GR US

Η Ομογένεια αντιδρά για την Αγία Σοφία

Αssociated Press

Η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. (AP Photo/Emrah Gurel)

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Αισθήματα οργής, αλλά και ενός αδιαμφισβήτητου προβληματισμού, επικρατούν στην Ομογένεια, με αφορμή την απόφαση για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί από τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Παράλληλα, κοινό χαρακτηριστικό είναι η απογοήτευση από τις χλιαρές έως παθητικές αντιδράσεις από την ηγεσία του Δυτικού Κόσμου, παρά το γεγονός ότι η κίνηση αυτή του Ερντογάν θεωρήθηκε, ευθύς εξ αρχής, ως μια επιθετική και προσβλητική δράση όχι μόνο απέναντι στον Χριστιανισμό και την Ορθοδοξία, αλλά, κυρίως, στις αξίες την ανεξιθρησκίας και της οικουμενικότητας ενός διαχρονικού συμβόλου πολιτισμού, που προσέλκυε εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον Κόσμο.

Από πλευράς της οργανωμένης Ομογένειας, ήδη ετοιμάζεται συλλογή υπογραφών και μια επιστολή προς τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, και άλλους ηγέτες, σε μια προσπάθεια να ασκηθούν πιέσεις για ουσιαστική αντίδραση απέναντι στην βεβήλωση της Αγίας Σοφίας.

Από την άλλη πλευρά, κυρίαρχη είναι η άποψη πως η αλλαγή του στάτους της Αγίας Σοφίας ισοδυναμεί, συμβολικά, με μια «δεύτερη Αλωση της Κωνσταντινούπολης».

Κυριάκος Παπαστυλιανού, πρόεδρος Ομοσπονδίας Κυπρο-Αμερικανικών Οργανισμών

«Συμφωνώ με την άποψη ότι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί ισοδυναμεί με μια δεύτερη Αλωση της Κωνσταντινούπολης. Δυστυχώς, η Τουρκία δεν σεβάστηκε ούτε αυτό το ιστορικό μνημείο, το οποίο ήταν ένα μουσείο ανοικτό για επισκέπτες από ολόκληρο τον Κόσμο. Θεωρώ πως πρέπει να κάνουμε κάτι. Πρόκειται για την πολιτιστική μας κληρονομιά, η οποία μας καθορίζει ως λαό. Είναι πολύ σημαντικό να διαφυλάξουμε την θρησκεία, την γλώσσα και την πολιτιστική μας κληρονομιά».

Μανώλης Βελιβασάκης, πρώην πρόεδρος της Παγκρητικής Ενωσης Αμερικής και του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών

«Η μετατροπή από τον Ερντογάν, του φημισμένου Βυζαντινού Ναού/Μουσείου της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, σε τζαμί, δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια διεθνή προβοκάτσια και μια οπισθοδρομική ενέργεια για το τουρκικό κράτος!

Απ’ ό,τι φαίνεται, το πρωταρχικό κίνητρο του Ερντογάν ίσως ήταν να ικανοποιήσει έστω και προσωρινά τη μειοψηφία των ισλαμιστών/υποστηρικτών του και να αναστηλώσει προσωρινά την εσωτερική του πολιτική θέση. Με αυτόν τον τρόπο, ωστόσο, τα πολιτικά του κέρδη μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμα, καθώς ο Ερντογάν μπορεί να έχει υποτιμήσει τη διεθνή αποφασιστικότητα και τη μισαλλοδοξία του σε μια τέτοια βαριά πρόκληση και πολιτισμική λεηλασία.

Η γνώμη μου είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να παραμείνει ήρεμη και να αναλάβει συστηματικά μια καλά οργανωμένη διεθνή εκστρατεία, να υπονομεύσει τον Ερντογάν ως διεθνή παράνομο, και τελικά να τον οδηγήσει σε απομόνωση! Ο ΟΗΕ/UNESCO πρέπει να είναι βασικός εταίρος σε μια τόσο σημαντική δέσμευση!

Οσο για το ίδιο το μεγάλο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η πεποίθησή μου είναι ότι κατά τη διάρκεια των χιλιετιών, έχει επιτύχει μια τόσο αδιαμφισβήτητη και ανέγγιχτη αύρα και μεγαλείο, που καμία ανθρωπογενής δράση δεν μπορεί να μειώσει τη δόξα και την αδιαμφισβήτητης αξίας πολιτισμική του κληρονομιά».

