GR US

Η επίπτωση της πανδημίας στην κρουαζιέρα και η αντίδραση του κλάδου

Εθνικός Κήρυξ

Η Μαρία Δεληγιάννη, γενική διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της Διεθνούς Ενωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA), με έδρα την Αθήνα.

Η πανδημία Covid-19 ήταν -και εν πολλοίς συνεχίζει να είναι- μία πρωτόγνωρη κατάσταση, που άφησε βαρύ αποτύπωμα και στον κλάδο της κρουαζιέρας. Εκτιμούμε ότι προκάλεσε συνολικές απώλειες τουλάχιστον 77 δισ. δολαρίων σε παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα, θέτοντας σε κίνδυνο τουλάχιστον 518.000 θέσεις εργασίας, σε έναν κλάδο που προσφέρει συνολικά 1,17 εκατ. θέσεις εργασίας και συνεισφέρει στη παγκόσμια οικονομία 155 δισ. δολαρίων ετησίως.

Εξίσου βαρύ ήταν το πλήγμα του κλάδου στην ελληνική οικονομία, ο οποίος προ κρίσης κατέγραφε δυναμική αύξηση, με τη χώρα να υποδέχεται το 2019 περισσότερους από 5 εκατ. επιβάτες κρουαζιέρας σε σύνολο 31 εκατ. τουριστών που συνολικά δέχτηκε η Ελλάδα! Η -επιβεβλημένη για λόγους δημόσιας υγείας- διακοπή των δρομολογίων κρουαζιέρας για 6 μήνες το 2020 εκτιμούμε ότι έθεσε σε κίνδυνο τις θέσεις εργασίας του κλάδου στην Ελλάδα που υπό κανονικές συνθήκες ξεπερνούσαν τις 11.000, σχεδόν εκμηδενίζοντας τη συνεισφορά του κλάδου στην ελληνική οικονομία που κανονικά ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ το χρόνο.

Ωστόσο, η αντίδραση του κλάδου σε αυτή την κρίση ήταν άμεση και έγκαιρη. Τα πρωτοπόρα πρωτόκολλα που από την πρώτη στιγμή αναπτύξαμε, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, τις Αρχές δημόσιας υγείας και τις λιμενικές Αρχές, υπερβαίνουν αυτά που ισχύουν σχεδόν σε οποιονδήποτε άλλο κλάδο. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα επανέναρξης της κρουαζιέρας ήδη από πέρσι, επανακτώντας άμεσα την εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών και εμπνέοντας και πάλι τους πάνω από 30 εκατομμύρια ταξιδιώτες να επιλέξουν μία κρουαζιέρα για τις διακοπές τους. Ηδη από το 2020 από τα μέσα Ιουλίου, πετυχημένες κρουαζιέρας πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε Ελλάδα, Γερμανία, Ιταλία και Κανάρια Νησιά. Εφέτος, οι κρουαζιέρες ξεκίνησαν από νωρίς με την Ευρώπη να πρωτοστατεί και πάλι στο παγκόσμιο χάρτη επιβεβαιώνοντας ότι η πολυεπίπεδη προσέγγιση του κλάδου στα πρωτόκολλα ασφαλείας λειτουργεί στην πράξη και αποτελεί πρότυπο στη ταξιδιωτική βιομηχανία.

Και καθώς η παγκόσμια δραστηριότητα των εταιρειών κρουαζιέρας επανεκκινεί πλέον σταδιακά και με υπευθυνότητα, η υγεία και η ασφάλεια των επιβατών, των πληρωμάτων και των προορισμών αποτελούν κανόνα και προτεραιότητα για τα μέλη της CLIA, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 95% της παγκόσμιας επιβατικής χωρητικότητας κρουαζιερόπλοιων. Τα εμβόλια αλλάζουν ήδη τις ισορροπίες και πλέον οι εμβολιασμένοι ταξιδιώτες μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στους προορισμούς κρουαζιέρας αν και εφόσον οι ίδιοι οι προορισμοί το επιτρέπουν.

