GR US

«ΝΥΤ»: Τουρκική τράπεζα αποκαλύπτει την επιρροή Ερντογάν στον Τραμπ

Αssociated Press

Συναλλαγματικό ανταλλακτήριο στην πλατεία Ταξίμ στην Κωνσταντινούπολη. (AP Photo)

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Νέες λεπτομέρειες σχετικά με τον χειρισμό των κατηγοριών εναντίον της Halkbank από το υπουργείο Δικαιοσύνης αποκαλύπτουν πως ο ηγέτης της Τουρκίας πίεσε τον Αμερικανό Πρόεδρο, προκαλώντας ανησυχία από κορυφαίους βοηθούς του Λευκού Οίκου.

Οπως αποκαλύπτει η αμερικανική εφημερίδα «ΝΥΤ», ο εισαγγελέας Τζέφρι Μπέρμαν (Geoffrey S. Berman) ήταν εξοργισμένος.

Ο ανώτερος ομοσπονδιακός εισαγγελέας στο Μανχάταν κ. Μπέρμαν, είχε ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον τον Ιούνιο του 2019 για να συζητήσει μια ιδιαίτερα ευαίσθητη υπόθεση με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γουίλιαμ Μπαρ (William P. Barr) και μερικούς από τους κορυφαίους βοηθούς του: μια ποινική έρευνα για την Halkbank, μια κρατική τουρκική τράπεζα που είναι ύποπτη παραβίασης του νόμου περί κυρώσεων των ΗΠΑ διοχετεύοντας δισεκατομμύρια δολάρια χρυσού και μετρητών στο Ιράν.

Για μήνες, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πιέζει τον πρόεδρο Τραμπ να τερματίσει την έρευνα, η οποία απειλούσε όχι μόνο την τράπεζα αλλά και δυνητικά μέλη της οικογένειάς του και του πολιτικού κόμματος του κ. Ερντογάν. Όταν ο κ. Μπέρμαν κάθισε με τον κ. Μπαρ, έμεινε έκπληκτος όταν του παρουσιάστηκε μια πρόταση διευθέτησης που θα έδινε στον κ. Ερντογάν μια βασική παραχώρηση.

Ο κ. Μπαρ πίεσε τον κ. Μπέρμαν για να επιτρέψει στην τράπεζα να αποφύγει κατηγορίες καταβάλλοντας πρόστιμο και αναγνωρίζοντας κάποια αδικία. Επιπλέον, το υπουργείο Δικαιοσύνης θα συμφωνούσε να τερματίσει έρευνες και ποινικές υποθέσεις στις οποίες συμμετείχαν Τούρκοι και αξιωματούχοι τραπεζών που ήταν σύμμαχοι με τον κ. Ερντογάν και υποψιάζονταν ότι συμμετείχαν στην παραβίαση του προγράμματος κυρώσεων.

Η τράπεζα είχε το δικαίωμα να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί μια διευθέτηση. Ωστόσο, οι εισαγγελείς του κ. Μπέρμαν εξακολουθούσαν να ερευνούν βασικά άτομα, συμπεριλαμβανομένων μερικών με δεσμούς με τον κ. Ερντογάν, και των οποίων η κομπίνα πιστεύεται ότι βοήθησε στη χρηματοδότηση του προγράμματος πυρηνικών όπλων του Ιράν.

«Αυτό είναι εντελώς λάθος», είπε ο κ. Μπέρμαν αργότερα στους δικηγόρους του υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με άτομα που ενημερώθηκαν σχετικά με την πρόταση και την απάντησή του. «Δεν δίνετε ασυλία σε άτομα, εκτός εάν λαμβάνετε κάτι από αυτά - και τότε, δεν θα ήμασταν εδώ».

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο κ. Μπέρμαν, ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, είχε αποτρέψει τις προσπάθειες κορυφαίων πολιτικών διορισμένων του υπουργείου Δικαιοσύνης να διακόψει την έρευνα για την Halkbank.

