GR US

Ο Σωκράτης Φάμελλος στον «Ε.Κ.» για τον περιβαλλοντικό νόμο

Ευρωκίνηση

Ο κ. Σωκράτης Φάμελλος. Φωτογραφία: Eurokinissi

ΑΘΗΝΑ. Τους λόγους για τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ταχθεί κατά του περιβαλλοντικού νόμου που ψήφισε πριν από μερικές εβδομάδες η Βουλή, εξηγεί με συνέντευξή του στον «Ε.Κ.» ο κ. Σωκράτης Φάμελλος, πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και τομεάρχης περιβάλλοντος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ο κ. Φάμελλος μιλά ξεκάθαρα για έναν «περιβαλλοντοκτόνο νόμο» και μεταξύ άλλων κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αντιλαμβάνεται το περιβάλλον ως «εμπόδιο στα σχέδιά της».

«Εθνικός Κήρυξ»: O κόσμος έχει μπερδευτεί: ο νέος περιβαλλοντικός νόμος τελικά τι είναι; Αναπτυξιακός όπως λέει η κυβέρνηση ή περιβαλλοντοκτόνος;

Σωκράτης Φάμελλος: Το δίλημμα ανάπτυξη ή περιβάλλον είναι ψευδεπίγραφο. Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί την ταυτότητα της χώρας μας, τη βάση του τουρισμού και των προϊόντων προστιθέμενης αξίας που παράγει η Ελλάδα και συνεπώς η προστασία του δεν μπορεί να τίθεται υπό αμφισβήτηση. Όποιος αντιλαμβάνεται τη σχέση αυτή ως δίλημμα και εφαρμόζει πολιτικές σε αυτήν την κατεύθυνση, κάτι που δυστυχώς ισχύει για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, οδηγεί αναπόδραστα στην υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας της χώρας και φυσικά στην αμφισβήτηση της αναπτυξιακής μας βάσης. Εξάλλου, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης για το 2030, έχει καταστήσει σαφές ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί παρά να είναι βιώσιμη για να έχει προοπτική.

«Ε.Κ.»: Γιατί ποιο λόγο εκτιμάτε ότι η κυβέρνηση δεν συμμερίζεται τις ανησυχίες σας;

Ευρωκίνηση

Ο Σωκράτης Φάμελλος με τον Αλέξη Τσίπρα στην εκδήλωση του τμήματος Οικολογίας του ΣΥΡΙΖΑ, με θέμα «Διακυβέρνηση και οικο-ανάπτυξη των ελληνικών προστατευόμενων περιοχών της φύσης (περιοχές του οικολογικού δικτύου NATURA 2000)» την Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2020. Φωτογραφία: Eurokinissi/Γιάννης Παναγόπουλος

Σ.Φ.: Η κυβέρνηση του κυρίου Μητσοτάκη κινείται στην ακριβώς αντίθετη με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης κατεύθυνση. Ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος για το περιβάλλον, που μόνο η κυβέρνηση χαρακτήρισε ως εκσυγχρονιστικό, ενώ οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, το σύνολο της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας ως περιβαλλοντοκτόνο , αποδεικνύει ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται το περιβάλλον ως εμπόδιο στα σχέδιά της. Εμπόδιο στην εξυπηρέτηση ημετέρων και συμφερόντων που στήριξαν την εκλογή της. Στο νόμο του κυρίου Χατζηδάκη, «χώρεσαν» πλείστες φωτογραφικές ρυθμίσεις, όπως π.χ. για την Ελληνικός Χρυσός, για το Ελληνικό, για εταιρείες εξόρυξης υδρογονανθράκων, όπως «χώρεσε» και πώληση ποσοστού του δημοσίου στον Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), ενώ επιχειρήθηκε η αλλαγή χρήσεων γης στο Εμπορικό Κέντρο της Αθήνας. Ο αντιπεριβαλλοντικός νόμος αποδόμησε ακόμη, τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης δραστηριοτήτων και περιόρισε τη διαβούλευση, μία οπισθοδρόμηση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, κατάργησε τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000, ακύρωσε ακόμη και κυρωμένους δασικούς χάρτες, που αν μη τι άλλο αποτελούν διασφάλιση για τις επενδύσεις. Εσείς δεν ανησυχείτε τώρα;

«Ε.Κ.»: Οι ενστάσεις σας για τις περιοχές Natura ποιες ακριβώς είναι; Διότι η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι στις Natura επιτρέπονται δραστηριότητες.