Παραμένουμε αισιόδοξοι ότι σύντομα θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα και θα δούμε την κρουαζιέρα να επανέρχεται στα προ κορωνοϊού επίπεδα το 2022-2023.

Τα πρωτόκολλα υγείας και ασφάλειας

Τα πρωτόκολλα της CLIA, που συνοψίζονται στην λεγόμενη Παγκόσμια Πολιτική της CLIA για τον κορωνοϊό που εφαρμόζεται σε όλα τα πλοία άνω των 100 ατόμων, έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την υγεία των επιβατών, του πληρώματος και των κοινοτήτων που επισκέπτονται τα πλοία των μελών μας. Το επίκεντρο είναι οι αυστηρές διαδικασίες επιβίβασης και καθολικά (100%) τεστ επιβατών και πληρωμάτων μαζί με νέες διαδικασίες υγιεινής επί του πλοίου, ισχυροί μηχανισμοί παρακολούθησης και αυστηροί κανόνες για της εκδρομές στην ξηρά. Συμπεριλαμβάνουν:

* Αναδιαμόρφωση ή βελτίωση των ιατρικών εγκαταστάσεων.

* Ενίσχυση του ιατρικού εξοπλισμού που καθορίζεται από της Κατευθυντήριες Γραμμές του ACEP από το 2019 συμπεριλαμβανομένων διαγνωστικού εξοπλισμού, μασκών προσώπου και μέσων ατομικής προστασίας(ΜΑΠ).

Εθνικός Κήρυξ

* Ενίσχυση της στελέχωσης του ιατρικού προσωπικού στα πλοία.

* Εφαρμογή προγράμματος καθημερινών θερμομετρήσεων και ελέγχων συμπτωμάτων για της επιβάτες και τα πληρώματα.

* Συντονισμός με τις λιμενικές Αρχές, τους τερματικούς σταθμούς και τους παρόχους υπηρεσιών για την τήρηση των κατάλληλων αποστάσεων. Συνεργασία με ιατρικές εγκαταστάσεις στην ξηρά.

* Καθορισμός καμπινών απομόνωσης για πιθανά και επιβεβαιωμένα κρούσματα.

* Διαχείριση της πυκνότητας του πληθυσμού για την τήρηση των φυσικών αποστάσεων.

* Εφαρμογή στρατηγικών περιορισμού του κινδύνου από τη διαχείριση του αέρα και παροχή εξοπλισμού για το πλύσιμο των χεριών ή/και υγιεινής.

* Μέτρα για τους επιβάτες σε ολόκληρο το φάσμα της εμπειρίας κρουαζιέρας, από πριν την επιβίβαση και την παραμονή στους τερματικούς σταθμούς, μέχρι εν πλω και στους προορισμούς.

Κάθε εταιρεία/πλοίο διαμορφώνει τον δικό του μηχανισμό ανίχνευσης και διαχείρισης κρουσμάτων, μηχανισμό απόκρισης και εφαρμογή ελέγχου και αναθεώρησης του εταιρικού σχεδίου Covid-19. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το σχέδιο δια-λειτουργικότητας που προσυμφωνείται μεταξύ της εταιρείας κρουαζιέρας και τουλάχιστον ενός λιμένα, συνήθως είναι το home port, το οποίο σχέδιο ενεργοποιείται σε περίπτωση κρούσματος πάνω στο πλοίο.

Και φυσικά, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα εμβόλια στα οποία προαναφερθήκαμε αλλάζουν γρήγορα τα δεδομένα και τα μέτρα που ακολουθούνται πάνω στο πλοίο.

Οι προοπτικές για την Ελλάδα φέτος

Η CLIA αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα πρωτοστάτησε στην διαχείριση της κρίσης της πανδημίας και έλαβε ηγετικό ρόλο στο άνοιγμα του τουρισμού και δε της κρουαζιέρας. Πολύ γρήγορα ανέπτυξε πρωτόκολλα που σε συνδυασμό με την ετοιμότητα και προσαρμοστικότητα του κλάδου επέτρεψαν την σταδιακή και υγιής επανέναρξη της κρουαζιέρας στην χώρα ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2020.

