x

Κοινωνία

Ο διεθνούς φήμης εικαστικός και ιστοριοδίφης Κων/νος Φάης μιλά στον «Ε.Κ.»

Ο διεθνούς φήμης εικαστικός και ιστοριοδίφης Κωνσταντίνος Φάης κατάγεται από τα ορεινά της Ηπείρου και διαμένει στα Ιωάννινα. Εχει πραγματοποιήσει σπουδές σε πολυτεχνική σχολή της Ιταλίας και φέρει τίτλο μεταπτυχιακών προγραμμάτων από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το αστείρευτο πάθος του για το απώτερο παρελθόν και την Τέχνη, τον οδήγησε στο να ασχοληθεί εντατικά με την ανάδειξη του Αρχαίου Κόσμου και της Ναυτιλίας. Αυτοδίδακτος εικαστικός καλλιτέχνης και ερευνητής και σε συνεργασία με πολιτιστικούς παράγοντες εντός και εκτός Ελλάδας, τα τελευταία χρόνια διοργανώνει εκδηλώσεις με σκοπό την μετάδοση εποπτικής γνώσης μέσω τεκμηριωμένης εικόνας για την ιστορική και πολιτιστική σε κληρονομιά μας.

Κωνσταντίνε, δημιουργικά, φέτος είναι μια αρκετά δραστήρια και παραγωγική χρονιά για εσάς, ποιες στιγμές έχουν μείνει στη μνήμη σας έντονα;

Με διαφορά η πιο δημιουργική αναμφίβολα λόγω συνεργασίας μου με πολιτιστικές οργανώσεις, εγχώριες και διεθνείς. Στην 7η Διεθνή Καλλιτεχνική Συνάντηση της UNESCO Πειραιώς και Νήσων στην πόλη των Αθηνών, στον ιερό χώρο της Βεργίνας υπό την αιγίδα του Σωματείου «Πρωτοβουλία για το Παιδί», αλλά και στην Δράμα, υπό την αιγίδα της «Ενωσης Κυριών Δράμας». Αλληλουχία ημερίδων και εκθέσεων με σκοπό την ανάδειξη του Αρχαίου Πολιτισμού μας, η ανάδραση των οποίων μου έδωσε ισχυρό κίνητρο για διοργάνωση περισσότερων κι σαφώς πιο βαρύγδουπων στο εγγύς μέλλον.

Ισως αρκετοί αναγνώστες μας να μην διακρίνουν εύκολα τη διαφορά ζωγράφου και εικαστικού. Εξηγήστε μας τις διαφορές.

Η ζωγραφική, αποτελεί κλάδο των εικαστικών τεχνών, οι οποίες με την σειρά τους αφορούν την δημιουργία οπτικών ερεθισμάτων. Δεδομένου ότι εγώ ασχολούμαι γενικότερα με την εικόνα, εισέρχομαι σε πολλούς κλάδους των εν λόγω τεχνών, ήτοι ζωγραφική, γλυπτική, σχέδιο και φωτογραφία, ως εκ τούτου θεωρούμαι εικαστικός καλλιτέχνης και όχι απλά ζωγράφος ή σκιτσογράφος.

Προϊστορία, Μυθολογία, Ιστορία. Πώς «αλληλοεπιδρούν» αυτοί οι όροι όσον αφορά το πραγματικό;

Η Προϊστορία «γεννά» την Μυθολογία και αυτή την Ιστορία. Προϊστορία θεωρείται η πορεία γεγονότων προ γραπτών τεκμηρίων, για αυτό και ο χρονικός καθορισμός της διαφέρει αναλόγως των εθνών. Από την επινόηση του Πολιτισμού το 12.000 π.Χ., οι παραδόσεις μεταλαμπαδεύονται προφορικά από γενεά σε γενεά. Η Μυθολογία είναι η πορεία ενός έθνους προφορικά διαδιδόμενη κυρίως στην εποχή του Χαλκού, δηλαδή στο απόγειο των Πολιτισμών. Η Ιστορία, αρχίζει όταν εισέρχεται ο γραπτός λόγος στην ζωή των ανθρώπων. Στην πατρίδα μας, αυτό λαμβάνει χώρα τον 8ο αιώνα π.Χ., την εποχή της Αρχαϊκής Λογοτεχνίας, με άλλα λόγια όταν τα πάντα καταγράφονται. Το σύνολο όλων  των γραπτών αρχείων, ονομάζεται Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, η οποία με τη σειρά της διακρίνεται σε Πεζό και Ποιητικό λόγο. Κοινός παρονομαστής όλων, η αφήγηση πάσης φύσεως γεγονότων.

