x
 

Πολιτισμός

Μια ακόμα επιτυχία της Ιόλης Ανδρεάδη και του Αρη Ασπρούλη στο θέατρο «Tank»

Ο Αμερικανός κριτικός και συγγραφέας Πίτερ Ντάνις (Peter Danish), χαρακτήρισε το θεατρικό έργο της Ιόλης Ανδρεάδη και του Αρη Ασπρούλη, «The Cenci Family», που ανέβηκε στο θέατρο «Tank» από τις 2-4 Μαϊου 2024 ως «ένα εκθαμβωτικό ανέβασμα», «ένα αριστούργημα», «μια ξεχωριστή παραγωγή που καθηλώνει τον θεατή», χάρη στο «μοναδικά πρωτότυπο σύστημα σκηνοθεσίας της Ανδρεάδη» και τις «συγκλονιστικές ερμηνείες», καταλήγοντας πως «αυτό είναι το πρωτοποριακό θέατρο της υψηλότερης κατηγορίας».

Η Ιόλη Ανδρεάδη, σκηνοθέτης θεάτρου και παραστάσεων, θεατρικός συγγραφέας και ερευνήτρια και ο Αρης Ασπρούλης, Δρ Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, θεατρικός συγγραφέας, καλλιτεχνικός διευθυντής του Διαβαλκανικού Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Περιφέρειας Αττικής και διευθυντής Επικοινωνίας & Δημοσιότητας του ιστορικού Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν, έχουν συνυπογράψει θεατρικά κείμενα (πρωτότυπα και διασκευές) από το 2015 μέχρι σήμερα, τα οποία έχουν ανέβει στην Ελλάδα, τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, σε σκηνοθεσία της Ιόλης Ανδρεάδη και έχοντας αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές.

Η Ιόλη Ανδρεάδη και ο Αρης Ασπρούλης ειδικεύονται στη δημιουργία πρωτότυπων θεατρικών έργων, βασισμένων στη μελέτη πραγματικών γεγονότων, μέσω της έρευνας πρωτογενούς αρχειακού υλικού -εγγράφων και δημοσιεύσεων- συνεντεύξεων -βιβλίων- επιτόπιας έρευνας. Το έργο τους περιλαμβάνει επίσης τρία νέα θεατρικά έργα για τη ζωή και το έργο του Antonin Artaud: «Artaud/Van Gogh», «The Cenci Family» και «Bone». Από το 2003, η Ιόλη εργάζεται ως θεατρική σκηνοθέτης και συγγραφέας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Ηνωμένο Βασίλειο, Νέα Υόρκη, Βερολίνο, Ρώμη), έχοντας σκηνοθετήσει 38 θεατρικές παραστάσεις. Είναι μέλος του Lincoln Center Theater Director’s Lab ως επιχορηγούμενη του SNF. Ο Αρης έχει εργαστεί ως διαφημιστής τόσο μεγάλων όσο και πειραματικών θεατρικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, εθνικών και διεθνών, στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων της Επιδαύρου και του Ωδείου Ηρώδου Αττικού. Διδάσκει Κοινωνιολογία της Εργασίας, Μετανάστευση και Φύλο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Πάντειο Πανεπιστήμιο, UWM, University of Durham) και Επικοινωνία και Δημοσιότητα στα σεμινάρια Artens.

Ακολουθεί το κείμενο της κριτικής του Πίτερ Ντάνις που δημοσιεύτηκε στις 20 Μαΐου 2024:

«Ενα σύγχρονο έργο από την Ιόλη Ανδρεάδη και τον Αρη Ασπρούλη έκανε πρεμιέρα με εκθαμβωτικό τρόπο στο ‘The Tank Theater’.
Βιασμός, φόνος, αιμομιξία, πατροκτονία, πόλεμος ενάντια στον Πάπα! Ενα έργο που σε μια άλλη εποχή θεωρούνταν ακατάλληλο προς ανέβασμα λόγω των ριζοσπαστικών θεμάτων του, αφίχθη στη Νέα Υόρκη σε μια καθηλωτική νέα παραγωγή.
Οι Ελληνες συγγραφείς, Ιόλη Ανδρεάδη και Αρης Ασπρούλης, παρουσίασαν μια ολόφρεσκη ματιά πάνω στον κλασικό μύθο που έχει εμπνεύσει δεκάδες εκδοχές μέσα στους αιώνες, από μεγέθη όπως οι Δουμάς, Σταντάλ, Σέλλεϋ, μια όπερα από τον Χιναστέρα, ακόμη και ένα έργο από τον Αλφρεντ Νόμπελ (περισσότερα γνωστό από τα διάσημα βραβεία με το όνομά του)!

