GR US

Μιχάλης Ελπιδοφόρου: Η νόσος του Πάρκινσον βελτιώνεται με τον χορό

Εθνικός Κήρυξ

Ο Μιχάλης Ελπιδοφόρου είναι μόλις 38 ετών και ένας από τους καλύτερους και ελάχιστους φυσιοθεραπευτές στην Ελλάδα, καθώς πρωτοπορεί με τα καινοτόμα προγράμματα που εφαρμόζει και την άμετρη φιλομάθεια και δημιουργικότητά του, που βελτιώνει τον ίδιο, αλλά και την ζωή των ασθενών και των μαθητών του. Με γονείς προερχόμενους από τον χώρο της υγείας, η προσφορά και η ανάγκη του να κάνει τους άλλους να μην υποφέρουν, ήταν επιτακτική. Με μια ιδιοσυγκρασία ιδιαίτερα περίεργη για το τι υπάρχει μέσα στο σώμα και στον εγκέφαλό μας ξεκίνησε το δικό του ταξίδι από τα 18 χρόνια του, αναζητώντας την αιτία των πραγμάτων και αποκτώντας μια πιο σφαιρική γνώση σχετικά με τα ζητήματα της ζωής.

Η ανθρώπινη κίνηση, η γλώσσα του σώματος και η αναπνευστική συμπεριφορά, ήταν για τον Μιχάλη τα κίνητρα, για να σπουδάσει Φυσική Αγωγή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Χορό στη Σχολή της Ραλούς Μάνου, εξερευνώντας το σώμα σαν ένα μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης, Φυσικοθεραπεία στο ΤΕΙ της Αθήνας, Βελονισμό και τώρα κάνει το Διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής στη Νευρολογική Φυσιοθεραπεία, με θέμα έρευνας την Νόσο του Πάρκινσον. Παράλληλα έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό Κέντρο Φυσικοθεραπείας και Ολιστικής Αποκατάστασης το «Somatic Release»,το οποίο καταστρώνει προγράμματα θεραπείας για χρόνιες νόσους, όπως είναι τα νευρολογικά νοσήματα, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και οι νεοπλασίες, καθώς και προγράμματα που απευθύνονται σε χορευτές, μουσικούς και τραγουδιστές, δίνοντας τέλος στην μέχρι σήμερα ανυπαρξία ενός εξειδικευμένου κέντρου στην Αθήνα, στο οποίο να μπορούν να απευθυνθούν οι καλλιτέχνες για μυοσκελετικές κακώσεις.

Η ζωή όλων μας είναι συνυφασμένη με την λέξη «κίνηση». Τι είναι για σας η κίνηση;

Εθνικός Κήρυξ

Ετυμολογικά η λέξη κίνηση έχει την ίδια ρίζα με το κίνητρο. Η έννοια του κινήτρου και της κίνησης είναι αλληλένδετα, με την ποιότητα και τη διαιώνιση της ζωής. Είμαι υπέρμαχος όλων των ειδών της κίνησης, με παράλληλη εργασία στον εσώτερο εαυτό μας και με βελτίωση, όσο γίνεται των επιλογών που σχετίζονται με την καθημερινότητά μας. Ενας άνθρωπος που επιλέγει να ζει πιο υγιεινά, να είναι δραστήριος, να φροντίζει να έχει καλή ψυχολογία και πνεύμα σε εγρήγορση, έχει πιο πολλές πιθανότητες να ζήσει ευτυχέστερος και πιο υγιής από άλλους.