Θα ήθελα να μας μιλήσετε για το ιστορικό υπόβαθρο της Ελληνικής αλλά και Παγκόσμιας Μυθολογίας.

Μυθολογία είναι η προσπάθεια απάντησης της ανθρώπινης προέλευσης και της μεταθανάτιας ζωής, η αποτύπωση πρώιμων ιστορικών βιωμάτων προφορικώς στις μεταγενέστερες κοινωνίες του Homo Sapiens, η οποία παγιώνεται με παρεμβάσεις και αλλοιώσεις, μέσω της συνεχούς επανάληψης από γενιά σε γενιά. Γενικά, χρονολογείται από το Κλιματικό Βέλτιστο, την σταθεροποίηση των κλιματικών συνθηκών στην περιοχή της Μεσογείου προ μερικών χιλιετιών. Το ότι αποτελεί αφηγηματική υπερβολή ιστορικών γεγονότων του απώτερου παρελθόντος, είναι κάτι το οποίο διατυπώνεται από τους φιλοσόφους της Αρχαιότητας και φτάνει να διερευνάται εις βάθος και από τις γεωεπιστήμες των τελευταίων αιώνων. Αιτία της πλούσιας δομής της, το ευνοϊκό κλίμα του περιαιγιακού χώρου και της Ανατολικής Μεσογείου, η Ελληνική Τάφρος και οι ατελείωτες αλλά και συνεχώς μεταβαλλόμενες ακτογραμμές της χώρας μας. Σύνθεση η οποία προκάλεσε έντονη γεωδυναμική εξέλιξη με άμεσο αντίκτυπο στην ζωή των ανθρώπων, δημιουργώντας θρύλους στην προσπάθεια επεξήγησης φαινομένων και ανάπτυξη πεφωτισμένου πολιτισμού.

Ποια είναι η σημασία της τεκμηριωμένης έρευνας πίσω από το αποτέλεσμα ενός έργου;

Η τεκμηρίωση, επικαλούμενος αρχαίες πηγές και σύγχρονες έρευνες αντίστοιχα, είναι αυτή που θα προσδώσει χαρακτήρα διδακτικό και αξιοπιστία στο εγχείρημά μου. Εάν μπορεί ο παρατηρητής να αποκρυσταλλώσει ξεκάθαρη ιδέα για αυτό που βλέπει μετ’ επεξηγηματικής συνοδείας, τότε έχουμε το ιδανικό αποτέλεσμα. Είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ενδιαφερόμενος, είναι σε θέση να σκιαγραφήσει το θέμα της απεικόνισης χωρίς επεξήγηση και αυτό οφείλεται στην αχανή φύση πληροφοριών της Αρχαιότητας.

Θα ήθελα να μας αναφέρετε περί αντιπαραβολής θεωρητικών και θετικών επιστήμων στην ερμηνεία του Αρχαίου Κόσμου.

Η αντιπαραβολή έχει να κάνει με την εύρεση διαπιστευτηρίων για το κάθε ζήτημα. Οι θετικές επιστήμες, δεν φέρουν ιδεολογικό πρόσημο, υπό την έννοια του ότι δίνουν απαντήσεις βάσει τεχνέργων, υλικών καταλοίπων του ανθρώπινου πολιτισμού δηλαδή, οργανικών ευρημάτων και εργαστηριακών αναλύσεων, κοντολογίς με την στυγνή γλώσσα των αριθμών. Οι γραμματειακές αναφορές από την άλλη, δύνανται να αποτελέσουν αμφιλεγόμενο σημείο αναφοράς, δεδομένης και της ιδεολογικής προοπτικής του καταγράφοντος. Επιβάλλεται όμως η χρήση αμφότερων, εάν επιδιώκεται ολοκληρωμένη απάντηση σε κάθε διερεύνηση. Οπως άλλωστε λένε και οι σύγχρονοι επιστήμονες, δεν νοείται Επιστήμη χωρίς Φιλοσοφία. Η πρώτη θεμελιώνει την δεύτερη κατά το δικό μου ιδεολογικό πρωτόκολλο.

