x

Πολιτισμός

Οι Αιγύπτιοι ζητούν από το Βρετανικό Μουσείο την περίφημη Στήλη της Ροζέτας

30 Νοεμβρίου 2022

ΚΑΪΡΟ. Υστερα από την Ελλάδα, που ζητά πλέον επιτακτικά από το Βρετανικό Μουσείο την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, και οι Αιγύπτιοι ζητούν πλέον από το ίδιο Μουσείο την επιστροφή ενός δικού τους αρχαιολογικού θησαυρού, τη Στήλη της Ροζέτας.

Καθώς το μεγαλύτερο Μουσείο της Βρετανίας γιορτάζει τα 200 χρόνια από την αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών, χιλιάδες Αιγύπτιοι απαιτούν την επιστροφή της Στήλης.

«Η Στήλη που κρατά το Βρετανικό Μουσείο είναι σύμβολο της δυτικής πολιτιστικής βίας κατά της Αιγύπτου», είπε η Μόνικα Χάνα, κοσμήτορας της Αραβικής Ακαδημίας Επιστήμης, Τεχνολογίας και Θαλάσσιων Μεταφορών και διοργανώτρια μιας από τα δύο αιτήματα που ζητούσαν την επιστροφή της πέτρας.

Η απόκτηση της Στήλης της Ροζέτας συνδέθηκε με τις αυτοκρατορικές μάχες μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας. Μετά τη στρατιωτική κατοχή της Αιγύπτου από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, Γάλλοι επιστήμονες ανακάλυψαν την Στήλη το 1799 στη βόρεια πόλη Ρασίντ, γνωστή από τους Γάλλους ως Ροζέτα. Οταν οι βρετανικές δυνάμεις νίκησαν τους Γάλλους στην Αίγυπτο, η Στήλη και πάνω από δώδεκα άλλες αρχαιότητες παραδόθηκαν στους Βρετανούς σύμφωνα με τους όρους μιας συμφωνίας παράδοσης του 1801 μεταξύ των στρατηγών των δύο πλευρών. Από τότε παραμένει στο Βρετανικό Μουσείο.

Το αίτημα της Χάνα, με 4.200 υπογραφές, αναφέρει ότι η Στήλη κατασχέθηκε παράνομα και αποτελεί «λάφυρο πολέμου». Ο ισχυρισμός επαναλαμβάνεται σε ένα σχεδόν πανομοιότυπο αίτημα του Ζάχι Χαουάς, πρώην υπουργού Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, η οποία έχει περισσότερες από 100.000 υπογραφές. Ο Χαουάς υποστηρίζει ότι η Αίγυπτος δεν είχε λόγο στη συμφωνία του 1801.

Το Βρετανικό Μουσείο το διαψεύδει και σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι η συνθήκη του 1801 περιλαμβάνει την υπογραφή ενός εκπροσώπου της Αιγύπτου. Αναφέρεται σε έναν Οθωμανό ναύαρχο που πολέμησε μαζί με τους Βρετανούς εναντίον των Γάλλων. Ο Οθωμανός σουλτάνος στην Κωνσταντινούπολη ήταν ονομαστικά ηγεμόνας της Αιγύπτου την εποχή της εισβολής του Ναπολέοντα.

Το Μουσείο είπε επίσης ότι η κυβέρνηση της Αιγύπτου δεν έχει υποβάλει αίτημα για την επιστροφή του. Πρόσθεσε ότι υπάρχουν 28 γνωστά αντίγραφα του ίδιου χαραγμένου διατάγματος και 21 από αυτά παραμένουν στην Αίγυπτο.

Η διαμάχη για το πρωτότυπο πέτρινο αντίγραφο πηγάζει από την ασυναγώνιστη σημασία του για την Αιγυπτιολογία. Λαξευμένη τον 2ο αιώνα π.Χ., η πλάκα περιέχει τρεις μεταφράσεις ενός διατάγματος που σχετίζεται με έναν οικισμό μεταξύ των τότε κυβερνώντων Πτολεμαίων και μιας αίρεσης Αιγυπτίων ιερέων. Η πρώτη επιγραφή είναι σε κλασικά ιερογλυφικά, η επόμενη είναι σε απλοποιημένη ιερογλυφική γραφή γνωστή ως δημοτική και η τρίτη είναι στα αρχαία ελληνικά.

Μέσω της γνώσης του τελευταίου, οι ακαδημαϊκοί μπόρεσαν να αποκρυπτογραφήσουν τα ιερογλυφικά σύμβολα, με τον Γάλλο Αιγυπτιολόγο Jean-Francois Champollion να σπάει τελικά τη γλώσσα το 1822.

Η Στήλη είναι ένα από τα περισσότερα από 100.000 αιγυπτιακά και σουδανικά κειμήλια που φιλοξενούνται στο Βρετανικό Μουσείο. Ενα μεγάλο ποσοστό αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια της αποικιακής κυριαρχίας της Βρετανίας στην περιοχή από το 1883 έως το 1953.

Είναι ολοένα και πιο σύνηθες για τα μουσεία και τους συλλέκτες να επιστρέφουν αντικείμενα στη χώρα προέλευσής τους, με νέες περιπτώσεις να αναφέρονται σχεδόν κάθε μήνα. Συχνά, είναι αποτέλεσμα δικαστικής απόφασης, ενώ ορισμένες υποθέσεις είναι εθελοντικές, συμβολίζοντας μια πράξη εξιλέωσης για ιστορικά λάθη.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΘΗΝΑ. Απορρίφθηκε με 156 «όχι» και 143 «ναι» η πρόταση δυσπιστίας που υπέβαλλε εναντίον της κυβέρνησης, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και η ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ.

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

Πολιτισμός

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Μαρίνα Πλούμπη, μας χάρισε φέτος ένα παιδικό βιβλίο ξεχωριστό και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.

ΒΙΝΤΕΟ