Εχετε καλύψει ένα μεγάλο κύκλο σπουδών σχετικών με την κίνηση του σώματος. Ποιος είναι ο τομέας που σας προσέλκυσε περισσότερο;

Οι νευροεπιστήμες και ο εγκέφαλος, που με ώθησαν άλλωστε να ξεκινήσω το διδακτορικό μου επάνω σε αυτά. Με αυτό ασχολούμαι τώρα πια θέλοντας να ενοποιήσω τις προηγούμενες σπουδές μου, με ένα κοινό γνώμονα, την προσφορά μέσα από την άσκηση και τον χορό σε άτομα που βιώνουν νευρολογικά νοσήματα, όπως χρόνια νοσήματα, που έχουν επιφέρει βλάβη στο κεντρικό νευρικό σύστημα, είτε εκφυλιστικού τύπου, είτε όχι όπως η νόσος Πάρκινσον, η πολλαπλή σκλήρυνση, η άνοια, το Αλτσχάιμερ, η νόσος του κινητικού νευρώνα, νοσήματα δηλαδή που στο μυαλό του μέσου ανθρώπου φαντάζουν πολύ τρομακτικά και όμως η επιστήμη σήμερα μας έχει βοηθήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό να τα βλέπουμε με μια μεγαλύτερη ανοχή και κατανόηση, οπότε έχουμε αρκετά εργαλεία πλέον στα χέρια μας, να βοηθήσουμε πραγματικά όχι μόνο στην πιο μακρόχρονη επιβίωση των ασθενών αυτών, αλλά και στην ποιοτική ζωή των ετών που θα ακολουθήσουν.

Εχετε αναπτύξει μια ιδιαίτερη θεραπευτική προσέγγιση στους ασθενείς σας που δύσκολα συναντάει κάποιος στον χώρο της φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης…

Εθνικός Κήρυξ

Θεωρώ, ότι ο άνθρωπος πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένα σύνολο βιοψυχοκοινωνικών μέτρων και όχι απλά σαν ένας παθολογικός φορέας. Στην προσέγγισή μου ακολουθώ εκτός της συμβατικής φυσικοθεραπείας και τη θεραπευτική χρήση της άσκησης και του χορού, αλλά και τον βελονισμό ως μια επιπλέον εξειδίκευση. Η εξειδίκευση του Κέντρου Αποκατάστασης, το οποίο σύντομα θα λειτουργήσει, έχει δύο σκέλη. Αρχικά την αποκατάσταση των παραστατικών καλλιτεχνών άρα αναφερόμαστε σε όλους τους καλλιτέχνες χορευτές, μουσικούς, τραγουδιστές, που δεν έχουν ένα εξειδικευμένο κέντρο στην Αθήνα, στο οποίο θα μπορούν να απευθυνθούν για μυοσκελετικές κακώσεις. Το άλλο σκέλος είναι η θεραπευτική άσκηση και ο θεραπευτικός χορός (Dance for Parkinson's Disease), για χρόνιες νόσους όπως είναι τα νευρολογικά νοσήματα, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και οι νεοπλασίες, γιατί ξέρουμε πολύ καλά πλέον, ότι η άσκηση σε όλες τις μορφές της, έχει ποικίλα οφέλη στη υγεία, είτε αναφερόμαστε σε γενικό πληθυσμό, είτε σε ασθενείς.

Μέχρι σήμερα στην Ελλάδα δεν υπάρχει πρόγραμμα θεραπευτικού χορού;

Δεν υπάρχει ως τώρα κανένα οργανωμένο πρόγραμμμα θεραπευτικού χορού για Πάρκινσον. Είμαι ενθουσιασμένος με την επαφή μου με το σύστημα θεραπευτικού χορού «Dance for Parkinson's Disease», που ξεκίνησε την προηγούμενη δεκαετία στη Νέα Υόρκη. Είναι ένα πολύ ειδικευμένο πρόγραμμα για άτομα που ζουν με την νόσο του Πάρκινσον. Πήρα τα δικαιώματα πέρυσι, για να το εφαρμόσω πρώτη φορά στην Ελλάδα. Κάναμε μια πιλοτική μελέτη σε συνεργασία με τη Νευρολογική Κλινική του Αιγινήτειου Νοσοκομείου και είμασταν σε πολύ ευχάριστη θέση φέτος να ανακοινώσουμε πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πάρα πολλές παραμέτρους στην ζωή των ατόμων με Πάρκινσον, όπως την ποιότητα, τη διάθεσή τους, τα καταθλιπτικά συμπτώματα, την ισορροπία, την κινητική τους λειτουργικότητα και την κόπωση. Θα βγει στην κοινότητα το πρόγραμμα επίσημα σύντομα, ως μια πολύ αποδοτική θεραπευτική μη φαρμακευτική προσέγγιση και έχω σκοπό να το εξελίξω και άλλο στην Ελλάδα.