Έξι μήνες νωρίτερα, ο Μάθιου Γουιτέικερ (Matthew G. Whitaker), ο ενεργών ως Υπουργός Δικαιοσύνης από το Νοέμβριο του 2018 μέχρι την ανάληψη καθηκόντων του Μπαρ τον Φεβρουάριο 2019, είχε απορρίψει αίτημα του κ. Μπέρμαν να απαγγείλει ποινικές κατηγορίες εναντίον της τράπεζας, ανέφεραν δύο δικηγόροι που είχαν εμπλακεί στην έρευνα.

Ο κ. Γουιτέικερ μπλόκαρε την κίνηση αφού ο κ. Ερντογάν πίεζε επανειλημμένα τον κ. Τραμπ σε μια σειρά συνομιλιών τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2018 για να επιλύσει το ζήτημα της Halkbank.

Η προφανής προθυμία του Προέδρου να ευχαριστήσει τον κ. Ερντογάν ερευνάται εδώ και χρόνια. Το ίδιο ισχύει και για την κλίμακα και την ένταση της προσπάθειας πίεσης της Τουρκίας σε ζητήματα όπως το αίτημά της για την έκδοση ενός από τους πολιτικούς αντιπάλους του κ. Ερντογάν, ενός Τούρκου θρησκευτικού ηγέτη που ζει σαν αυτοεξόριστος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κ. Ερντογάν διακινδύνευε σημαντικά με το αποτέλεσμα επειδή είχε προκαλέσει ντροπή στον ίδιο στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Στον Λευκό Οίκο, ο χειρισμός του θέματος από τον κ. Τραμπ ενόχλησε ακόμη και ορισμένους ανώτερους αξιωματούχους εκείνη την εποχή.

Ο Πρόεδρος συζητούσε μια ενεργή ποινική υπόθεση με τον αυταρχικό ηγέτη ενός έθνους στο οποίο ο κ. Τραμπ δραστηριοποιείται, καθώς αναφέρθηκε ότι έλαβε τουλάχιστον 2,6 εκατομμύρια δολάρια σε καθαρό εισόδημα από δραστηριότητες στην Τουρκία από το 2015 έως το 2018, σύμφωνα με τα φορολογικά αρχεία που ελήφθησαν από τη «New York Times».

Πρώην αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι έφτασαν να φοβούνται ότι ο Πρόεδρος ήταν ανοιχτός στην ελαστικοποίηση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης για να προωθήσει μια κακώς καθορισμένη δική του ατζέντα συναλλαγών.

Στην περίπτωση της Halkbank, μόνο μετά από μια έντονη σύγκρουση εξωτερικής πολιτικής μεταξύ του κ. Τραμπ και του κ. Ερντογάν για τη Συρία το περασμένο φθινόπωρο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρούσαν να καταθέσουν κατηγορίες εναντίον της τράπεζας, αν και όχι εναντίον επιπρόσθετων ατόμων. Ωστόσο, η πικρία της διοίκησης για την απροθυμία του κ. Μπέρμαν να ακολουθήσει την πρόταση του κ. Μπαρ, συνέβαλε τελικά στην απόλυσή του.

Η Τουρκία είχε πραγματοποιήσει μια περίπλοκη εκστρατεία επιρροής στην Ουάσιγκτον για να προφυλάξει τη Ηalkbank. Προηγήθηκε της εκλογής του κ. Τραμπ, αλλά περιλάμβανε ένα ευρύ καστ εμπλεκομένων παικτών, συμπεριλαμβανομένου του Ρούντολφ Τζουλιάνι, πρώην δήμαρχου της Νέας Υόρκης, του Μάικλ Φλιν (Michael T. Flynn), πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ και του Μπράιαν Μπάλαρντ (Brian D. Ballard) λομπίστα και προσώπου συγκέντρωσης ερανικών χρημάτων για τον Τραμπ.