Μπορεί να γίνει εφαλτήριο απόκτησης γνώσης πάνω στην γραμματειακή κληρονομιά των προγόνων η μελέτη των έργων σας;

Αυτός είναι ο τελικός μου στόχος, η εμφύσηση γνώσεων όχι μόνο για την πορεία των προγόνων μας αλλά και τις διδαχές της ποιητικής Γραμματείας τους στις σύγχρονες γενεές, υπό το πρίσμα πραγματιστικών οπτικών συνθέσεων. Με την εικόνα, το μήνυμα περνάει αβίαστα στον αποδέκτη, συγκριτικά με τον προφορικό λόγο πάντα. Λαμβάνοντας υπόψιν τα μέχρι στιγμής δεδομένα της διαδραστικής πορείας μου, το πετυχαίνω και με το παραπάνω και έπεται εντατικότερη προσπάθεια.

Ποιοι ήρωες από τον αρχαίο κόσμο είναι πηγή έμπνευσης για εσάς και ποιος ο παραλληλισμός με το σήμερα;

Στην μυθολογία μας, οι ήρωες εξυψώνονται στο επίπεδο των θεών, γι’ αυτό και ο πατέρας τους είναι κάποιος θεός. Στην Ομηρική Λογοτεχνία είναι ο πολεμιστής και ο ανώτερος από τους θνητούς, στα Ησιόδεια έπη ο ουράνιας καταγωγής, ενάρετος και πιο δίκαιος. Επιλέγω τον Ηρακλή, οικουμενικός, πληθωρικός, γενάρχης εθνών και βασιλικών Οίκων, πρότυπο ανδρείας, τα φέρει όλα στον υπερθετικό βαθμό, ένας συνδυασμός προτερημάτων αλλά και αδυναμιών, υποφέρει και αυτός στην αναζήτηση της λύτρωσης των παθών του και την ύστατη των στιγμών αποθεώνεται. Το πιο περιλάλητο κεφάλαιο, όχι μόνο της Μυθολογίας μας, αλλά και γενικότερα της Υφηλίου μέχρι και σήμερα. Σήμερα υπάρχουν ήρωες αλλά δεν γράφονται έπη γι’ αυτούς ούτε φέρουν υπεράνθρωπη υπόσταση. Είναι αυτό που λεμέ, αφανείς. Είναι άνθρωποι καθημερινοί, με μόνο όπλο την δύναμη ψυχής.

Η Εποχή Χαλκού και Σιδήρου τονίζεται ιδιαίτερα από το έργο σας. Τι κέντρισε την προσοχή σας τη διάρκεια της μελέτης για την συγκεκριμένη εποχή;

Συγκριτικά με την Ιστορική περίοδο, οι πληροφορίες είναι πενιχρές, λόγω απουσίας λογοτεχνίας και τεχνέργων, ακμάζουν ο Μινωίτες, οι Μυκηναίοι και οι Κυκλαδίτες. Είναι όμως η λεγόμενη Ηρωική Εποχή, τότε «σφυρηλατούνται» τα γεγονότα τα οποία ενέπνευσαν την Μυθολογία μας, αυτά που διέδιδαν προφορικά οι περίφημοι ραψωδοί επισκεπτόμενοι τις κοινότητες των προγόνων μας κατά τους «Σκοτεινούς Χρόνους», την εποχή δηλαδή απομόνωσης των πληθυσμών στις ορεινές περιοχές μεταξύ 1200 και 800 π.Χ. Η Πτώση της, η οποία -συμβατικά- τοποθετείται στο 1177 π.Χ., μου θυμίζει τους σημερινούς, χαλεπούς καιρούς που βιώνουμε, άστατο κλίμα, συρράξεις εθνών, επικείμενοι λιμοί και γενικότερη αστάθεια. Οι Σκοτεινοί Χρόνοι είναι ομοιοτρόπως ιδιαίτερη περίοδος. Ως αντίθεση στην υλική φτώχεια επήλθε η πνευματική έκρηξη η οποία οδήγησε τελικά όχι μόνο στην επινόηση αλφαβητικής γραφής αλλά και στην ευρεία διάδοση της. Επακόλουθα της δύσης της, ο Μείζονος σημασίας αποικισμός των Ελλήνων στα Μεσογειακά παράλια και φυσικά η καθιέρωση της πόλης-κράτους.