Εθνικός Κήρυξ

Για ποιο λόγο ο χορός ωφελεί περισσότερο έναν ασθενή με Πάρκινσον από ό,τι η κλασσική άσκηση;

Εχουμε παρατηρήσει τα τελευταία δυο χρόνια, ότι ο χορός έχει πολύ μεγαλύτερο όφελος στην υγεία των νευρολογικών ασθενών σε σχέση με τα άλλα είδη. Αυτό που τον διαφοροποιεί από άλλα είδη άσκησης, είναι ο ρυθμός, η μουσική, το στοιχείο της ευεξίας και το στοιχείο των πολιτιστικών αναφορών που σχετίζονται με την κουλτούρα του κάθε ατόμου. Γι' αυτό πιο εύκολα ακολουθεί ένας νευρολογικός ασθενής ένα πρόγραμμα χορού, σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο είδος άσκησης. Γι' αυτό σε προγράμματα χορού, όπου το κοινό είναι νευρολογικοί ασθενείς προσπαθούμε να πάρουμε πολλά ερεθίσματα από την κουλτούρα που έχουν οι συγκεκριμένοι ασθενείς.

Στο πρόγραμμά μου χρησιμοποιώ μουσικές του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη, της Καραϊνδρου και κινήσεις μέσα στις χορογραφίες που έχουν αναφορές στην ζωή των Ελλήνων, όπως είναι το χασάπικο, το ζεϊμπέκικο, κινήσεις δηλαδή που συνοδεύονται με ακουστικά ερεθίσματα προσφιλή στο αυτί του Ελληνα, που θα του προκαλέσουν μεγαλύτερη κινητοποίηση και βελτίωση της διάθεσή τους.

Ποια είναι η εβδομαδιαία συχνότητα της θεραπευτικής άσκησης;

Πρέπει να είναι δυο φορές την εβδομάδα ή και περισσότερο. Οταν ξεκινάς από το τίποτα ακόμα και το παραμικρό θα κινητοποιήσει κάτι στο σώμα σου. Τις υπόλοιπες μέρες της εβδομάδας πρέπει να διατηρούν ένα επίπεδο φυσικής κατάστασης, να περπατάνε 30 λεπτά την ημέρα, να κάνουν όσες περισσότερες δραστηριότητες μέσα στο σπίτι με τα χέρια τους και επίσης πολύ σημαντικό για τους νευρολογικούς ασθενείς, να διαβάζουν βιβλία, να λύνουν σταυρόλεξα, να μιλάνε με φίλους, να ακούνε μουσική. Ακολουθώντας αυτό τον τρόπο, η νόσος θα έχει αργή εξέλιξη και αυτό ασφαλώς ισχύει για όλα τα νευρολογικά νοσήματα.

Είσθε δημοφιλής στο χώρο σας και για ένα άλλο είδους χορού, τον οποίο φέρατε στην Ελλάδα, το BodyArt

Εχω την αντιπροσωπεία του BodyArt και είμαι υπεύθυνος για την εκπαίδευση των δασκάλων στην Ελλάδα. Το BodyArt έχει δημιουργηθεί από έναν Ελβετό χορευτή, τον Robert Steinbacher, σε συνεργασία με μια Βιετναμέζα δασκάλα Σιάτσου και Γιόγκα. Από την Ζυρίχη επεκτάθηκε στις γερμανόφωνες χώρες και τώρα τρέχει παγκοσμίως. Είναι ένα πρόγραμμα κατά μια έννοια λειτουργικής προπόνησης, που έχει σχέση με το βάρος του σώματος και παίρνει στοιχεία από πολλές άλλες τεχνικές όπως είναι η γιόγκα, η προπόνηση ευλυγισίας και ενδυνάμωσης και ο χορός. Οπότε μέσα σε μια ώρα ενας ασκούμενος μπορεί πολύπλευρα να γυμναστεί, βελτιώνοντας την φυσική του κατάσταση, την αντοχή, τη δύναμη και την ευλυγισία.