Η εκδοχή αυτή εμπνεύστηκε από τον Αντονέν Αρτώ (περισσότερο γνωστό για τη δημιουργία του Θεάτρου της Σκληρότητας) και σκηνοθετήθηκε από τη συν-συγγραφέα Ιόλη Ανδρεάδη, που έφερε την πέμπτη της παραγωγή στο ‘The Tank Theater’ τα τελευταία πέντε χρόνια. (2019: ‘Ιων’ του Ευριπίδη, 2022: ‘Φιλική Εταιρεία’, ‘Η Αδελφότητα πίσω από την Επανάσταση’, 2023: ‘Αρτώ / Βαν Γκογκ’ και ‘Κόκκαλο’).
Το ‘The Tank’ είναι ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα θέατρα στη Νέα Υόρκη που μπορεί να θεωρηθεί ότι παίρνει τολμηρά καλλιτεχνικά ρίσκα, και αυτή η παραγωγή δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

Η Νέα Υόρκη φιλοξενεί πάνω από εκατό θεατρικές παραστάσεις του ενός ή του άλλου είδους τη μέρα, οπότε το να δημιουργήσεις μια πραγματικά ξεχωριστή παραγωγή που καθηλώνει με μοναδικό τρόπο τον θεατή δεν είναι καθόλου εύκολο. Εδώ έχουμε ακριβώς μια τέτοια παράσταση.
Το έργο αφηγείται ένα μυθικό γεγονός του δέκατου έκτου αιώνα, μεταφερμένο στο παρόν, σε ένα ως επί το πλείστον οριζόντιο ανέβασμα, σαν μέσα σε κάδρο, που εγκλωβίζει τους ηθοποιούς, σαν τις καρφιτσωμένες πεταλούδες σε τετράδιο συλλέκτη, μέσα σε μια μακρόστενη, αβαθή σκηνή. Η σκηνοθεσία απαιτεί κάθε δράση να συμβαίνει ‘in your face’, αλλά εκλεπτυσμένη ταυτόχρονα. Η δουλειά του δημιουργικού σχεδιασμού, το σκηνικό, το μέικ απ, τα κουστούμια, και ο φωτισμός, μεταφέρουν με ομορφιά έναν σκληρό και άνισο κόσμο που κρατιέται όρθιος με τη δύναμη της θέλησης.

Oταν ανοίγουν τα φώτα, ακούμε το μουσικό θέμα από τον Χορό των Ιπποτών του Προκόφιεφ, από το μπαλέτο του ‘Ρωμαίος και Ιουλιέτα’ (μια ιστορία που προέρχεται από την ίδια χρονική περίοδο, πάνω κάτω, αλλά αποτελεί μια ιστορία με ξεκάθαρους ‘Βερονέζικους’ δεσμούς). Η ιστορία της παράστασης, βασισμένη σε ένα πραγματικό περιστατικό, αφορά έναν από τους πλουσιότερους ευγενείς της Ρώμης, τον Κόμη Φραντσέσκο Τσέντσι, ο οποίος ενημερώνεται πως πρόκειται να εμπλακεί σε μια υπόθεση φόνου. Ο Πάπας (ο νόμος της Ρώμης κατά τον 16ο αιώνα) στέλνει έναν μισιονάριο, τον Καρδινάλιο Καμίλλο, να ενημερώσει τον κόμη πως ο ρόλος που διαδραμάτισε στον φόνο μπορεί να ‘ξεπλυθεί’ ησύχως, αν ο κόμης είναι διατεθειμένος να παραδώσει το ένα τρίτο της περιουσίας του στην Εκκλησία. Ετσι ξεκινά η αργή κάθοδος στην τρέλα και τη βία.

Ο Τσέντσι, που δεν είναι ο τύπος του ανθρώπου ο οποίος έχει συνηθίσει να υποκύπτει σε απειλές, ακόμη κι αν αυτές προέρχονται από τον Πάπα, συμφωνεί με την παπική προσφορά, αλλά για αντάλλαγμα που θα του παραδώσει ένα τόσο μεγάλο κομμάτι της περιουσίας του, διαπραγματεύεται την άφεση αρκετών ακόμη αμαρτιών, οι οποίες ωστόσο δεν έχουν προς το παρόν διαπραχθεί. Ο Θάνος Κόνιαρης ήταν το απόλυτο κακό ως κόμης Τσέντσι, και οι κινήσεις του δημιουργούσαν εικόνες που τον έκαναν να είναι η δολιότητα προσωποποιημένη. Η Κωνσταντίνα Τάκαλου χειρίστηκε τους πολλαπλούς ρόλους της επιδέξια και χωρίς να διακρίνονται οι ραφές, με ένα απόθεμα πάθους αναδυόμενο από τις εκφράσεις του προσώπου της, που έμοιαζε να μην τελειώνει ποτέ.