Τελικά, γνωρίζουμε ως Ελληνες την προϊστορία μας, κυρίως τη σύνδεσή της με το σήμερα;

Οχι, δυστυχώς, οι γνώσεις μας για την κληρονομιά μας είναι σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο και το χειρότερο είναι ότι δεν υπάρχει και διάθεση για απόκτηση των στοιχειωδών έστω. Για μένα πρωτίστως είναι θέμα προσωπικής ευθύνης, έπονται όλα τα υπόλοιπα.

Θάλασσα και ναυτοσύνη. Ποια η αφορμή για να ασχοληθείτε με τη συγκεκριμένη θεματική;

Επιχειρώ να αναδείξω τον ρόλο τους στην ανθρώπινη ιστορία, με την θεματική να αφορά κυρίως τους τελευταίους 3 αιώνες και με πλειάδα κατηγοριών πλοίων, όπως κρουαζιερόπλοια, πολεμικά, ποταμόπλοια και ιστιοφόρα. Αυτό διότι συνδέεται ακατάλυτα με την εξελικτική πορεία του έθνους μας, λόγω γεωμορφολογίας αλλά και του πνεύματος εξερεύνησης των Ελλήνων της προϊστορικής εποχής. Ναυτική, κατά τους Αρχαίους Ελληνες καλείται η τέχνη του διά νεώς ή νεών διάπλους. Η ανάπτυξη της από τον Μινωικό και Κυκλαδικό Πολιτισμό και τελικά από τις ποντοπόρες εκστρατείες του Μυκηναϊκού, είχε ως αποτέλεσμα την διασπορά τους σε Αιγαίο, Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα, αναδεικνύοντας τους σε θαλασσοκράτειρα δύναμη του χώρου.

Θα ήθελα να κλείσουμε με ένα δικό σας μήνυμα προς τους ομογενείς μας, εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες και φυσικά στους συντοπίτες σας Ηπειρώτες που ζουν στην Αμερική.

Ηδη δυναμική η συμβολή της Ομογένειας στην πορεία μου, με σταθερό αρωγό και παροχής αιγίδας την Hermes Expo International από το New Jersey, κάτι το οποίο πρωτίστως με συγκινεί. Είναι μείζονος σημασίας να μην λησμονήσουν ποτέ την παράδοσή μας, να μην απαγκιστρωθούν από την ελληνική γλώσσα και να διατηρήσουν με σιδηροπαγή τρόπο την σχέση τους με τα του οίκου μας. Οσο για του Ηπειρώτες, πρέπει να δουλέψουμε σκληρά και να επαναφέρουμε το αρχαίο κλέος, αντάξιο της περίφημης Δυναστείας των Αιακιδών, ώστε να αναδειχθεί και πάλι η Ηπειρός μας σε κομβικό παράγοντα της Χερσονήσου του Αίμου.

Info:[email protected]

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Μαρία Νικολαϊδου είναι η κόρη ενός ανθρώπου που η ζωή του είναι συνυφασμένη με την ιστορία της λαϊκής διασκέδασης στην Αμερική και στον Καναδά κατά το δεύτερο μεταναστευτικό κύμα: του Απόστολου Νικολαϊδη.

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

Πολιτισμός

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Μαρίνα Πλούμπη, μας χάρισε φέτος ένα παιδικό βιβλίο ξεχωριστό και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.

ΒΙΝΤΕΟ