GR US

Η επιστήμη είναι γένους θηλυκού, η Δρ Ντιάνα Κοτίνη μιλά στον «Ε.Κ.»

Εθνικός Κήρυξ

Η επιστήμονας Ντιάνα Κοτίνη. Φωτογραφία: Παραχώρηση της ιδίας στον "Ε.Κ".

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Μια ακόμη Ελληνίδα επιστήμονας άφησε πίσω της την πατρίδα για μια καριέρα στο εξωτερικό. Ο τομέας της έρευνας και της γενετικής άλλωστε δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένος στην Ευρώπη, καθώς το κόστος είναι τεράστιο. Η Ντιάνα Κοτίνη σπούδασε στην Ελλάδα και πλέον ζει και εργάζεται σε ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά κέντρα της Νέας Υόρκης.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Κερατσίνι. Σπούδασε Μοριακή Βιολογία και Γενετική στην Αλεξανδρούπολη ενώ έκανε πτυχιακή και διδακτορικό στο «Αλέξανδρος Φλέμινγκ».

Εκανε μεταδιδακτορικό στο Σιάτλ, σε ένα καινούργιο εργαστήριο όπου το είδος της έρευνας και η τεχνολογία που χρησιμοποιούσαν ήταν πολύ προχωρημένα για την εποχή. Μετά από ένα χρόνο, το εργαστήριο μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη και συγκεκριμένα στο ιατρικό κέντρο «Mount Sinai» στο Μανχάταν.

«Εθνικός Κήρυκας»: Πόσο εύκολη ή δύσκολη ήταν η προσαρμογή, ειδικά σε μια Πολιτεία όπως το Σιάτλ;

Ντιάνα Κοτίνη: Η εμπειρία μου, μου έδειξε ότι όταν ένας Ελληνας έρχεται στην Αμερική είναι πάρα πολύ δύσκολο να καταλάβει την κουλτούρα και τη φιλοσοφία και ειδικά σε μια πόλη σαν το Σιάτλ αυτό ήταν κάτι πολύ δύσκολο για μένα, για να επιβιώσω. Όταν έρχεσαι στη Νέα Υόρκη, ακόμα κι αν δεν μένεις στην Αστόρια είναι πιο εύκολο να προσαρμοστείς γιατί συναναστρέφεσαι με Ευρωπαίους, νότιους Ευρωπαίους. Η ζωή στο Σιάτλ ήταν ήσυχη. Και ο καιρός δεν ήταν ιδανικός για κάποιον που έχει ζήσει στην Ελλάδα».

Εθνικός Κήρυξ

Η επιστήμονας Ντιάνα Κοτίνη. Φωτογραφία: Παραχώρηση της ιδίας στον "Ε.Κ".

Η νεαρή επιστήμονας ασχολείται με τα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα και τη λευχαιμία. Εκείνη έφτιαξε το πρώτο μοντέλο επαγόμενων πολυδύναμων βλαστικών κυττάρων από ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα.

Στο «Mount Sinai» ασχολείται με μια νέα τεχνολογία μέσω της οποίας φτιάχνει μοντέλα πολυδύναμων βλαστικών κυττάρων από ασθενείς με λευχαιμία.

Εχει κάνει δημοσιεύσεις σε μεγάλα επιστημονικά περιοδικά και πλέον έχει τον τίτλο της εκπαιδεύτριας (instructor) στο εργαστήριο όπου εργάζεται. «Εκπαιδεύω τους διδακτορικούς και τους μεταδιδακτορικούς επιστήμονες».

«Ε.Κ.»: Πού εστιάζεται η έρευνα που κάνετε;

Ντ. Κοτίνη: Αυτό που κάνουμε ουσιαστικά είναι να παίρνουμε τον μυελό των οστών ή το αίμα των ασθενών με λευχαιμία ή μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα και να τα μετατρέπουμε σε πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα. Αυτή η τεχνολογία ανακαλύφθηκε το 2007 από έναν Ιάπωνα επιστήμονα ο οποίος έβαλε ένα κοκτέιλ 4 παραγόντων, 4 γονιδίων μέσα στα κύτταρα επιδερμίδας και τα γύρισε σε πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα. Αυτός πήρε και το Νόμπελ Ιατρικής το 2012.

Γενικά, ήταν μια επανάσταση για το χώρο γιατί ουσιαστικά παίρνεις τα κύτταρα κάποιου που είναι άρρωστος και κρατάς το γενετικό υλικό με όποιες μεταλλάξεις έχουν, οπότε μπορείς να δουλέψεις πάνω σε αυτά, να τα διορθώσεις, να δεις τι επίδραση έχουν διάφορα φάρμακα και να βρεις τις κατάλληλες θεραπείες ή να βελτιώσεις τις χημειοθεραπείες που υπάρχουν τώρα.

