x
 

Κοινωνία

Γιάννης Μπεχράκης: Καθήκον μου είναι να φροντίσω κανένας να μην μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε

Στις 2 Μαρτίου του 2019 συμπληρώθηκαν 5 χρόνια από τότε που «έφυγε» ο Γιάννης Μπεχράκης, ένας από τους πιο διακεκριμένους, ταλαντούχους, παθιασμένους και αγαπητούς φωτορεπόρτερ, ο οποίος άφησε άφθαρτη παρακαταθήκη το σπουδαίο έργο του. Η διεθνής του καριέρα ξεκίνησε το 1988 στο πρακτορείο «Reuters» και διακόπηκε πολύ πρόωρα το 2019 με τον απροσδόκητο θάνατό του στα 58 του χρόνια. Μόλις το 2016 είχε βραβευθεί με το βραβείο Πούλιτζερ ως επικεφαλής της ομάδας φωτογράφων που κάλυψαν την ευρωπαϊκή προσφυγική κρίση. Μια από τις πιο συγκλονιστικές φωτογραφίες από εκείνη την περίοδο που έχει απαθανατίσει την αγάπη ενός πατέρα για το παιδί του. Ενας Σύρος πρόσφυγας κρατά στην αγκαλιά του την κόρη του και περπατάει στη μέση του δρόμου. Στους ώμους του φοράει μια αυτοσχέδια μπέρτα, φτιαγμένη από μια μαύρη σακούλα σκουπιδιών. Ο ίδιος ο Γιάννης Μπεχράκης, σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στον ελληνικό Τύπο, μίλησε για τη φωτογραφία αυτή και είχε αποκαλύψει τις σκέψεις του:

«Υπήρξαν πάρα πολλές στιγμές που με συγκίνησαν, που με έκαναν να αισθανθώ κομμάτι του όλου πράγματος. Διότι υπάρχει επίσης κάτι άλλο που δεν ξεχνώ ποτέ. Εγώ, όπως και πάρα πολλοί άλλοι άνθρωποι, έχω μέσα μου αίμα προσφυγικό. Η γιαγιά μου ήταν πρόσφυγας από τη Σμύρνη και μου διηγούνταν τι είχε ζήσει η οικογένειά της. Οπότε καταλαβαίνω πολύ καλά τι περνούν σήμερα οι πρόσφυγες. Μια τέτοια στιγμή, λοιπόν, ήταν στην Ειδομένη τον χειμώνα του 2015, όταν είδα αυτόν τον πατέρα που κουβαλούσε μέσα στη βροχή, για πολλά χιλιόμετρα, την κόρη του. Φορούσε μια αυτοσχέδια κάπα από σκουπιδοσακούλες για να προστατεύεται από τη βροχή. Και κάποια στιγμή, πηγαίνοντας προς αυτό που πίστευε ότι ήταν η ελευθερία και η λύτρωση, έσφιξε την κόρη του δυνατά στην αγκαλιά του και τη φίλησε. Οταν τον είδα να περπατά στη μέση του δρόμου έτσι με μια δύναμη και μια αγάπη, μου φάνηκε τεράστιος, σαν σούπερ ήρωας. Περπατούσε στη θύελλα για να φτάσει στο όνειρο.

Κι επειδή έχω κι εγώ μια κόρη στην ηλικία της δικής του, η σκηνή αυτή με συγκλόνισε. Λέω μάλιστα πολλές φορές χαριτολογώντας ότι με αυτή τη φωτογραφία απέδειξα ότι οι σούπερ ήρωες δεν υπάρχουν μόνο στη φαντασία μας. Υπάρχουν και στη ζωή. Μπορεί να είναι ένας απλός άνθρωπος χωρίς μόρφωση, ένας φτωχός, ένας ζητιάνος, κάποιος που δεν του δίνεις ενδεχομένως καμία σημασία. Ερχεται όμως μια στιγμή που αυτός ο άνθρωπος θα κάνει μια πράξη τόσο δυνατή, που θα σε αφήσει άναυδο με την ομορφιά της», είχε αναφέρει ο ίδιος.

Ο παραγωγός του «Reuters» και φίλος του Γιάννη, Βασίλης Τριανταφύλλου, αποκάλυψε σε άρθρο-αφιέρωμα για τον σπουδαίο φωτορεπόρτερ το παρασκήνιο της φωτογραφίας αυτής.

«Εκείνο το πρωί όταν φύγαμε από το ξενοδοχείο έβρεχε και ο Γιάννης παραπονιόταν… Στο δρόμο προς τα σύνορα είδαμε κάποιους πρόσφυγες και άρχισε να βγάζει φωτογραφίες. Μετά από λίγο του είπα: «Οκ, πάμε». Εκείνος απάντησε: «Οχι, όχι, περίμενε. Δεν έχω ακόμη τη φωτογραφία». Περίμενα στο αυτοκίνητο όταν κάποια στιγμή επέστρεψε και μου είπε: «Εντάξει, έχω τη φωτογραφία. Εψαχνε αυτή τη φωτογραφία» θυμάται ο κ. Τριανταφύλλου.

Σε άλλο σημείο του αφιερώματος, ο κ. Τριανταφύλλου λέει για τον φωτορεπόρτερ: «Η αφοσίωσή του ήταν συναρπαστική. Ηταν ένας τυφώνας που εργαζόταν όλες τις ώρες και ορισμένες φορές θέτοντας τον εαυτό του σε κίνδυνο για να βγάλει τη φωτογραφία που ήθελε».

