GR US

Η επίσκεψη Πομπέο και η νέα συμμαχία ΗΠΑ-Ελλάδας

Εθνικός Κήρυξ

Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο. (John Hart/Wisconsin State Journal via AP)

Η επίσκεψη ενός Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ σε μια χώρα αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός, ακόμα κι αν πραγματοποιείται μόλις 36 μέρες

πριν τις εκλογές.

Δεκάδες χώρες αναζητούν την παρουσία του, την συνεργασία του, την βοήθειά του στα θέματα που τους απασχολούν.

Οτι, λοιπόν, επισκέπτεται την Ελλάδα -μετά την Κύπρο, αλλά όχι την Τουρκία- αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός αυτό καθεαυτό, που πιθανόν να κρύβει μεγαλύτερη σπουδή -μια νέα νίκη του Τραμπ μετά τη συμφωνία του Ισραήλ με 2 αραβικές χώρες;- και σημασία.

Οτι ξεκινά την επίσκεψή του από την Θεσσαλονίκη, είναι επίσης ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός. Τούτη είναι η πρώτη φορά που Αμερικανός ΥΠΕΞ επισκέπτεται την βασίλισσα του Βορρά. Μια επίσκεψη που δεν πρέπει να είναι άσχετη με την επιθετική δραστηριότητα του Πούτιν.

Ο σκοπός του ταξιδιού του Μάικ Πομπέο φαίνεται να είναι διπλός: Από την μια σχετίζεται με στρατιωτικές διευκολύνσεις, περισσότερες και σε μεγαλύτερο βάθος και από την άλλη φαίνεται να επιζητεί μια άμεση διευθέτηση της ελληνοτουρκικής κρίσης.

Δύο στόχοι που αλληλοεξαρτώνται και αλληλοσυμπληρώνονται.

Είναι σαφές από καιρό ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται στη διαδικασία άρσης της εμπιστοσύνης τους προς την Τουρκία και την μεταφορά της στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα μείζον γεγονός στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και για την ασφάλεια της Ελλάδας.

Για δεκαετίες τώρα η επίσημη Ουάσιγκτον κατάπινε τις τουρκικές ανατολίτικες συμπεριφορές και παραβάσεις και του διεθνούς νόμου και την κάθε έννοια δικαίου, όπως συνέβη π.χ. στην εισβολή στην Κύπρο, στον βωμό της γεωστρατηγικής σημασίας της Τουρκίας. Η μόνιμη απάντηση των Αμερικανών αξιωματούχων όλα αυτά τα χρόνια ήταν, ναι μεν έχετε δίκιο εσείς οι Ελληνες, ναι μεν η Τουρκία υπήρξε πάντα «ένας επιτήδειος ουδέτερος», αλλά δεν έχουμε επιλογή -λόγω της στρατιωτικής σημασίας- παρά να είμαστε μαζί της. Και, βέβαια, ο έντονος αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα κατά περιόδους δυσκόλευε ακόμα περισσότερο τους στόχους μας.

Σήμερα οι όροι αντιστρέφονται. Η συμπεριφορά του Ερντογάν έπεισε το κατεστημένο της εξωτερικής πολιτικής ότι δεν μπορεί πια να στηρίζεται στην Τουρκία. Εφτασε η δυσπιστία σε τέτοιο βαθμό που να συζητείται ακόμα και το «πάγωμα» της συμμετοχής της ως μέλος του ΝΑΤΟ. Βέβαια, ο πρόεδρος Τραμπ παραμένει θερμός υποστηρικτής του Ερντογάν, κι αυτό κάνει τα βήματά τους ιδιαίτερα προσεκτικά, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές.

Από την άλλη πλευρά, το πολιτικό κλίμα της Ελλάδας και η συναντίληψη των μεγάλων κομμάτων στο θέμα αυτό -ένα μείζονος σημασίας γεγονός- αποτελεί για τις ΗΠΑ μια εγγύηση για την αποδοχή μιας στενότερης και μακρόπνοης συνεργασίας.

Αυτό το κλίμα βρίσκεται στην Ελλάδα να αξιοποιήσει ο Πομπέο, αφού πρόκειται για μια win-win κατάσταση.

Και, πάντως, πρέπει να αναγνωριστεί ο ρόλος του πρέσβη Τζέφρι Πάιατ, που με υπομονή και δεξιοτεχνία συνέβαλε στο να φτάσουν οι σχέσεις των δύο χωρών στο σημερινό σημείο.

Βέβαια, όλα θα κριθούν από το αποτέλεσμα της επίσκεψης και του διαλόγου με την Τουρκία, που αναμένεται ότι θα ακολουθήσει.