GR US

Αρχιμανδριτισμός και Επισκοπισμός, αλλά γιατί όχι έγγαμοι Επίσκοποι;

Εθνικός Κήρυξ Archive

Ιερείς της Μητρόπολης Ατλάντας εν αναμονή στη σειρά να υποδεχθούν τον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο.
Φωτογραφία GOA/Dimitrios Panagos

Οσοι παρακολουθούν τις αναλύσεις μου ίσως να ενθυμούνται πως έχω γράψει και στο παρελθόν για το θέμα του Αρχιμανδριτισμού και του Επισκοπισμού. Ο λόγος που επανέρχομαι σήμερα είναι η δημοσίευση του καταλόγου των αγάμων προς αρχιερατεία στην έκδοσή μας στις 21 Σεπτεμβρίου 2020 για την Αρχιεπισκοπή Αμερικής. Τον απαρτίζουν 16 όλοι κι όλοι, κι αυτός ο τόσο χαμηλός αριθμός είναι πραγματικά αποκαλυπτικός της εφιαλτικής λειψανδρίας αγάμων που υπάρχει στο χώρο μας.

Σίγουρα είναι ανησυχητικό να σκέπτεται κάποιος ότι από αυτούς θα προέλθει η μελλοντική ιεραρχία της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Οχι ότι οι υπάρχοντες είναι ευφυέστεροι ή πιο ενδεδειγμένοι. Αλλωστε τα πράγματα ομιλούν από μόνα τους με την ολοκληρωτική πτώχευση οικονομική, θεσμική, διοικητική, ακαδημαϊκή που οδήγησαν την Αρχιεπισκοπή με επικεφαλής τον Δημήτριο. Και σαν να μην έφτανε αυτό, υποσκάπτουν με κάθε τρόπο και μέσον τον Ελπιδοφόρο, φτάνοντας μέχρι του σημείου να επιδίδονται σε «τυρείες και φατρίες». Αν είναι δυνατόν! Φυσικά αυτή η ανατρεπτική παθογένεια δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Το πρόβλημα της επιβολής της υποχρεωτικής αγαμίας σ’ όλες τις βαθμίδες του κλήρου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας είναι το διαρκές δράμα της και τελικά αυτό θα την ισοπεδώσει πέρα για πέρα. Ηδη την έχει γονατίσει ηθικώς και οικονομικώς. Κάποιες φωνές για την κατάργηση της αναχρονιστικής και αφύσικης αγαμίας με τα γνωστά αποτελέσματά της πνίγονται μόλις ακουστούν.

Το πρόβλημα βέβαια της αγαμίας υπάρχει και στην καθ’ ημάς Ανατολή, στην οποία ευτυχώς επιτρέπεται ο γάμος στους βαθμούς των Διακόνων και Πρεσβυτέρων, πλην όμως υπάρχει και η άγαμη τάξη του Αρχιμανδριτισμού και του Επισκοπισμού.

Να εξηγήσω πως Αρχιμανδρίτης είναι βασικά ο ιερομόναχος, δηλαδή ο μοναχός εκείνος ο οποίος έχει χειροτονηθεί ιερέας, ζει όμως και δρα μέσα στον κόσμο, κι όχι στο μοναστήρι όπου πρέπει να ανήκει και να διαβιώνει.

Το φαινόμενο αγάμων κληρικών που υπηρετούν σε κοινότητες δεν είναι τωρινό. Αυτό όμως που εκπλήσσει σήμερα είναι ότι έχει δημιουργηθεί μία ξεχωριστή κάστα κληρικών, εκείνη του Αρχιμανδριτισμού, η οποία είναι το εφαλτήριο για την Επισκοποίηση. Εχει καθιερωθεί (γιατί άραγε;) μία προνομιακή διαβάθμιση των Αρχιμανδριτών κατά το τυπικό στον λειτουργικό και τελετουργικό χώρο, ώστε να προΐστανται στις Ακολουθίες, να έχουν την πρωτοκαθεδρία στις κοινωνικές εκδηλώσεις με μόνο προσόν υπεροχής τους την αγαμία, η οποία αποτελεί σε πλείστες όσες περιπτώσεις και το μοναδικό προσόν για να γίνει κάποιος Επίσκοπος. Είναι ένας εξουθενωτικά επιβαλλόμενος ανέραστος βίος με όλα τα συνακόλουθα δράματά του.