Σ.Φ.: Με τον περιβαλλοντοκτόνο νόμο, 4685, η κυβέρνηση της ΝΔ κατάργησε τριάντα έξι (36) Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000, οι οποίοι έχουν την ευθύνη διαχείρισης και προστασίας των ομορφότερων και πιο ευαίσθητων περιοχών της Ελλάδας. Ακύρωσε την αποκεντρωμένη και συμμετοχική δομή των Φορέων που διασφάλιζε ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν λόγο στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και στην παραγωγή προστιθέμενης αξίας για τις ίδιες. Αντικατέστησε αυτό το δημοκρατικό μοντέλο Διοίκησης με ένα συγκεντρωτικό, Αθηνοκεντρικό, εκτός μάλιστα του ελέγχου του αρμόδιου Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Διεύθυνσης Βιοποικιλότητας. Πρωταρχικός στόχος ήταν η ταυτόχρονη κατάργηση της διαδικασίας γνωμοδότησης των Φορέων για έργα και δραστηριότητες στις περιοχές προστασίας Natura 2000 ώστε να δημιουργήσει παραθυράκια για δραστηριότητες που επιβαρύνουν το περιβάλλον των ευαίσθητων περιοχών και να «εξυπηρετήσει» συμφέροντα λίγων και εκλεκτών, με ελεγχόμενες από την πολιτική ηγεσία γνωμοδοτήσεις.

Ευρωκίνηση

Ο Σωκράτης Φάμελλος και ο Κωστής Χατζηδάκης. (EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ)

Η εφαρμογή της λογικής «μπάτε σκύλοι αλέστε», που εισήχθη με το νόμο Χατζηδάκη, εμπεριέχει τον κίνδυνο αμφισβήτησης του σήματος κατατεθέν της Ελλάδας και των περιοχών προστασίας αφού όλες τις διοικήσεις να μεταφέρονται στην Αθήνα, όπως μεταφέρονται και οι έδρες των Φορέων. Η έδρα της λίμνης Κάρλα, για παράδειγμα, μεταφέρεται στην Αλόννησο όπως και το Δέλτα Αξιού μεταφέρεται στον Λαγκαδά. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλές άλλες περιοχές, την περιοχή ωοτοκίας της χελώνας καρέτα-καρέτα στη Ζάκυνθο, τον Κυπαρισσιακό Κόλπο, τη Βάλια Κάλντα, μέχρι το Φαράγγι της Σαμαριάς. Η ζωνοποίηση των περιοχών Natura 2000, με τον αντιπεριβαλλοντικό νόμο, ανατρέπει τον προηγούμενο σχεδιασμό της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ για την προστασία των περιοχών, βάσει Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και Προεδρικών Διαταγμάτων, όπου προβλέπονταν συγκεκριμένες δραστηριότητες για την κάθε περιοχή σε ευθυγράμμιση με το «αντικείμενο» προστασίας, τα ειδικά χαρακτηριστικά δηλαδή κάθε περιοχής και το φυσικό κεφάλαιο των περιοχών. Μάλιστα, το συγκεκριμένο έργο για τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, Προεδρικά Διατάγματα και Σχέδια Διαχείρισης που προκήρυξε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έπειτα από σχεδόν 10-ετή καθυστέρηση της Ελληνικής Πολιτείας, πάγωσε για να δημιουργήσει παράθυρο μέχρι η κυβέρνηση ΝΔ να υπερψηφίσει τη ζωνοποίηση και τακτοποίηση που επιθυμεί. Η ψηφισθείσα ζωνοποίηση καταργεί το πλαίσιο προστασίας και επιχειρεί επιπρόσθετα να τροποποιήσει τις χρήσεις γης κάθε περιοχής, κάτι που είναι βέβαιο ότι δε θα οδηγήσει ούτε σε βιώσιμη τοπική ανάπτυξη ούτε στην προστασία του φυσικού κεφαλαίου της Ελλάδας.

«Ε.Κ.»: Ήταν σωστό που αποχώρησε ο ΣΥΡΙΖΑ από την ψηφοφορία του νομοσχεδίου;