Αμέτρητες είναι οι μαρτυρίες από φίλους, συνεργάτες και αγαπημένους του ανθρώπους που δείχνουν την σπανιότητα της γενναίας ψυχής του, το ήθος του, την καλοσύνη του και τον ηρωισμό του. Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, θεωρητικός της φωτογραφίας αναφέρει σε μια συνέντευξή του πως «Ο Μπεχράκης υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας της εποχής μας και των αξεδιάλυτων αντιφάσεών της, μεταφέροντας το βλέμμα μας σε αυτό που ο Κόνραντ ονομάζει ‘καρδιά του σκοταδιού’. Αντιμετώπισε τις οξύτερες συνθήκες κρίσης με αταλάντευτη πίστη στην ικανότητα της φωτογραφίας να αλλάξει τον κόσμο και μια σκέψη ως οδηγό: ‘Καθήκον μου είναι να φροντίσω κανένας να μην μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε’».

Ο ίδιος σε μια συνέντευξη, που τον ρώτησε ο δημοσιογράφος πώς αισθάνεται όταν επιστρέφει στο σπίτι του ύστερα από αποστολή σε εμπόλεμη ζώνη, είχε δηλώσει: «Δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα να γυρίζεις από τον Πόλεμο του Κόλπου, για παράδειγμα, και μετά το αεροδρόμιο να πρέπει να πας στο σούπερ μάρκετ»!

O Γιάννης ως ανταποκριτής πολέμου του πρακτορείου «Reuters», δεν κάλυψε μόνο την  προσφυγική κρίση στην Ευρώπη, που είναι μια από τις κορυφαίες στιγμές της καριέρας του, αλλά έχει καλύψει πολέμους, φτώχεια και βία, σε μέρη του πλανήτη που πολλοί δημοσιογράφοι θα αρνούνταν να συμμετέχουν, όπως Κόσοβο, Τσετσενία, Ιράκ, Αφγανιστάν, Λωρίδα της Γάζας, Συρία, Σιέρα Λεόνε, Σομαλία. Με μια συγκινητική διήγηση από την εμπειρία του στον πόλεμο στη Σιέρα Λεόνε το 2000, που έκανε μπροστά σε ένα τεράστιο ακροατήριο στο TEDx Athens, μας ταξιδεύει στην ανθρώπινη μοίρα και στη δύναμη της ψυχής του που βούτηξε στα αχαρτογράφητα νερά της και σώθηκε. Διηγείται με «χιούμορ» το πώς βρέθηκε εκεί για να καλύψει τις αναταραχές στο εσωτερικό της χώρας, και είδε τους συντρόφους του να σκοτώνονται μπροστά στα μάτια του.

Ενα μικρό απόσπασμα από την ομιλία του που μπορείτε να βρείτε ολόκληρη στο  (https://www.youtube.com/watch?v=qMVSgq2nZP4): «Ο φίλος μου, Κερτ Σορκ, δέχτηκε 4 – 5 σφαίρες κι έπεσε νεκρός. Κάποιες σταμάτησαν σε αυτόν πριν φτάσουν σε μένα. Κάποια στιγμή σκέφτομαι πως αν με πιάσουν θα με κάνουν να υποφέρω. Θα με βιάσουν, θα μου κόψουν τα γενετικά όργανα, τα χέρια, τα πόδια. Θα βάλω τα κλάματα και θα αρχίσω να τους παρακαλώ, θα γίνω ρεζίλι στον εαυτό μου και μετά πώς θα γίνω εάν ζήσω έτσι; Πώς θα ζήσω εάν αισθάνομαι πως έχω γίνει ρεζίλι στον εαυτό μου; Οπότε λέω: θέλω να πεθάνω… Θα ορμήσω πάνω τους. Θα τους κάνω να με σκοτώσουν. Δε θα με πιάσουν ζωντανό. Θα αυτοκτονήσω. Πώς θα αυτοκτονήσω; Το μόνο που έχω είναι μια φωτογραφική μηχανή. Θα πάρω τη φωτογραφική μηχανή και θα την κοπανήσω στο κεφάλι μου. Και εκεί με πιάνουν τα γέλια».

Το «Reuters», μετά την επιστροφή του από τη Σιέρρα Λεόνε, θέλησε να τον απομακρύνει από τις εμπόλεμες ζώνες. Δεν δέχτηκε. Πήρε άδεια για να ηρεμήσει και σε έξι μήνες έφυγε για την Ιερουσαλήμ. Πέθανε στις 2 Μαρτίου του 2019, σε ηλικία 58 ετών. Ο ίδιος στο παρελθόν είχε δηλώσει: «Θέλω να με αποτεφρώσουν βάζοντας κάποια κομμάτια του George Harrison όπως το Here comes the sun. Θέλω στην κηδεία μου, να χαρούμε τη ζωή και την ελπίδα. Ελπίζω βεβαίως να επιτραπεί η αποτέφρωση νεκρών στην Ελλάδα, ειδάλλως θα αναγκαστεί η γυναίκα μου να με πάει στη Βουλγαρία».

Οι φωτογραφίες του θα παραμείνουν ένα αθάνατο κομμάτι της Ιστορίας και θα εμπνέουν τις επόμενες γενιές.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΘΗΝΑ. Την ανάγκη να βγουν από την απομόνωση οι νησιώτες, τονίζει σε ανάρτησή του ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανος Κασσελάκης, ο οποίος βρίσκεται ως γνωστόν σε περιοδεία στο Αιγαίο.

Σχόλια

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Πρακτορικά

Με την παρέλαση της Νέας Υόρκης την Κυριακή 14 Απριλίου, έκλεισε κι ο φετινός κύκλος των παρελάσεων για τη μεγάλη και τρανή ημέρα της κήρυξης της Επανάστασης του 1821 για τη λευτεριά της Ελλάδας από τους Τούρκους.

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

ΒΙΝΤΕΟ