Ας έρθουμε και στο θέμα του εγκλεισμού λόγω του Covid-19. Ποιος είναι ο αντίκτυπος στην υγεία;

Την προηγούμενη περίοδο βιώσαμε ένα πρωτόγνωρο κύμα επιβαλλόμενων μέτρων κοινωνικού εγκλεισμού ως μέσο πρόληψης της διασποράς της πανδημίας Covid-19. Τα μέτρα αυτά σε ένα βαθμό τα βιώνουμε ακόμη και σήμερα και ο φόβος αντίκτυπου στη σωματική και ψυχική υγεία των πολιτών είναι φανερός περισσότερο από ποτέ, καθώς οι πολιτικές αποφάσεις μάς βρήκαν απροετοίμαστους σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Τα μέτρα περιορισμού και υποχρεωτικής παραμονής στο σπίτι ή και περιορισμένης μετακίνησης έξω από αυτό θέτουν μία σημαντική πρόκληση διατήρησης των αναγκαίων επιπέδων φυσικής δραστηριότητας με σκοπό τη διατήρηση της υγείας. Ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) συστήνει μέτριας έντασης άσκηση για τουλάχιστον 60 λεπτά την ημέρα για παιδιά και νέους και τουλάχιστον 30 λεπτά για ενήλικες και ηλικιωμένους. Το περπάτημα σε κοντινές γύρω από το σπίτι αποστάσεις, οι δουλειές στο σπίτι, η κηπουρική και ο χορός είναι μερικές από τις δραστηριότητες που θα μπορούσε κάποιος εύκολα να κάνει ακόμη και μόνος του, ώστε να διατηρήσει τα επίπεδα φυσικής του δραστηριότητας.

Πώς βίωσαν οι ασθενείς σας τον εγκλεισμό;

Ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες εγκλεισμού η επίβλεψη από επαγγελματία της άσκησης για εξατομικευμένη παρακολούθηση και καθοδήγηση είναι δυνατή και καλό θα είναι κάποιος να απευθύνεται στον καθηγητή φυσικής αγωγής του εάν είναι υγιής ή στον φυσικοθεραπευτή του εάν ανήκει σε ευαίσθητη από κάποιο χρόνιο νόσημα πληθυσμιακή ομάδα.

Η προσωπική μου εμπειρία ανέδειξε την παραπάνω σύσταση ως πιο αναγκαία από ποτέ. Οι ασθενείς μου βίωσαν τον εγκλεισμό ως πραγματική και όχι απλά δυνητική απειλή, περιόρισαν τη φυσική τους δραστηριότητα κατά πολύ και τα δυσμενή αποτελέσματα πρωτίστως στην ψυχική τους υγεία ήταν εμφανή από τον πρώτο μήνα των μέτρων. Ως επαγγελματίας υγείας ένιωσα εξαιρετικό χρέος να τους παρακινήσω να ασκηθούν και να βρουν εναλλακτικούς τρόπους διατήρησης των κοινωνικών τους επαφών.

Τι σημαίνει ευτυχία για σας;

Για μένα η ευτυχία είναι συνυφασμένη, με το να μπορεί κάποιος να κουβαλάει όσο μικρότερο αριθμό απωθημένων και πόσω μάλλον, όταν αυτά σχετίζονται με προσωπικά ζητήματα έκφρασης και δημιουργίας. Να μην αφήνουμε κενά στη ζωή μας. Να μη νοιώθουμε, ότι δεν κάναμε κάτι το οποίο θελήσαμε, αλλά δεν μας επέτρεψαν οι συνθήκες. Να κυνηγάμε τα όνειρά μας και να είμαστε σε διαρκή κίνηση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ας γίνει ο απώτερος στόχος της ζωής μας!