Ενώ η επιτυχία αυτών των πρώτων δρομολογίων ήταν απόδειξη της αποτελεσματικότητας των πρωτοκόλλων, έγινε δυνατή χάρη σε μια συλλογική προσπάθεια και εκτεταμένη συνεργασία που πραγματοποιήθηκε εκ μέρους των εταιρειών κρουαζιέρας/CLIA, της ελληνικής κυβέρνησης, των λιμενικών Αρχών και προορισμών, καθώς και των υγειονομικών Αρχών και ιατρών.

Οι καρποί που επέφερε αυτή η κοινή προσπάθεια διαφαίνεται στα προγνωστικά αυτής της χρονιάς.

Εκτιμάται ότι 20 εταιρείες κρουαζιέρας θα πραγματοποιήσουν συνολικά κρουαζιέρες σε όλη την Ελλάδα για φέτος, με ανταποκρίσεις σε συνολικά 45 λιμάνια, στοιχεία που αποδεικνύουν τόσο την ανανεωμένη δυναμική του κλάδου όσο και τη δυναμική της Ελλάδας ως κορυφαίου προορισμού κρουαζιέρας. Τουλάχιστον 17 από αυτές της εταιρείες κρουαζιέρας έχουν σχεδιάσει δρομολόγια που εκκινούν από ελληνικά λιμάνια. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι κρουαζιέρες επανεκκίνησαν ήδη από την πρώτη ημέρα ανοίγματος του τουρισμού στην Ελλάδα, με 4 εταιρείες να ξεκινούν δρομολόγια εντός του Μαΐου.

Και αξίζει να επισημάνουμε τη συμβολή του υπουργού Τουρισμού κ. Θεοχάρη και του υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Πλακιώτακη, οι οποίοι με τη συγκροτημένη και στοχευμένη δουλειά τους τόσο στο χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης όσο και στην προετοιμασία των λιμένων, βοήθησαν να καταστεί δυνατή η έναρξη των δρομολογίων κρουαζιέρας και πάλι, εγκαίρως. Η CLIA υποστηρίζει ότι η Ελληνική Κυβέρνηση με τη στάση αναγνώρισε εμπράκτως τα οφέλη που προσφέρει η βιομηχανία της κρουαζιέρας στην εθνική οικονομία και εκτιμά ιδιαίτερα το συνεργατικό πνεύμα που επέδειξε.

Η σημασία της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της κρουαζιέρας

Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο σημαντικές χώρες προορισμού κρουαζιέρας παγκοσμίως και ανέρχεται τρίτη στην Ευρώπη, μετά την Ιταλία και την Ισπανία, σε αριθμό επιβατών κρουαζιέρας που την επισκέπτονται ετησίως. Η δημοφιλία της είναι αδιαμφισβήτητη. Οι εταιρείες κρουαζιέρας υποστηρίζουν ακράδαντα ότι η Ελλάδα έχει επιπλέον περιθώριο να ενισχύσει τη θέση της στο παγκόσμιο χάρη με τα αναρίθμητα νησιά της και την μεγάλη της ακτογραμμή.

Η Ελλάδα ταλανιζόταν από χρόνια προβλήματα που την εμπόδισαν να ξεδιπλώσει τις δυνατότητες της και να αποκτήσει μία ακόμα πιο ισχυρή θέση ως προορισμός κρουαζιέρας. Η κρουαζιέρα εντός των κόλπων της έχει έντονο το στοιχείο τόσο του τουρισμού όσο και της ναυτιλίας. Στην ουσία πρόκειται για τουριστικό προϊόν που προσφέρεται εν πλω αλλά και στη στεριά δημιουργώντας μία έντονη αλληλόδραση μεταξύ του πλοίου και του εκάστοτε προορισμού. Εκτιμάται λοιπόν ότι πρώτα απ' όλα η χάραξη μίας εθνικής στρατηγικής κρουαζιέρας αλλά και κατά τόπους αντίστοιχη στρατηγική σε δημοφιλής και ανερχόμενους προορισμούς θα βοηθήσει ιδιαίτερα την Ελλάδα και τους προορισμούς της. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα σαφές πλάνο και να εντοπιστούν τα επιμέρους βήματα για την υλοποίηση της αναπτυξιακής προοπτικής που να λαμβάνει υπόψη τόσο το τουριστικό όσο και το ναυτιλιακό στοιχείο της κρουαζιέρας. Σε αυτή την εργασία είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη όλες οι τουριστικές εισροές.