Σ.Φ.: Ο ΣΥΡΙΖΑ δε θα μπορούσε παρά να αποχωρήσει από τη διαδικασία επειδή η κυβέρνηση της ΝΔ ήθελε/είχε σκοπό να αντλήσει νομιμοποίηση από την αντιπολίτευση. Αξιοποίησε την κατάσταση εξαίρεσης, την κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας και της μάχης που δώσαμε όλοι για τη ζωή για να προσπαθήσει «περάσει», κάτω από τα ραντάρ της κοινωνίας τον περιβαλλοντικό νόμο έγκλημα, όπως χαρακτηρίστηκε από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες ακόμη και σήμερα καλούν, ένα μήνα περίπου μετά τη νομοθέτηση, σε κινητοποιήσεις για την απόσυρσή του στην πράξη. Το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ και των Μη Κυβερνητικών Περιβαλλοντικών οργανώσεων για επανάληψη ή χρονική επέκταση της δημόσιας διαβούλευσης, λόγω των συνθηκών που διαμόρφωσε η πανδημία του κορονοϊού, δεν έγινε δεκτό από τον κύριο Χατζηδάκη, αρμόδιο Υπουργό ΠΕΝ. Το νομοθέτημα κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων μεσάνυχτα Παρασκευής και ο αριθμός των διατάξεων αυξήθηκε από ογδόντα δύο (82), στη δημόσια διαβούλευση, σε εκατό τριάντα (130) διατάξεις. Εκεί μπήκε και η δυνατότητα πώλησης ποσοστού του δημοσίου στον ΑΔΜΗΕ, που διαχειρίζεται το Δίκτυο Μεταφοράς ηλεκτρισμού της χώρας, με κεντρικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση, χωρίς καμία μνημονιακή υποχρέωση, αλλά μόνο βάσει της εμμονής της Νέας Δημοκρατίας στις ιδιωτικοποιήσεις, την επόμενη μέρα μάλιστα της πανδημίας που όλοι έχουμε αναγνωρίσει τη σημασία του δημόσιου τομέα. Δεν ακολουθήθηκαν ακόμη, λόγω της πανδημίας, οι προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες κατά τη συζήτηση που έγινε με περιορισμένη συμμετοχή βουλευτών, καθώς και τέθηκε ένσταση αντισυνταγματικότητας από τον ΣΥΡΙΖΑ, η οποία όμως απορρίφθηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία. Ήταν ένα σαφές μήνυμα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δε θα νομιμοποιήσει και στο μέλλον οποιαδήποτε απόπειρα της κυβέρνησης να εκμεταλλευτεί οποιαδήποτε κρίση για να νομοθετήσει εις βάρος της κοινωνίας.

Ευρωκίνηση

Ο κ. Σωκράτης Φάμελλος. (EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ)

«Ε.Κ.»: Για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ η ξεκάθαρη θέση του ΣΥΡΙΖΑ ποια είναι;

Σ.Φ.: Η θέση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ξεκάθαρη ήδη από την περίοδο της δικής του διακυβέρνησης. Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν ο πρώτος Έλληνας Πρωθυπουργός που τάχθηκε υπέρ της κλιματικής ουδετερότητας το 2050, τον Ιούνιο του 2019, στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε.. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ακόμη η κυβέρνηση που εκπόνησε, για πρώτη φόρα, Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) ώστε η Ελλάδα να έχει έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη για την μετάβαση της χώρας σε καθαρές μορφές ενέργειας, ο οποίος ήταν εγκεκριμένος και είχε αποσπάσει θετικά σχόλια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η αναθεώρηση του ΕΣΕΚ από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ακολούθησε, αντί, όπως θα ήταν λογικό, να προηγηθεί της κούφιας εξαγγελίας του κυρίου Μητσοτάκη, από το βήμα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο του 2019. Η μοναδική αλλαγή που εισάγει σε σχέση με το ΕΣΕΚ του ΣΥΡΙΖΑ είναι ουσιαστικά η διατήρηση του φυσικού αερίου μέχρι και το 2050, ενώ το δικό μας ΕΣΕΚ προέβλεπε σημαντική μείωση του μεριδίου του λιγνίτη στο ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας αλλά και την ταυτόχρονη μείωση και όχι αύξηση, όπως επιχειρεί τώρα η ΝΔ, του φυσικού αερίου, απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος δηλαδή. Η κούφια εξαγγελία του κυρίου Μητσοτάκη για το κλείσιμο των υφιστάμενων λιγνιτικών μονάδων το 2023 δεν είναι εφικτή επειδή οι λιγνιτικές περιοχές βρίσκονται ακόμη σε αναπτυξιακό κενό και επειδή εάν δεν επιτευχθούν οι ενδιάμεσοι στόχοι εξοικονόμησης ενέργειας ενδέχεται να δημιουργηθεί ζήτημα με την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει κανένα σχέδιο για τη δίκαιη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών που απειλούνται από την ανεργία. Μόλις τώρα ανακοίνωσε τη μελλοντική αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης που σύστησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη περίοδο.

Δεν πρόκειται επιπλέον για απανθρακοποίηση αλλά για ιδιωτικοποίηση της ηλεκτροπαραγωγής, καθώς ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου θα αντικαταστήσουν τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, χωρίς να διασφαλίζεται η ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, η πρόσβαση όλων των πολιτών σε ενέργεια (καταπολέμηση ενεργειακής φτώχειας), σε χαμηλές κόστος για τους πολίτες και τους επαγγελματίες, την παραγωγική βάση της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της απανθρακοποίησης της Ελλάδας το συντομότερο δυνατό, με σχέδιο ώστε κανένας να μη μείνει πίσω και η Ελλάδα να ανταποκριθεί παράλληλα, στο νέο κλιματικό ανταγωνισμό που διαμορφώνεται παγκόσμια και να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο με επίκεντρο τις επενδύσεις σε καινοτόμους παραγωγικούς τομείς που μπορούν να της προσδώσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.