Στέλιος Τακετζής, πρόεδρος Δ.Σ. του οργανισμού GAEPIS

«Η μετατροπή της Αγίας Σοφιάς σε τζαμί, συναισθηματικά, είναι σαν μία μαχαίρια στην καρδιά. Βέβαια εμείς οι Κωνσταντινουπολίτες έχουμε ζήσει και έχουμε υποστεί πολλές τέτοιες μαχαιριές. Το ’42 είχαμε το βαρλίκι, (φόρο περιουσίας και καταναγκαστικά έργα), το ’55 είχαμε τα Σεπτεμβριανά, το ‘64 τις απελάσεις, το ‘74 την εισβολή στην Κύπρο, με αποτέλεσμα σιγά-σιγά να αποψιλωθεί η κοινότητά μας στην Πόλη και από μία κοινότητα που αριθμούσε κοντά στις 200 χιλιάδες να έχουν μείνει τώρα λιγότερο από 2000.

Για το θέμα της Αγιάς Σοφιάς έχουνε γίνει πολλές αναλύσεις, οπότε δεν πρόκειται να επιχειρήσω μία ακόμα ανάλυση. Απλά θα εκφράσω μια ευχή: Nα μην παίξουμε το χαρτί της Τουρκίας, να μην κάνουμε το πρόβλημα διμερές, να μην αφήσουμε να μπει αυτό το θέμα σε διαπραγματεύσεις και ανταλλάγματα, να μην απαντήσουμε στον εθνικιστικό και θρησκευτικό φανατισμό της Τουρκίας με δικό μας εθνικισμό και φανατισμό, γιατί ακριβώς αυτό επιδιώκουν οι αντίπαλοι. Χρειάζεται ψυχραιμία, στρατηγική και προσεκτικές κινήσεις.

Ελπίζω επίσης, τις δύσκολες αυτές στιγμές, να σταθούμε δίπλα στην Ρωμιοσύνη της Πόλης με όποιο τρόπο μπορούμε. Γιατί σε τέτοιες στιγμές είναι που αυτοί οι λίγοι που φυλάνε Θερμοπύλες, είτε στο Πατριαρχείο, είτε στο Ζωγράφειo, είτε στην Μεγάλη του Γένους Σχολή, είτε στη Χάλκη, στο Μπαλουκλή, ή οπουδήποτε αλλού, αυτές τις στιγμές είναι που μας χρειάζονται. Χρειάζονται τις επισκέψεις μας, τις σκέψεις μας, χρειάζονται την συμπαράστασή μας.

Επιπροσθέτως, εμείς εδώ στις ΗΠΑ έχουμε την ευθύνη να πιέσουμε τα κέντρα αποφάσεων. Οι δυνάμεις της λογικής και της ειρήνης θα υπερισχύσουν αλλά η πορεία δεν θα είναι εύκολη».

Νίκολας Γκέιτζ (Γκατζογιάννης), πρόεδρος Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής

«Πιστεύω ότι πρόκειται για μια τραγική αντίδραση του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία θα εντείνει τις διαθρησκευτικές διαμάχες και καταδεικνύει την παντελή έλλειψη αίσθησης που τον διακατέχει για την Ιστορία της περιοχής.

Πιστεύω ότι αυτή η απόφαση τροφοδοτήθηκε εν μέρει και από την καλή σχέση που έχει με τον πρόεδρο Τραμπ. Θεωρώ, όμως, ότι είναι πολύ κακή πολιτική κίνηση από πλευράς του προέδρου Τραμπ, διότι νομίζω ότι εάν η Αγία Σοφία παραμένει τζαμί, δεν βλέπω κανέναν Ελληνα ή Ελληνορθόδοξο χριστιανό ή έστω κάποιον με θρησκευτικές ευαισθησίες να ψηφίζει τον Τραμπ το φθινόπωρο.

Ενα μεγάλο ποσοστό των χριστιανών -και πολλών ορθόδοξων χριστιανών- στις ΗΠΑ διαμένει σε Πολιτείες όπως η Πενσυλβάνια, το Μίσιγκαν, η Φλόριδα και το Ιλινόις. Συνεπώς, πιστεύω ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα λάβει την συμβουλή προκειμένου να επιδείξει πολιτική ωριμότητα και να σεβαστεί αυτές τις θρησκευτικές αξίες, ασκώντας πιέσεις στον πρόεδρο Ερντογάν να αλλάξει την απόφασή του αυτή».