Επιπλέον, η ανάπτυξη λιμενικών υποδομών, εγκαταστάσεων και μεταφορικών συνδέσεων αναμένεται να βοηθήσει σημαντικά την αύξηση των δραστηριοτήτων της κρουαζιέρας δημιουργώντας προοπτικές για την ανάπτυξη ελληνικών λιμανιών αφετηρίας κρουαζιέρας (home port) και βάσης για τα κρουαζιερόπλοια, με όλα τα πλεονεκτήματα που αυτό συνεπάγεται για τις τοπικές κοινωνίες. Τέτοια οφέλη είναι η αυξημένη ζήτηση για διαμονή και παραμονή επιβατών καθώς εκτιμάται ότι το 65% των επιβατών κρουαζιέρας μένει σε ξενοδοχείο επιπλέον ημέρες στο λιμάνι αφετηρίας και τερματισμού κρουαζιέρας, καθώς και αεροπορικά ταξίδια, ανεφοδιασμό των πλοίων, εργασίες συντήρησης και παροχή υπηρεσιών. Η ανάπτυξη των λιμανιών και δε της κρουαζιέρας θα πρέπει να γίνει και με γνώμονα την ορθή διάχυση του κόσμου στον εκάστοτε προορισμό με τρόπο βιώσιμο και με γνώμονα την αρμονική συνύπαρξη μεταξύ τουριστών και τοπικής κοινωνίας.

Τέλος, λόγω του θερμού κλίματος, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως προορισμός κρουαζιέρας και κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τονιστεί ότι η Ελλάδα και η κυβέρνησή της, με την υποστηρικτική της στάση προς τον κλάδο της κρουαζιέρας, δημιούργησε ένα momentum και μια χρυσή ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιήσει στο μέγιστο προς όφελος της για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του κλάδου, θέτοντας σε ορθή πορεία την υλοποίηση των παραπάνω βημάτων και κρατώντας το ενδιαφέρον των εταιρειών κρουαζιέρας αμείωτο για τη χώρα.

Βιογραφικό: Η Μαρία Δεληγιάννη είναι η γενική διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της Διεθνούς Ενωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA), με έδρα την Αθήνα. Εντάχθηκε στο δυναμικό της CLIA τον Μάρτιο του 2018 και είναι υπεύθυνη για θέματα διακυβέρνησης και δημοσίων υποθέσεων στην περιοχή. Πριν εργαζόταν στις Βρυξέλλες στην Ευρωπαϊκή Ενωση Εφοπλιστών (ECSA) ως ανώτερος σύμβουλος σε θέματα Θαλάσσιας Ασφάλειας και Περιβάλλοντος. Προηγουμένως εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες και συγκεκριμένα στη Γενική Διεύθυνση Μεταφορών στη χάραξη πολιτικής λιμανιών. Εχει επίσης εργαστεί για τον όμιλο SQE Marine στον Πειραιά, καθώς και την πολυεθνική PriceWaterhouseCoopers (PwC Greece) στην Αθήνα. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Ναυτιλιακών Σπουδών με τιμητική διάκριση από το Πανεπιστήμιο της Γάνδης στο Βέλγιο, καθώς και μεταπτυχιακού τίτλου στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, το οποίο και πραγματοποίησε με υποτροφίες από το Πανεπιστήμιο και το Ιδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Διαθέτει επίσης πτυχίο Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι απόφοιτος του Αρσάκειου Ψυχικού. Η κ. Δεληγιάννη από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με προσομοιώσεις των εργασιών των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αλλά και του ΟΗΕ με συμμετοχή, μεταξύ άλλων, στο Πανεπιστήμιο Harvard στις ΗΠΑ.