Eλληνας ερευνητής στη μάχη κατά της μετάστασης του καρκίνου του μαστού

ΑΘΗΝΑ. (Γραφείο Εθνικού Κήρυκα). Η έρευνα του 39χρονου ερευνητή βιολόγου, Γιώργου Γιαμά, πάνω στον καρκίνο του μαστού, κρατάει χρόνια. Ηταν ο επικεφαλής ομάδας του τμήματος Χειρουργικής και Καρκίνου στο Imperial College του Λονδίνου που το 2011 ανακάλυψαν τη δράση μιας άγνωστης μέχρι τότε πρωτεΐνης, που φαίνεται να έχει κεντρικό ρόλο στην εξάπλωση του καρκίνου του μαστού σε άλλα σημεία του σώματος (μετάσταση). Εκτοτε η ομάδα του προσπάθησε να «καταλάβει» τη δράση αυτής της πρωτεϊνης και τώρα έχοντας μάθει ότι ευθύνεται για τη μετάσταση καρκινικών κυττάρων, ερευνούν για το πώς μπορούν να τη σταματήσουν, να φράξουν δηλαδή το δρόμο για μετάσταση των καρκινικών κυττάρων.

Σε επαφή που είχε ο «Εθνικός Κήρυκας» με τον Ελληνα ερευνητή, προκειμένου να κατανοήσουν οι αναγνώστες το έργο του, ο κ. Γιαμάς μας εξήγησε σε απλά ελληνικά την έρευνά του.

Giamas giatros

Οπως είπε στην εφημερίδα μας, «η έρευνά μας κυρίως εστιάζεται στον τρόπο εξάπλωσης του καρκίνου του μαστού και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία.

»Ο καρκίνος του μαστού είναι παγκοσμίως ο πιο κοινός τύπος καρκίνου στις γυναίκες προσβάλλοντας 1 στις 8 (έναντι στους άντρες όπου το ποσοστό είναι 1 στους 1.000), με περίπου 1,7 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις τον χρόνο, ενώ η θνησιμότητα ανέρχεται σε περισσότερες από 500.000 υποθέσεις κάθε χρόνο. «Ωστόσο, παρά τα υψηλά αυτά ποσοστά, σχεδόν 2 στις 3 γυναίκες με καρκίνο του μαστού επιβιώνουν της νόσου μέχρι και 20 χρόνια μετά τη διάγνωσή τους χάρη στην έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία.

»Το 2011 ανακαλύψαμε στο εργαστήριό μας μια άγνωστη μέχρι πριν από λίγα χρόνια πρωτεΐνη η οποία ονομάζεται LMTK3 και που φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην ασθένεια αυτή. Πιο συγκεκριμένα, υψηλή ενεργότητα αυτής της πρωτεϊνης συνδέεται με μεγαλύτερη θνησιμότητα ασθενών με καρκίνο του μαστού.

»Λόγω της έλλειψης πληροφοριών για την LMTK3, τα τελευταία 3 χρόνια δουλέψαμε εντατικά στο εργαστήριό μας προκειμένου να αποκτήσουμε νέες πληροφορίες για τον μηχανισμό λειτουργίας της LMTK3.

»Επειτα από μία σειρά πειραμάτων σε καρκινικές κυτταρικές σειρές και σε ποντίκια, αποδείχθηκε ότι η πρωτεΐνη LMTK3 έχει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία της μετάστασης, δηλαδή της ‘εισβολής’ των καρκινικών κυττάρων στο κυκλοφορικό σύστημα του ανθρώπου, που τα μεταφέρει (μέσω του αίματος) σε άλλες περιοχές, ανοίγοντας τον… δρόμο για την εμφάνιση μεταστατικών όγκων σε απομακρυσμένα όργανα (ήπαρ, εγκέφαλος κ.λπ.). Οταν ο καρκίνος γίνει μεταστατικός, μπορεί προσωρινά να ελεγχθεί με φάρμακα και χημειοθεραπείες αλλά δεν υπάρχει θεραπεία.

»Βάσει των νέων δεδομένων που έχουμε τώρα, αν καταφέρουμε να περιορίσουμε τη δράση της LMTK3, αυτό μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην βιωσιμότητα των ασθενών που υπερεκφράζουν αυτή την πρωτεϊνη. Στόχος μας αυτή τη στιγμή είναι να φτιάξουμε έναν ειδικό ‘αναστολέα’ (φάρμακο) έναντι της LMTK3. Αρχικά θα ελέγξουμε την αποτελεσματικότητά του σε πειραματικά μοντέλα και μετά θα εστιάσουμε στη βελτιστοποίηση του φαρμάκου (μειωμένη τοξικότητα και παρενέργειες, ασφαλές εύρος δόσεων…) προκειμένου να περάσουμε στη διαδικασία των κλινικών δοκιμών σε ασθενείς.

»Η διαδικασία αυτή μπορεί να κρατήσει 2-5 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων θα συνεχίσουμε την μελέτη της LMTK3 σε μοριακό επίπεδο ώστε να αποκωδικοποιήσουμε τον ακριβή τρόπο δράσης της. Βρισκόμαστε σε καλό δρόμο και τα αποτελέσματα ώς τώρα είναι πολύ αισιόδοξα, προσθέτοντας ένα ακόμα κομμάτι στο τεράστιο ‘παζλ’ της έρευνας για τον καρκίνο του μαστού. Ευελπιστούμε πως, σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες, θα καταφέρουμε τελικά να καταπολεμήσουμε την επάρατη αυτή νόσο».

Στην ερώτηση αν μπορεί η έρευνα να εστιάσει και σε άλλα όργανα, πέραν του μαστού», μας απάντησε «πολύ καλή ερώτηση! Αν και προτεραιότητά μας είναι ο μαστός, μελετάμε και άλλα όργανα και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν πως φαίνεται να παίζει ρόλο και σε καρκίνο πνεύμονα, παχέους εντέρου και στομάχου. Ωστόσο, όπως σας είπα, η έρευνά μας εστιάζεται κυρίως στον μαστό».

Να σημειωθεί ότι η εξέλιξη της έρευνας δημοσιεύεται σε σειρά άρθρων στα ειδικά περιοδικά, «nature», «sciencemag», «science», «healthjockey» και «spirnger».

Ο Γιώργος Γιαμάς αποφοίτησε από τη Βιολογία του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και έκανε διδακτορικό στο γερμανικό πανεπιστήμιο Ulm, όπου εργάστηκε μεταδιδακτορικά για εννέα μήνες. Από εκεί μετέβη στο Ιmperial College του Λονδίνου, το 2007, όπου μέχρι το 2010 εργάστηκε ως βοηθός ερευνητής. Το 2011 τιμήθηκε όπως και την επόμενη χρονιά με το NIHR Senior Research Fellowship και παράλληλα διορίστηκε επικεφαλής ομάδας στο τμήμα καρκίνου του Κολεγίου.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 characters available