Η Ντιάνα Κοτίνη βάσισε μια από τις δημοσιεύσεις της σε επιστημονικά περιοδικά στις δύο γυναίκες επιστήμονες που έλαβαν πρόσφατα το Νόμπελ Χημείας.

«Αυτή η τεχνολογία του γονιδιακού ψαλιδιού ανακαλύφθηκε το 2012, στα πρώτα βήματα του διδακτορικού μου. Τότε, το πρώτο πράγμα που κάναμε στα εργαστήρια ήταν να σχεδιάσουμε αυτά τα ψαλίδια και να δούμε τι κάνουν στο γονιδίωμα. Οπότε με βοήθησαν πάρα πολύ στο να βγάλω τη δεύτερη δημοσίευσή μου. Ηταν κάτι που το περιμέναμε και αυτές οι δύο σπουδαίες επιστήμονες να μην περιμένουν να φτάσουν 80 χρόνων για να πάρουν το Νόμπελ. Τα βραβεία αυτά πρέπει να δίνονται σε επίκαιρα πράγματα στην έρευνα, την τεχνολογία και την ιατρική».

«Ε.Κ.»: Ποιος είναι ο στόχος της έρευνας που κάνετε αυτή την περίοδο;

Ντ. Κοτίνη: Πέρα από τις λευχαιμίες το να δουλεύεις με τα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα είναι για να επιτύχουμε να κάνουμε κύτταρα αίματος τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται για μεταμόσχευση στους ασθενείς με λευχαιμία. Δηλαδή ιδανικά να μπορούσαμε να διορθώνουμε τα κύτταρα των ασθενών και μετά με κάποιες διαδικασίες διαφοροποίησης να μπορούμε να τα βάζουμε πίσω στους ασθενείς. Αυτή τη στιγμή, αυτό είναι το χρυσό δισκοπότηρο της έρευνας που κάνω εγώ. Είναι πολύ δύσκολο γιατί ακόμη για αυτά τα κύτταρα δεν έχουμε καταφέρει να βρούμε τους παράγοντες που θα τα κάνουν να μοιάζουν ακριβώς με τα κύτταρα του μυελού των οστών.

«Ε.Κ.»: Τι είναι αυτό που σας εντυπωσιάζει στη δουλειά σας;

Ντ. Κοτίνη: Για μένα το πιο εντυπωσιακό είναι από πού ξεκινάω. Π.χ. θα μου φέρουν τα κύτταρα του ασθενούς με λευχαιμία. Θα φτιάξω τα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα. Επειτα, παίρνω αυτά τα κύτταρα και προσπαθώ με κάποια πρωτόκολλα και τα ξανακάνω αίμα. Κι αυτό που βλέπω είναι ότι τα κύτταρα αυτά κρατάνε τα λευχαιμικά χαρακτηριστικά, πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα και όταν θα τα βάλω στα ποντίκια τα κύτταρα αυτά μεγαλώνουν. Το ότι διαιρούνται τόσο γρήγορα, μπορούν να μεγαλώσουν μέσα στα ποντίκια που δεν έχουν ανοσοποιητικό σύστημα, αυτό για μένα είναι το πιο εντυπωσιακό, το ότι μπορώ και βλέπω έμπρακτα τη λευχαιμία. Παρεμβαίνουμε λοιπόν σε αυτά τα κύτταρα και διορθώνουμε τις μεταλλάξεις. Και έχουμε δει πολλές φορές ότι διορθώνοντας κάποιες μεταλλάξεις τα κύτταρα ξαναγίνονται φυσιολογικά. Κι αυτό είναι πολύ εντυπωσιακό, όπως επίσης ότι αυτό το είδος της έρευνας δεν είναι τόσο διαδομένο στην Ευρώπη γιατί κοστίζει. Τα υλικά και τα μηχανήματα που χρησιμοποιούμε είναι υπερβολικά ακριβά. Μπορεί να ξοδευτούν και 100.000 δολάρια σε ένα μήνα για πειράματα.

«Ε.Κ.»: Θα επιστρέφατε στην Ελλάδα;

Ντ. Κοτίνη: Τα πράγματα στην Ελλάδα δεν είναι και πολύ ελπιδοφόρα για την έρευνα. Οι περισσότεροι που δουλεύουμε εδώ περιμένουμε ότι κάποια στιγμή τα πράγματα θα βελτιωθούν. Δεν υπάρχει καλύτερο μέρος από την Ελλάδα. Αλλά αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον για τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιούμαι, δεν θα ήταν καλό να γυρίσω. Η ειδικότητά μου στην Ελλάδα υπάρχει σε πολύ μικρό βαθμό. Είναι εντυπωσιακό πάντως πως η ελληνική επιστημονική κοινότητα στη Νέα Υόρκη είναι πολύ μεγάλη. Στον όροφο που δουλεύω εγώ είμαστε πάνω από δέκα Ελληνες. Και μιλάμε για Έλληνες που έχουν έρθει από την Ελλάδα, όχι γεννημένους στην Αμερική.