GR US

Η «νέα Τουρκία» και ο Ελληνισμός

Αssociated Press

Η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. (AP Photo/Emrah Gurel)

Το να επισκεφτεί κανείς την Κωνσταντινούπολη, από όπου γράφω αυτές τις γραμμές, είναι να ανησυχείς.

Και είναι να ανησυχείς γιατί η Πόλη σφύζει από δυναμισμό. Νιάτα. Δημιουργία.

Το βλέπεις. Το νιώθεις. Σε χτυπάει στο πρόσωπο από την στιγμή που θα βγεις από το αεροπλάνο.

Το αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, πραγματικά τεράστιο, και κατασκευασμένο με στόχο να εξυπηρετεί τις ανάγκες της πόλης για δεκαετίες.

Η μακρά διαδρομή προς την πρωτεύουσα –καθώς βρίσκεται εκτός της πόλης- περνά από τεράστια κτιριακά συγκροτήματα, δημόσια έργα, γέφυρες, τούνελ και μιναρέδες.

Οχι, η σημερινή Τουρκία δεν είναι αυτή που ακούγαμε όταν ήμασταν παιδιά.

Και δεν είναι η Τουρκία των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Εχει αλλάξει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες, στα χρόνια που την επισκέπτομαι ως προσκυνητής στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Οντως δεν είναι «η Τουρκία των παππούδων μας», όπως είναι ο τίτλος άρθρου γνώμης του σχολιογράφου Διεθνών Σχέσεων, Γουόλτερ Ράσελ Μιντ (Walter Russel Mead), που δημοσιεύτηκε στην «Wall Street Journal» της Τρίτης 8 Ιουνίου.

Είναι μία Τουρκία, η οποία αισθάνεται την δύναμή της και διεκδικεί ένα ανάλογο ρόλο σε μία περιοχή που βρίσκεται σε ιστορική μετεξέλιξη και όπου ως εκ τούτου δημιουργείται ένα κενό.

Παλιές ισχυρές δυνάμεις έχουν εξασθενήσει, όπως ο παλιός εχθρός της η Ρωσία, το Ιράν και η Αίγυπτος, ενώ η Συρία, το Ιράκ και η Λιβύη έχουν φάει τις σάρκες τους από τους πολέμους.

Ο σχολιογράφος δεν αναφέρεται στο αποκαλυπτικό άρθρο της ίδιας εφημερίδας πριν λίγες ημέρες για τα τουρκικά drones που αλλάζουν τα πεδία των μαχών (Δες σχόλιο με τίτλο «Εφιαλτικό σενάριο με την Τουρκία» στο φύλλο της 5ης Ιουνίου). Πιθανόν να το θεωρεί ως ένα κομμάτι της αλλαγής που συντελείται στην Τουρκία και που αυξάνει την επιρροή της.

Είναι ενδιαφέρον ότι δεν αναφέρεται στην άλλη μεγάλη δύναμη στην περιοχή, στο Ισραήλ, πέρα από μία αναφορά ότι η Αμερική επέκρινε έντονα τον Ερντογάν για τις αντισημιτικές δηλώσεις του.

Η Ελλάδα και η Κύπρος αναφέρονται μεν, αλλά μόνο στο πλαίσιο ότι οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Τουρκίας είναι νεκρές εξαιτίας τους.

Μπορείς πια να το δεις σχεδόν διά γυμνού οφθαλμού ότι αλλάζουν γενικά οι  ισορροπίες δυνάμεων μεταξύ των χωρών από την Ευρώπη μέχρι την Ασία.

Οπως όμως εμείς δυσκολευόμαστε να δεχτούμε την αλλαγή στον ρόλο της Τουρκίας, το ίδιο πρόβλημα φαίνεται να έχει και η Αμερική, η οποία δείχνει να μην αποδέχεται ότι η Τουρκία την χρειάζεται λιγότερο από πριν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί και να αγνοεί τα συμφέροντά της.

Καθώς λοιπόν ο Μπάιντεν ετοιμάζεται για το ταξίδι του στην Ευρώπη, όπου μεταξύ των άλλων θα συναντηθεί και με τον Ερντογάν, ο σχολιογράφος υποστηρίζει ότι «η δουλειά του στη συνάντησή του με τον Ερντογάν δεν είναι να περισώσει την παλιά συμμαχία Αμερικής-Τουρκίας, αλλά να βάλει τις βάσεις για μία νέα συμμαχία».

Επίσης, ενδιαφέρουσα είναι η εξής αναφορά του, που επιδέχεται διάφορες ερμηνείες: «Ο,τι και να συμβεί στον Ερντογάν και τους Ισλαμιστές του, η Τουρκία θα συνεχίσει να γίνεται πιο μοντέρνα και ας ελπίσουμε πιο δημοκρατική».

Επίσης, ο αναγνώστης, δεν έχω αμφιβολία, θα έχει προσέξει ότι απουσιάζουν οι αναφορές στα ελληνοτουρκικά. Δεν είναι τυχαίο. Είτε γιατί δεν τα θεωρεί και τόσο σημαντικά, είτε γιατί δεν έχουν φτάσει στο σημείο που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ειρήνη στην περιοχή ή ακόμα γιατί η ελληνική διπλωματία δεν έχει πείσει για τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Οποιος κι αν είναι ο λόγος, θα ευχόταν κανείς ότι έφτασε η ώρα να χτυπήσουμε συναγερμό για την νέα Τουρκία που ανατέλλει και που αποτελεί απειλή για τα ελληνικά συμφέροντα.