρές θέσεις του σε όλο το φάσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και το Κυπριακό.

Ο κ. Τσίπρας, την παραμονή της επίσκεψής του τόνισε ότι η σχέση του με τον κ. Ερντογάν στηρίζεται «στον σεβασμό, στην ειλικρίνεια και την ευθύτητα».

Εάν αυτή είναι η βάση για να ερμηνεύσει κανείς τα αποφασισθέντα και να μαντέψει τα διαμειφθέντα κατά την δίωρη προσωπική συνάντησή τους, τότε υπάρχει κάθε λόγος ανησυχίας.

Διότι η ευθύτητα και ο σεβασμός του Τούρκου Πρόεδρου προς τις διεθνείς συνθήκες και τις δημοκρατικές αρχές είναι διαβόητα στοιχεία, όπως πασίγνωστη είναι και η επιφανειακή προσπέλαση και η προχειρότητα της σημερινής ελληνικής κυβέρνησης σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Οι διπλωματικές αρετές και τα επιτεύγματα του κ. Τσίπρα είναι πρόσφατα από τις διαπραγματεύσεις με τα Σκόπια, με τις οποίες ο Ελληνας πρωθυπουργός θέλησε να ενισχύσει το διεθνές του προφίλ.

Αν θελήσει να κάνει το ίδιο και με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό, η ζημιά στα ελληνικά συμφέροντα κινδυνεύει να είναι πολύ μεγαλύτερη.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available