x
 

ΑΠΟΨΕΙΣ

Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Λουδοβίκειο Μαξιμιλιάνειο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (LMU)

11 Φεβρουαρίου 2024
Μαρία Λιάνου: Επιτετραμμένη για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας

Η διδασκαλία των Νεοελληνικών στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (LMU) λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο των μαθημάτων που προσφέρονται από το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του με τη σημερινή μορφή από τη δεκαετία του 1980 και εντάσσεται στο ευρύτερο Ινστιτούτο με τη σημερινή ονομασία «Βυζαντινή Φιλολογία, Βυζαντινή Ιστορία της Τέχνης και Νεοελληνικές Σπουδές». Παρά τη σταδιακή κατάργηση Νεοελληνικών Τμημάτων σε πολλά ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια, το Μόναχο έχει να επιδείξει κατά θαυμαστό τρόπο τη μέχρι σήμερα αδιάκοπη ακαδημαϊκή παρουσία «Ελληνικών Σπουδών» που ξεκινά ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ιδρύθηκε η πρώτη έδρα παγκοσμίως για «Μεσαιωνική και Νεοελληνική Φιλολογία».

Κύριος ιδρυτής αυτής της έδρας και πατέρας των «Ελληνικών Σπουδών» στο Μόναχο υπήρξε ο αρχαιοελληνιστής Karl Krumbacher. Η πρωτεύουσα του Βαυαρικού Κρατιδίου υπήρξε πολύ νωρίς, ήδη από τον πρώιμο 19ο αιώνα, η κοιτίδα μεγάλου φιλελληνικού κινήματος για την απελευθέρωση της Ελλάδας. Στα πλαίσια αυτά ρόλο πρωτεργάτη στα θέματα ελληνικού πολιτισμού και παιδείας έπαιξε ο φιλέλληνας φιλόλογος Friedrich von Thiersch, πολιτογραφημένος στα ελληνικά ως Ειρηναίος Θήρσιος, ο οποίος θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως πρόδρομος του Karl Krumbacher στον τομέα της έρευνας και διδασκαλίας των Νέων Ελληνικών στη Βαυαρία.

Το αρχικό ενδιαφέρον του Krumbacher στρέφονταν στην εξέλιξη της προφορικής ελληνικής γλώσσας, που τελικά τον κατηύθυνε στις Βυζαντινές σπουδές. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του ξεπέρασε τα στενά όρια της κλασικής φιλολογίας και άρχισε να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη Νέα Ελλάδα. Σε αυτό τον βοήθησε σίγουρα και η γνωριμία και συναναστροφή του με πολυάριθμους Ελληνες φοιτητές που σπούδαζαν στο Μόναχο τότε. Σε αυτούς συγκαταλέγονταν ο γνωστός λαογράφος Νικόλαος Πολίτης, ο ποιητής Αριστομένης Προβελέγγιος και ο ζωγράφος Νικόλαος Γύζης.

Καταλυτικό ρόλο έπαιξε το ταξίδι του στην Ελλάδα (1884-1885), όπου πείστηκε για τη σπουδαιότητα της ενασχόλησής του με τη ζωντανή γλώσσα του ελληνικού λαού. Τόνιζε χαρακτηριστικά πως δεν ήταν κάτι ζωντανό το να ασχολείται με τα ερείπια των αρχαίων ναών και με τις επιγραφές των αρχαίων αγαλμάτων, όπως έκαναν πολλοί περιηγητές κι ερευνητές λόγω της ανάπτυξης της αρχαιολογίας εκείνη την εποχή. Ανάμεσα σε άλλους τομείς κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τον ρόλο του Krumbacher ως γλωσσολόγου, διότι ασχολήθηκε ακόμη και με το ελληνικό «γλωσσικό ζήτημα», δηλαδή με το πρόβλημα καθαρεύουσα ή δημοτική. Με την έκδοση της «Ιστορίας της Βυζαντινής (δημώδους) λογοτεχνίας» το 1891 και την ίδρυση του επιστημονικού περιοδικού «Byzantinische Zeitschrift» γνωρίζει διεθνή αναγνώριση.

Ετσι το 1897 ο Karl Krumbacher αναγορεύτηκε τακτικός καθηγητής και το 1898 ακολούθησε η ίδρυση του περιβόητου Σεμιναρίου «Μεσαιωνικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας» του Μονάχου με χρήματα από το εξωτερικό και ιδιαίτερα με τη συμβολή ελληνικών και ιδιωτικών κονδυλίων. Τα κρατικά κονδύλια στηρίχτηκαν στην απόφαση της 25.01.1898 της Κυβέρνησης Αλεξάνδρου Ζαΐμη (1897-1898). Ετσι στο Σεμινάριο του Μονάχου, που μετέπειτα θα μετονομαστεί σε «έδρα» ενσωματωμένη μέχρι σήμερα στο Λουδοβίκειο Μαξιμιλιάνειο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, εξειδικεύτηκαν βυζαντινολόγοι και νεοελληνιστές που κατά τον 20ό αιώνα στελέχωσαν περαιτέρω πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Δυτικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Από το φυτώριο αυτό ξεπήδησαν ο Νικόλαος Βέης, ο Κωνσταντίνος Αμάντος, ο Σωκράτης Κουγέας, ο Εμμανουήλ Κριαράς, ο Λίνος Πολίτης, ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης και πολλοί άλλοι νεότεροι, οι οποίοι καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της νεοελληνικής επιστήμης. Ιδιαίτερα ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης, ο οποίος απέκτησε διδακτορικό το 1909 στον καθηγητή Krumbacher, θεωρείται συνεχιστής της κληρονομιάς του δασκάλου του, αφού συνέβαλε αποφασιστικά στην ίδρυση της Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Περίφημο είναι δε μέχρι σήμερα το «Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών – Ιδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη», που ανήκει στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ.