Η πλοκή διαδραματίζεται επί σκηνής με καθηλωτικό τρόπο καθώς οι ηθοποιοί αντιδρούν με κινήσεις υψηλού στυλιζαρίσματος, ενώ δεν έχουν μεταξύ τους καθόλου οπτική επαφή. Σύμφωνα με τη σκηνοθέτη Ιόλη Ανδρεάδη, αυτές οι κινήσεις, από τις οποίες προκύπτουν, ως ένα ποικιλότροπο αποτέλεσμα, πόζες που πότε διακρίνονται από χάρη και πότε από μέγεθος, πότε από θηριωδία και πότε από λαγνεία, αναπτύχθηκαν από κοινού με τους ίδιους τους ηθοποιούς. Η διαδικασία ξεκίνησε από γιόγκα και εξελίχθηκε σε δραματική κίνηση, πριν τελικά να ‘στηθεί’ η ιστορία. Οι κινήσεις αυτές καθαυτές, όπως και οι πόζες και οι στάσεις που προκύπτουν από τις κινήσεις αυτές, σχηματίζουν μία δεύτερη γλώσσα μέσα στην παράσταση, μεταφέροντας ισότιμο μέγεθος πληροφορίας με το ίδιο το κείμενο.


Η Ανδρεάδη έχει φτάσει σε ένα μοναδικά πρωτότυπο σύστημα σκηνοθεσίας, το οποίο είναι ταυτοχρόνως όμορφο και διαφωτιστικό. Το στυλ θυμίζει με πολλούς τρόπους εκείνο του Μπομπ Γουίλσον, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση τόσο αδιαπέραστο. Εκεί που το στυλ του Γουίλσον συχνά στέκεται εμπόδιο στην αφήγηση της ιστορίας, το στυλ της Ανδρεάδη γίνεται μέρος της ιστορίας, απαλά και οργανικά. Επί της ουσίας, το όχημα διά μέσου του οποίου μεταφέρεται η ιστορία, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικότερης φόρμας της παράστασης.
Tο σύστημα της μπαίνει σε σωστή εφαρμογή, καθώς η ιστορία γίνεται ολοένα και πιο μακάβρια. Τα εγκλήματα που έχει κατά νου ο κόμης είναι φρικτά και αποκρουστικά – σχεδιάζει τον αποτροπιαστικό φόνο των δύο του γιων και τη σεξουαλική κακοποίηση της μικρής του κόρης Βεατρίκης.

Η Βεατρίκη σταδιακά γίνεται το επίκεντρο της παράστασης, καθώς φαίνεται πως είναι το μοναδικό πρόσωπο στη Ρώμη που έχει τη θέληση να αντισταθεί στις αποτρόπαιες πράξεις του πατέρα της. Στο ρόλο της Βεατρίκης, η Ιφιγένεια Καραμήτρου παρέδωσε απλά μια συγκλονιστική ερμηνεία ως η γενναία κόρη που αρνείται να είναι το θύμα. Εχει ενδιαφέρον πως, πιο πολύ εκείνη από τους άλλους παίκτες, υιοθέτησε εξαιρετικά εκφραστικά βλέμματα και κινήσεις των ματιών, για να μετουσιώσει τη βασανισμένη ύπαρξη της Βεατρίκης, και έπειτα την τολμηρή της απόφαση να κινηθεί διά της βίας απέναντι στον πατέρα της, εκδικούμενη τα ελεεινά εγκλήματά του. Η τοξική αντρική βία της ιστορίας διοχετεύεται στη στιγμή της κλιμάκωσης του έργου, που σκηνοθετείται με ένα αψεγάδιαστο στη λεπτομέρειά του σασπένς, και έπειτα απελευθερώνεται και απασφαλίζει, καθώς ξεδιπλώνεται η σχεδόν αναπόφευκτη γυναικοκτονία.

Αξίζει να αναφερθεί πως ο Αρτώ πίστευε ότι το πεδίο ενδιαφέροντος του σύγχρονου θεάτρου είχε γίνει ιδιαιτέρως ‘στενό’, εστιασμένο ‘στο προσωπικό ψυχολογικό δράμα ενός ατόμου ή στα κοινωνικά προβλήματα συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων’. Ηλπιζε να σκάψει βαθύτερα, ως το υποσυνείδητο, το οποίο θεωρούσε πως ήταν συνήθως η πηγή για την κακομεταχείριση των ανθρώπων μεταξύ τους.
Η φύση της σκηνοθεσίας της Ανδρεάδη επιτρέπει ακριβώς μια τέτοια ανάλυση. Οπως ο Αρτώ θεωρούσε ότι το ίδιο το κείμενο του θεατρικού έργου μπορεί να αποτελεί ένα είδος εμποδίου για το ‘νόημα’ και εισηγούνταν, για αυτόν τον λόγο, παραστάσεις φτιαγμένες από μια μοναδική γλώσσα, στο μέσον μεταξύ σκέψης και χειρονομίας, έτσι και η ‘γλώσσα’ της Ανδρεάδη φέρνει την ιστορία στη ζωή με έναν ακόμα πιο ζωντανό τρόπο από αυτόν που θα ήλπιζε να κάνει από μόνο του το κείμενο.

