x

Έχετε συμπληρώσει το όριο δωρεάν άρθρων για αυτόν τον μήνα.
Αποκτήστε απεριόριστη πρόσβαση στα καλύτερα της ανεξάρτητης ελληνικής δημοσιογραφίας ξεκινώντας από $ 1/εβδομάδα.

 

ΑΠΟΨΕΙΣ

Εφικτή η δημιουργία πραγματικών δημοκρατικών χωρών

Το 2024 είναι χρονιά εκλογών στις χώρες του Δυτικού Κόσμου, όπου, με τον τρόπο που γίνονται, όλο και κάποια διαφοροποίηση στην πολιτική κατάσταση είναι δυνατόν να προκύψει, σε αντίθεση με αυτές που γίνονται στη Ρωσία, την Τουρκία και αλλού, όπου η κατάσταση παραμένει στάσιμη μια και τα καθεστώτα αυτά έχουν περισσότερα κοινά σημεία με αυτά των δικτατοριών και δεν περιμένουμε κάποιες εκπλήξεις. Στην Ευρώπη έχουμε τις ευρωεκλογές και τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας, όπου η Λεπέν της ακροδεξιάς καλπάζει για την προεδρία, ενώ στις ΗΠΑ θα έχουμε προεδρικές, οι οποίες από τώρα άρχισαν, ήδη, να δημιουργούν στους Ευρωπαίους ανησυχίες, λόγω και των δηλώσεων του Τραμπ.

Σε κάθε περίπτωση εκλογές γίνονται, αλλά, σε ό,τι αφορά το εάν η δημοκρατία ενισχύεται ή όχι, παραμένει ήδη όλο και περισσότερο ένα μεγάλο ερώτημα για περισσότερους πολίτες. Πρόσφατα, στο Ευρωκοινοβούλιο πέρασε ψήφισμα, υποστηριζόμενο από τους κάθε λογής «προοδευτικούς» στα χαρτιά, ότι η δημοκρατία στην Ελλάδα απέχει πολύ από τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές της, ενώ με έκθεση της Intelligence Unit του βρετανικού περιοδικού «Economist» για την ποιότητα της δημοκρατίας στον πλανήτη, η Ελλάδα επαινείται για τη δημοκρατία της, η οποία κατατάσσεται, παγκοσμίως, ως η 20ή ανάμεσα σε 50 καθαρόαιμες, κατά τον «Εconomist», δημοκρατίες του κόσμου και ότι η Ελλάδα απολαμβάνει εκ νέου -για πρώτη φορά μετά το 2010- τον τίτλο της πλήρους δημοκρατίας – βαθμολογείται με 8 με άριστα το 10.

Ο «Economist» βαθμολογεί τις δημοκρατίες με βάση τα εξής πέντε κριτήρια. Ο τρόπος διεξαγωγής και συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία και ο πλουραλισμός (electoral process and pluralism), ο τρόπος λειτουργίας μίας κυβέρνησης (functioning of government), ο βαθμός διασφάλισης της πολιτικής συμμετοχής (political participation), η καλλιεργηθείσα πολιτική κουλτούρα (political culture) και τέλος οι πολιτικές ελευθερίες (civil liberties). Γνωρίζουμε, όμως, πως αυτά τα κριτήρια, ακόμα και όταν μια χώρα πάρει βαθμό άριστα, δεν αντανακλούν αποτελέσματα μιας πραγματικής δημοκρατίας, αυτή της ισοκρατίας. Ειδικά, δε, εάν κρίνει κανείς με βάση την κατανομή του παραγόμενου πλούτου, εύκολα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτές απέχουν πολύ από το να ονομάζονται δημοκρατίες.

Για παράδειγμα, ας πάρουμε το πρώτο κριτήριο που είναι: ο τρόπος διεξαγωγής και συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία και ο πλουραλισμός. Η εμπειρία μας λέει ότι η εκλογική διαδικασία, που χρησιμοποιείται σε όλες τις πενήντα καθώς πρέπει, κατά τον «Εconomist», δημοκρατίες, συμβιώνει: (α) με απίστευτη μεγάλη διαπλοκή μεταξύ υποψηφίων και ψηφοφόρων, (β) με απίστευτα μεγάλα ποσά που δαπανώνται για τη γνωριμία των υποψηφίων με το κοινό που ψηφίζει, κάτι που οδηγεί σε δημοκρατίες πλουσίων ή χορηγούμενων υποψηφίων και πολιτικών κομμάτων από εταιρείες, (γ) με εκλογικούς νόμους που καταστρατηγεί την ίση αξία κάθε ψήφου -βλ. ενισχυμένη αναλογική και πλειοψηφικά συστήματα με μονοεδρικές περιφέρειες κ.τ.λ.-, παρά του ότι συμμετέχουν πάμπολλα πολιτικά κόμματα στις εκλογές, σε αντίθεση με τη λειψή συμμετοχή των ψηφοφόρων που σηματοδοτεί και τη μεγάλη απογοήτευσή τους, που φτάνουν στο σημείο να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τίποτα δεν μπορεί η ψήφος τους να αλλάξει.

