GR US

Ελευθερία του λόγου

Αssociated press

(AP/Jeff Chiu)

Συνεχίζεται με αμείωτη ένταση η δημόσια συζήτηση για την πολιτική του Facebook να συνεχίζει τη δημοσίευση πολιτικών διαφημίσεων ανεξάρτητα από ενδεχόμενες στο περιεχόμενό τους εμφανείς ανακρίβειες και ηθελημένα ψεύδη.

Ως γνωστόν, ο δημιουργός και ιδιοκτήτης της πλανητικής πλέον αυτής ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποστήριξε πρόσφατα ότι έλεγχος της ακρίβειας των δημοσιευόμενων πολιτικών διαφημίσεων θα αποτελούσε μείωση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου και θα κατέληγε σε μια μορφή λογοκρισίας.

Κατ αρχάς, θα πρέπει να τονισθεί ότι η επιρροή της πλατφόρμας αυτής είναι τόσο διαδεδομένη ώστε να την χρησιμοποιούν δισεκατομμύρια άνθρωποι σε παγκόσμια κλίμακα.

Είναι, ως εκ τούτου, προφανές ότι οι οποιεσδήποτε δημοσιευόμενες κατάφωρες ανακρίβειες, οι οποίες συνήθως καρυκεύονται και παρουσιάζονται στο κοινό με επαγγελματική δεξιοτεχνία, έχουν τεράστια απήχηση και μπορούν να παραπλανήσουν πολύ ουσιαστικά την εσωτερική αλλά και την διεθνή κοινή γνώμη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν οι τελευταίες αμερικανικές προεδρικές εκλογές κατά τη διάρκεια των οποίων ξένες δυνάμεις επιχείρησαν να περάσουν ψευδή και μεροληπτικά μηνύματα στον αμερικανικό λαό.

Η άρνηση του κ. Zuckerberg (Ζούκερμπεργκ) να ελέγξει τα αληθινά στοιχεία των δημοσιευόμενων πολιτικών διαφημίσεων με βασικό επιχείρημα την προστασία της ελευθερίας του λόγου οδηγεί σε δυο βασικές σκέψεις.

Η πρώτη αφορά την, όπως σημειώθηκε, τεράστια δυνατότητα επιρροής της ηλεκτρονικής αυτής πλατφόρμας. Η σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία και συγκεκριμένα το Facebook έχει δημιουργήσει μια παγκόσμια δικτύωση μεταξύ των ανθρώπων. Παρέχει όμως παράλληλα και τη δυνατότητα διείσδυσης στο άμεσο περιβάλλον ακόμη και σε αυτή τη νοοτροπία και την ψυχοσύνθεση των χρηστών της, οι οποίοι είναι δύσκολο αν όχι αδύνατον να ελέγξουν την ακρίβεια των πληροφοριών που τους διοχετεύονται. Κατά συνέπεια, η δυνατότητα επιρροής, μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας, είναι τόσο υπερβολικά μεγάλη ώστε να δημιουργεί σχεδόν ανυπολόγιστες δυνατότητες για εκείνους που θέλουν να την εκμεταλλευθούν και μεγάλες ευθύνες για εκείνους που έχουν καθήκον να την προστατεύσουν.

Η δεύτερη διαπίστωση έχει σχέση με το μόνιμο φιλοσοφικό, κοινωνικό και πολιτικό δίλημμα που θέτει η κατοχύρωση της ελευθερίας του λόγου έναντι της ανάγκης προστασίας της αλήθειας από εκείνους που υστερόβουλα επιδιώκουν να την παραποιήσουν.

Είναι γνωστή η βασική αρχή ότι οποιοδήποτε ατομικό δικαίωμα περιορίζεται από την ανάγκη προστασίας και άσκησης των δικαιωμάτων και των άλλων μελών του κοινωνικού συνόλου. Δύσκολα ως εκ τούτου μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι εν ονόματι της ελευθερίας του λόγου μπορεί να επιτραπεί η διατύπωση, και στις μέρες μας η παγκόσμια εξάπλωση, κατάφωρων ψευδών τα οποία οδηγούν στην παραμόρφωση της πραγματικότητας και ως εκ τούτου στην εξαπάτηση εκατομμυρίων πολιτών. Ιδιαίτερα εάν σκοπός είναι η κακόβουλη επιρροή της πολιτικής συμπεριφοράς στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος.

Με απλά λόγια, η ελευθερία έκφρασης δεν μπορεί να οδηγεί στην ανοχή ή ακόμη και ενθάρρυνση διασποράς ψευδών ειδήσεων ή παροχή προφανώς ανακριβών στοιχείων.

Συμπερασματικά, η σύγχρονη τεχνολογία και ιδιαίτερα η ψηφιακή, έχει προσφέρει απεριόριστες δυνατότητες έκφρασης, επικοινωνίας και ενημέρωσης σε δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Και είναι βεβαίως φυσικό η ελευθερία έκφρασης και η επικοινωνία αυτή να συνεχίζει να προστατεύεται από παρεμβάσεις και περιορισμούς. Η πρόοδος όμως αυτή δεν είναι δυνατόν να αφεθεί να οδηγήσει στον παραμερισμό της κοινής λογικής και στην καταπάτηση άλλων ατομικών δικαιωμάτων. Ούτε, βεβαίως, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών αλλοίωσης της πραγματικότητας και υπονόμευσης της πολιτικής ζωής που προξενεί η ανεξέλεγκτη προώθηση προφανών ψευδών και ανακριβειών.