Στο πλαίσιο λειτουργίας της έδρας «Μεσαιωνικής και Νεοελληνικής Φιλολογίας» η διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας προσφέρονταν ανελλιπώς και χωρίς διακοπή ολόκληρο τον 20ό αιώνα – και ασφαλώς μέχρι σήμερα. Από τη δεκαετία του 1980, όταν ιδρύθηκε εντός των Βυζαντινών Σπουδών η καθηγεσία των Νεοελληνικών Σπουδών, η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας πέρασε στην αρμοδιότητά της. Λόγω του μέχρι σήμερα ζωντανού φιλελληνικού κλίματος στο Μόναχο παρουσιάζεται τεράστιο ενδιαφέρον εκ μέρους των φοιτητών του Μονάχου για την εκμάθηση της Νεοελληνικής Γλώσσας. Για το μάθημα αυτό δηλώνονται μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος του Πανεπιστημίου δεσμευτικά τόσο φοιτητές που μετά από εξετάσεις αποκτούν τις προβλεπόμενες διδακτικές μονάδες (ECTS), όσο και εγγεγραμμένοι που παρακινούνται από καθαρά προσωπικό ενδιαφέρον κι αγάπη για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Είναι ενδεικτικό ότι για τα Νεοελληνικά εγγράφονται φοιτητές από όλες ανεξαιρέτως τις επιστήμες (κυρίως ανθρωπιστικές, αλλά και θετικές) και μέσω όλων των προγραμμάτων σπουδών (Bacelor, Master, PhD). Οι φοιτητές είναι κυρίως Γερμανοί, Ελληνες από μικτούς γάμους και λοιπές εθνικότητες. Ο αριθμός των εγγραφών για τη διδασκαλία της Νεοελληνικής υπερβαίνει κάθε ακαδημαϊκό έτος τις 150.

Η διδασκαλία των Νεοελληνικών στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου είναι κατά εξάμηνο δομημένη σε συγκεκριμένα επίπεδα: σε κάθε χειμερινό εξάμηνο προσφέρεται το επίπεδο αρχαρίων Α1 και αυτό των προχωρημένων Β1, ενώ σε κάθε θερινό εξάμηνο διδάσκεται το επίπεδο Α2 και αντίστοιχα το Β2, καθώς επίσης και ένα παράλληλο σεμινάριο σε μάθημα εμβάθυνσης της Ελληνικής. Στο τέλος κάθε εξαμήνου διεξάγονται γραπτές εξετάσεις για κάθε επίπεδο αντίστοιχα, ενώ μόνο η επιτυχής εξέταση οδηγεί στο επόμενο επίπεδο. Η επιτυχής συμμετοχή στα μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας, πέρα από την απόκτηση διδακτικών μονάδων και τη φοίτηση από προσωπικό ενδιαφέρον, έχει εκτός των άλλων ως αποτέλεσμα και την απόκτηση γνώσεων για μελλοντική φοίτηση σε Ελληνικά Πανεπιστήμια στο πλαίσιο ανταλλαγής του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus.

Βιογραφικό

Μαρία Λιάνου, Μ.Α. Σπουδές Γαλλικής και Ελληνικής Φιλολογίας (απόκτηση πτυχίου) στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σπουδές Κλασσικής Αρχαιολογίας, Αρχαίας Ιστορίας και Ρομανικών γλωσσών (απόκτηση Master) στο Λουδοβίκειο Μαξιμιλιάνειο Πανεπιστήμιο Μονάχου. Μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μονάχου (LMU). Μουσειοπαιδαγωγική δραστηριότητα και πολιτιστικά προγράμματα σε Μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους του Μονάχου για τα Ελληνόπουλα των αμιγών Ελληνικών σχολείων του Μονάχου. 1990-2000, Διδασκαλία Νεοελληνικής Γλώσσας στα «Σαββατιάτικα» Τμήματα Μητρικής Γλώσσας (Τ.Ε.Γ.) για Ελληνόπουλα που επισκέπτονται γερμανικά σχολεία. Από το 2000 φιλόλογος στα αμιγή Ελληνικά σχολεία του Μονάχου. Από το Ακαδημαϊκό έτος 2016/17 μέχρι σήμερα επιτετραμμένη για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (LMU).

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παρακολουθώντας τελευταία από την Αθήνα τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ομογένεια των ΗΠΑ, σημειώσαμε τέσσερις από αυτές που μας έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση.

Σχόλια

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

Πολιτισμός

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Μαρίνα Πλούμπη, μας χάρισε φέτος ένα παιδικό βιβλίο ξεχωριστό και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.

ΒΙΝΤΕΟ