Κι έτσι βλέπει κανείς έγγαμους ιερείς, ανθρώπους σοβαρούς, οικογενειάρχες, οι οποίοι λευκάνθηκαν στη διακονία της Εκκλησίας να παραμερίζονται, ενίοτε μάλιστα και σκανδαλωδώς, ακόμα και να εκτοπίζονται από νεαρούς Αρχιμανδρίτες, εν πολλοίς εξέχουσες μετριότητες, επειδή φορούν το επανωκαλύμμαυχο το οποίο ανεμίζουν μάλιστα επιδεικτικώς και χαϊδεύοντας αυτάρεσκα τον επιστήθιο σταυρό τους, ανυποψίαστοι για την εσχατολογική σημασία και τον συμβολισμό γι’ αυτό που είναι και γι’ αυτό που φορούν στο κεφάλι τους. Και αποδίδουν αυτή την «υπεροχή» στην Παράδοση. Ποία Παράδοση αλήθεια;

Κι έτσι αρχίζει το κυνηγητό της μίτρας από τους Αρχιμανδρίτες ως εξής: Προσκολλώνται συνήθως κοντά σε ισχυρούς αρχιερείς και αυλικούς τους, στοχεύοντας να γίνουν Επίσκοποι. Μοναδικό προσόν, όπως προκύπτει πολλές φορές από τα πράγματα, είναι η αγαμία τους, όποια κι αν είναι αυτή.

Νοσηρά φαινόμενα που εμφανίζονται από κληρικούς είναι γνωστά στην πλήθουσα Εκκλησία, δηλαδή τον Λαό του Θεού, ο οποίος εξακολουθεί με τις συνεισφορές του, τις δωρεές του, την αφή των κεριών και την περιφορά των δίσκων, δηλαδή με τον οβολό της ευσέβειάς του να πληρώνει τους μισθούς τους και να συντηρεί την τρυφηλή ζωή τους.

Βέβαια η παιδεραστία και άλλες διαστροφικές συμπεριφορές δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο (λοιμική ουσιαστικά) των Αρχιμανδριτών και των αγάμων, διότι οι περιπτώσεις του Κατίνα από το Τέξας, του Μητρόπουλου από το Μέιν και άλλων, μαρτυρεί αυτό ακριβώς, αλλά είναι εξίσου αλήθεια ότι σε αριθμητική αναλογία οι άγαμοι υπερτερούν.

Φυσικά υπάρχουν άγαμοι κληρικοί και Αρχιμανδρίτες, οι οποίοι είναι σωστά διαμάντια, αλλά μετρημένοι στα δάχτυλα του χεριού. Προσωπικά σέβομαι και τιμώ τον σωστό Μοναχισμό, όταν είναι το χαροποιόν πένθος της Εκκλησίας. Βλέποντας όμως καριερίστες αγάμους που ζουν μέσα στον κόσμο, δύο τινά μού έρχονται στο νου, είτε ότι είναι άγιοι, είτε ότι είναι άρρωστοι. Μέση οδός δεν νομίζω πως υπάρχει.

Είμαι της γνώμης ότι αυτή η αρρωστημένη κατάσταση της υποχρεωτικής αγαμίας των Αρχιμανδριτών προς επισκοποίηση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Καιρός να επιστρέψουμε στην πρωταρχική παράδοση της Εκκλησίας να χειροτονούνται Επίσκοποι και έγγαμοι κληρικοί, άνθρωποι νουνεχείς, υγιείς ψυχικά και ίσιοι από κάθε άποψη.

Αλλωστε είναι άλλο να επιλέγονται από μία τρομακτικά ολιγάριθμη ομάδα 16 Αρχιμανδριτών και άλλο από 750 εγγάμους κληρικούς. Εκτός αυτού πολλοί εκ της Δωδεκάδας των Μαθητών του Χριστού ήταν έγγαμοι, συμπεριλαμβανομένου και του Πέτρου. Να θυμίσω ακόμα πως τουλάχιστον μέχρι τον ένατο, για να μην πω τον ενδέκατο αιώνα, είχαμε εγγάμους Επισκόπους.

Πιστεύω ότι το έγγαμο των Επισκόπων οφείλει να αρχίσει από εδώ τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την εφιαλτική έλλειψη ικανών και χαρισματικών αγάμων για να αναδειχθούν στο μέγα υπούργημα της αρχιεροσύνης. Κι οι Αρχιμανδρίτες να πάνε εκεί που ανήκουν, στα μοναστήρια.