Παναγιώτα Λιλικάκη-εκπαιδευτικός

«Η απόφαση του Τούρκου Προέδρου με προσβάλει βαθιά ως Ελληνίδα, χριστιανή ορθόδοξη και πολίτη του Κόσμου κι έφερε στον νου την παρακάτω μαντινάδα:

Νούφρη τον ’λέγαν τον παπά, κι ήταν από τσ’ Αλωνες, που ψάλλε στην Αγιά Σοφιά και δάκρυσαν οι εικόνες

Τρίζουν τα κόκκαλα του Αρχιμανδρίτη Ελευθέριου Νουφράκη (1872-1941) από το Ρέθυμνο Κρήτης, που λειτούργησε στην Αγιά Σοφιά τον Ιανουάριο του 1919, 466 χρόνια μετά την τελευταία Λειτουργία πριν την Αλωση της Πόλης. Το 1919 η Αγιά Σοφιά λειτουργούσε ως τζαμί στον απόηχο του Μεγάλου Πολέμου (Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου) με την πτώση της Ρωσικής, Γερμανικής, Αυστροουγγρικής και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τώρα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε μια προσπάθεια να σώσει την επανεκλογή του, βεβηλώνει την ίδια την Ιστορία μη σεβόμενος τις διεθνείς υποχρεώσεις. Στην ουσία πλήττει την παγκόσμια διεθνή ασφάλεια και συνύπαρξη λαών.

Κι αν δάκρυσαν από χαρά οι εικόνες το 1919, τώρα όπως είπε και η ιστορικός Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, ‘δεν θα εκπλαγώ αν ακούσω ότι τα ψηφιδωτά έχουν δακρύσει’ κι αυτή τη φορά δεν θα είναι από χαρά.

Τώρα θα πρέπει ν’ ανασκουμπωθούμε, όπως λέμε και στην Κρήτη, και να δούμε τι περιθώρια έχουμε για να προσβάλουμε την απόφαση αυτή. Και εδώ δεν θα χρειαστούμε μόνο τους χριστιανούς ανά τον Κόσμο, αλλά τον Κόσμο όλο ανεξαρτήτου θρησκείας».

Δημήτρης Φιλιππίδης, πρόεδρος Παμμακεδονικής Ομοσπονδίας Αμερικής

«Είναι μια απόφαση ενάντια σε κάθε λογική, ενάντια σε κάθε αρχή δικαίου και ενάντια στην ιστορική πραγματικότητα. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε για μια ακόμη φορά να δείξει το πλέον απεχθές πρόσωπο του ακραίου ισλαμισμού.

Κάνουμε έκκληση στην αμερικανική κυβέρνηση, με τον πλέον εμφατικό τρόπο, να προχωρήσει σε οποιαδήποτε κίνηση κριθεί απαραίτητη για την αναστροφή αυτής της απαράδεκτης απόφασης. Ο σουλτάνος δεν τα βάζει πια με τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, αλλά με ολόκληρο τον δυτικό πολιτισμό. Κάνουμε επίσης έκκληση σε όλο τον Ελληνισμό να είναι τώρα πιο ενωμένος από ποτέ μπροστά σε αυτήν την μεγάλη πρόκληση για τα εθνικά μας θέματα.  Αποτελεί χρέος μας, με κάθε τρόπο, να επικοινωνήσουμε με τους γερουσιαστές και βουλευτές μας, εδώ στις ΗΠΑ και να ζητήσουμε την αποκατάσταση της τάξης και της αλήθειας.

Η Αγία Σοφία αποτελεί την καρδιά του Χριστιανισμού και όλοι πρέπει να είμαστε συνεπείς απέναντι στα 1500 χρόνια Ιστορίας».

Περικλής Κανάρης, μουσικοσυνθέτης

«Εχουμε την ατυχία να είμαστε μάρτυρες και γείτονες ενός φαινομένου που πηγαίνει το διεθνές πολιτικό γίγνεσθαι αιώνες πίσω, σα να μην πέρασε μια μέρα από το Μεσαίωνα και τον θρησκευτικό σκοταδισμό. Ακόμα χειρότερα, αυτό συμβαίνει μπροστά στα μάτια μιας παγκόσμιας κοινότητας που δείχνει απογοητευτικά αντανακλαστικά προκειμένου να προστατέψει την πνευματική παρακαταθήκη που με ιδρώτα και αίμα δημιούργησε από τότε.