Τα ‘κάτω κείμενα’ που κρύβονται μέσα σε άλλα ‘κάτω κείμενα’ σε αυτή την παράσταση δημιουργούν, το καθένα, μικρά ονειρικά διαλείμματα στην αφήγηση και τη μορφή, γραπώνουν το κοινό και το προσκαλούν να κάνει τις δικές του συνδέσεις – δημιουργώντας μια εντελώς αφομοιωμένη εμπειρία πρόσληψης για τον θεατή.

Αλλά, για να παρουσιάσει κανείς ένα τέτοιο αριστούργημα, πρέπει να έχει ένα πρώτης τάξεως καστ, και η Οικογένεια Τσέντσι το διέθετε αυτό και με το παραπάνω. Το εξαιρετικό καστ των τριών ηθοποιών απεικόνισε αμέτρητους χαρακτήρες επί σκηνής χωρίς να διακρίνεται η παραμικρή ραφή ή προσπάθεια. Μπράβο σε όλη την ομάδα!

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα, στην Ελλάδα, ως μέρος της θεατρικής σεζόν 2015-2016 στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, και έπειτα από την επιτυχία του ‘The Artaud Diptych’ την περασμένη άνοιξη, το ‘The Tank’ πήρε την απόφαση να συνεχίσει τη σχέση αυτή εντάσσοντας το ‘The Cenci Family’ στο φετινό του ρεπερτόριο, και εμείς, οι Αμερικανοί θεατές, είμαστε οι ωφελημένοι, από την συνεργασία.
Αυτό είναι το πρωτοποριακό θέατρο της υψηλότερης κατηγορίας.
Επικίνδυνο και τολμηρό. Κάτι παραπάνω από απλώς ‘Αβάν Γκαρντ’. Είναι διαχρονικό και σύγχρονο ταυτόχρονα. Είναι το είδος του θεάτρου που σε κάνει να κάθεσαι στην άκρη της καρέκλας σου και να του προσφέρεις όλη σου την προσοχή.

Ας ελπίσουμε πως η συνεργασία του ‘The Tank’ με αυτούς τους δημιουργούς θα συνεχιστεί και θα μας φέρει πολλές ακόμη τέτοιες καρποφόρες παραγωγές».

https://www.broadwayworld.com/off-broadway/article/Review-THE-CENCI-FAMILY-at-The-Tank-20240520

Σκηνοθεσία: Ιόλη Ανδρεάδη
Συγγραφείς: Ιόλη Ανδρεάδη & Αρης Ασπρούλης
Σχεδιασμός Σκηνικού και Κοστουμιών: Δήμητρα Λιάκουρα
Video Trailer: Μιχαήλ Μαυρομούστακος
Διευθυντής Παραγωγής: Ορέστης Τάτσης
Εταιρεία Παραγωγής: ΡΕΟΝ
Οι παραστάσεις της «The Cenci Family» στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκαν χάρη στην ευγενική χορηγία του «Ιδρύματος Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΘΗΝΑ. Σύσκεψη για την επιτάχυνση των διαδικασιών προσλήψεων στον δημόσιο τομέα πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης, στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Σχόλια

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Εκκλησία

ΒΟΣΤΩΝΗ. Εκλέχτηκε την Παρασκευή 17 Μαΐου 2024 από τη Σύνοδο του Φαναρίου, ο Επίσκοπος Σασίμων Κωνσταντίνος (Μώραλης) Μητροπολίτης Ντένβερ, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο και όπως είχε εξαγγείλει ο «Ε.

ΑΠΟΨΕΙΣ

Είδε συγχωριανούς του, που τους κρέμασαν στους φανοστάτες της πλατείας της Καλαμάτας.

Πολιτισμός

ΑΘΗΝΑ. Σε μία λαμπρή τελετή με άρωμα Ελλάδας και Γαλλίας παραδόθηκε η Ολυμπιακή Φλόγα το απόγευμα της Παρασκευής στην οικοδέσποινα των φετινών Ολυμπιακών Αγώνων.

ΒΙΝΤΕΟ