Οταν, λοιπόν, το εκλογικό αποτέλεσμα είναι, κυρίως, προϊόν διαπλοκής τι μπορεί να περιμένει κανείς, σε ό,τι αφορά τον τρόπο λειτουργίας των κυβερνήσεων; Μα φυσικά, ψευτο-δημοκρατική θα είναι και η λειτουργία της κυβέρνησης. Πρώτα-πρώτα στον τομέα ψήφισης νόμων, όπου με τα μπόνους σε έδρες στο πρώτο κόμμα καταστρατηγείται η ίση αξία κάθε ψήφου. Αρα, επειδή γίνονται εκλογές δεν σημαίνει αυτομάτως ότι λειτουργεί και η δημοκρατία και συνεπώς η χρήση εκλογών πρέπει να συνδεθεί με κάποια προαπαιτούμενα με βάση τα οποία θα διασφαλιστεί ένα καθεστώς εκλογικής διαδικασίας, όπου η διαπλοκή και το χρήμα της εξάρτησης θα λείψουν.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί, όταν κατ’ αρχάς τα πολιτικά κόμματα μεταμορφωθούν σε δημοκρατικά λειτουργούντα, από αυταρχικά που είναι σήμερα, όπου οι κλίκες και τα φέουδα, που παράγουν την εσωστρέφεια, εκλείψουν. Αυτά είναι δυνατόν να προκύψουν, όταν θα εκλείψουν τα κίνητρα μελών να συνταχθούν σε κλίκες, είτε γιατί επιδιώκουν να αναρριχηθούν σε καρέκλες εξουσίας, είτε γιατί αποζημιώνονται με κανένα ρουσφετάκι και κατά δεύτερον όταν η τοπική οργάνωση κάθε κόμματος αποκτήσει, καταστατικά, απόλυτη εξουσία, σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση του τοπικού προγράμματος ανάπτυξης. Το πρώτο μπορεί να προκύψει εάν για όλα τα κομματικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων και των ψηφοδελτίων για βουλευτές και περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους, αναδεικνύονται για μια θητεία διά της κλήρωσης και όχι διά της εκλογής από μέλη-εθελοντές, τα οποία, όμως, θα πρέπει να πληρούν για κάθε επίπεδο οργάνου ορισμένα προαπαιτούμενα, όπως γνώσεις και εμπειρία, τόσο από τον τομέα παραγωγής όσο και από τον τομέα ενασχόλησης με τα κοινά, ώστε η αξιοκρατία να επιβραβεύεται και να επιτυγχάνεται η δέουσα δημοκρατική εκπροσώπηση σε αυτά. Για τους βουλευτές και τους τοπικούς συμβούλους καταργείται και η σταυροδότησή τους και η σειρά εκλογής τους γίνεται πάλι δια της κλήρωσης αφού, όμως, γίνουν οι εκλογές. Αυτό αφαιρεί αυθαιρεσίες των αρχηγών και των κομματικών οργάνων. Ετσι απαλείφεται και η ανάγκη από τους υποψήφιους να διαθέτουν χρήμα για τη διαφήμισή τους.

Εκλογές στα κόμματα γίνονται μόνον για τους υποψήφιους αρχηγούς, καθώς και τους υποψήφιους περιφερειάρχες και δημάρχους, σε σχετικές δημοτικές, νομαρχιακές και περιφερειακές συνελεύσεις, όπου οι ψηφοφόροι είναι τώρα μόνον τα κληρωτά στελέχη που υπηρετούν στα διάφορα κομματικά όργανα, στα οποία κανείς ανώτερός τους δεν μπορεί να τους προσφέρει κάτι διά της οποίας παράγεται και η διαπλοκή εσωτερικά στο κόμμα. Αυτοί εκλέγονται ως ειδικοί και πρέπει να πληρούν αυστηρά προαπαιτούμενα (για περισσότερα, βλ. «Δούρειος Ιππος της Δημοκρατίας», εκδόσεις Αμμων ή «A Therapy for Dying Democracies», Dorrance Publishing Co., USA).

Στις γενικές εκλογές, τώρα, δεν γίνεται ανταγωνισμός ανάμεσα σε πρόσωπα αλλά, κυρίως, ανάμεσα σε προγράμματα των κομμάτων.

* Ο Θεόδωρος Στάθης έζησε για χρόνια στις ΗΠΑ. Είναι πρώην βουλευτής Λάρισας με το ΠΑΣΟΚ, ενώ διετέλεσε υφυπουργός Εθνικής Αμυνας, αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και υπουργός Γεωργίας. Είναι διδάκτωρ του Columbia University και πρόεδρος του Ιδρύματος Μεσογειακών Μελετών.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μπορεί τα εφετινά όπως και τα περυσινά πλέι οφ να είχαν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον λόγω του έντονου συναγωνισμού και την μικρών βαθμολογικών αποστάσεων με τις οποίες ολοκλήρωσαν την κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος οι τέσσερις μεγάλοι του ελληνικού ποδοσφαίρου (Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ) όμως είναι ολοφάνερο ότι το φορμάτ που ισχύει αυτή τη στιγμή χολώνει και θα πρέπει να αλλάξει το ταχύτερο, αν είναι δυνατόν και από την επόμενη αγωνιστική περίοδο.

Σχόλια

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Πρακτορικά

Με την παρέλαση της Νέας Υόρκης την Κυριακή 14 Απριλίου, έκλεισε κι ο φετινός κύκλος των παρελάσεων για τη μεγάλη και τρανή ημέρα της κήρυξης της Επανάστασης του 1821 για τη λευτεριά της Ελλάδας από τους Τούρκους.

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

ΒΙΝΤΕΟ