Θέλω να ελπίζω πως η εξέλιξη με την Αγία Σοφία δεν είναι απλά άλλος ένας κρίκος στην αλυσίδα που κρατάει δεμένη την Τουρκία υπό το καθεστώς ενός μικρόψυχου και εμπαθή δικτάτορα που φυλακίζει αντιφρονούντες, παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα και ατομικές ελευθερίες και καταστρατηγεί το Διεθνές Δίκαιο κατά συρροή. Είναι μια πράξη βαρβαρότητας που συνιστά υπέρτατη ύβρη με την αρχαία ελληνική έννοια: αλαζονεία χωρίς όρια και προσβολή του άγραφου θείου νόμου που αργά η γρήγορα ακολουθείται από τη νέμεση ως δίκαιη τιμωρία».

Κλεάνθης Μεϊμάρογλου, πρόεδρος Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης

«Κατ’ αρχήν, θέλω να τονίσω ότι είμαστε αγανακτισμένοι. Αυτό που συνέβη με την Αγία Σοφία είναι απαράδεκτο. Δυστυχώς, όλοι πλέον βλέπουμε ότι ο Ερντογάν θέλει να μετατρέψει την Τουρκία σε ένα σκληρό ισλαμικό κράτος.  Η Αγία Σοφία θα είναι το πρώτο βήμα.

Εγώ διαβλέπω ότι επόμενο βήμα θα είναι να επιβάλλει την σαρία. Στο τέλος θα έχουμε ένα ισλαμικό κράτος στην πόρτα μας. Ολες οι Ομοσπονδίες βρισκόμαστε σε επαφή.

Υπάρχει ήδη μια επιστολή, την οποία συνυπογράφουμε και θα την στείλουμε, μεταξύ άλλων, στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζιπίνγκ, τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες αλλά και την ηγεσία της Ε.Ε.».

Η επιστολή προς τους ηγέτες:

«Η Ελληνοαμερικανική Κοινότητα καταδικάζει την κίνηση του προέδρου Ερντογάν της Τουρκίας να μετατρέψει το μουσείο της UNESCO, την Αγία Σοφία, σε τζαμί!

Η Αγία Σοφία ήταν βυζαντινή εκκλησία και ιστορικό μνημείο για πάνω από χίλια χρόνια. Επεσε στην Οθωμανική Κατοχή της Κωνσταντινούπολης το 1453  και ανακηρύχθηκε μουσείο από τον κοσμικό Ατατούρκ μετά την ίδρυση του τουρκικού κράτους το 1932.

Εκατομμύρια άνθρωποι από όλες τις θρησκείες ανά τον Κόσμο έχουν επισκεφθεί το μνημείο αυτό, όπου ένα κομμάτι της βυζαντινής εικονογραφίας έχει αποκατασταθεί και ο σεβασμός στην πίστη αποτέλεσε θεμέλιο λίθο.

Καταγγέλλουμε αυτήν την απόφαση από το τουρκικό δικαστήριο, που συγκλήθηκε από την τουρκική Βουλή και τον Πρόεδρο προκειμένου να μετατρέψει αυτό το διαχρονικής αξίας μουσείο σε τζαμί, αφαιρώντας την χριστιανική κληρονομιά.

Απαιτούμε από εσάς, ως ηγέτη του Ελεύθερου Κόσμου, να ασκήσετε πιέσεις στην Τουρκία προκειμένου να διατηρήσει άθικτο το χριστιανικό εσωτερικό και την εικονογραφία και να ανακαλέσει αυτήν την φρικτή απόφαση, όπως υποστηρίζεται από όλους τους διεθνείς οργανισμούς.

Αυτή η πολιτική θρησκευτικού εξτρεμισμού είναι επικίνδυνη και θα εντείνει την διαμάχη μεταξύ των θρησκειών, με συνέπειες στα τζαμιά που βρίσκονται σε χριστιανικές χώρες.

Είναι καιρός να κατανοήσουμε τις κοινές θρησκευτικές αρχές μας για να διατηρήσουμε την ειρήνη.

Παγκόσμια Ελληνική Διασπορά

Ελληνοαμερικανικές οργανώσεις

Πολιτικοί των Ηνωμένων Πολιτειών»