GR US

Ο Αρχων Μαϊστρος της ψαλτικής Γρηγόριος Νταραβάνογλου βγαλμένος από τα σπλάχνα της Κωνσταντινούπολης

Εθνικός Κήρυξ

Ο Αρχων Μαϊστωρ της του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Νταραβάνογλου. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΝΤΑΡΑΒΑΝΟΓΛΟΥ

ΒΟΣΤΩΝΗ. Ο πρωτοψάλτης του μεγαλοπρεπούς ναού του Αγίου Νικολάου Πειραιώς, Γρηγόριος Νταραβάνογλου, φέρει τον τίτλο και δικαίως του «Αρχοντος Μαΐστορος της Μτ.Χ.Ε.», που του επιδαψίλευσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος αφού είναι γέννημα της Κωνσταντινούπολης και μουσικό ανάστημα του Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου. Εκεί έκανε τα πρώτα του βήματα στην ηλικία των οκτώ ετών ως Κανονάρχης στην αρχή και Παραδομέστικος στη συνέχεια. Εκεί μυήθηκε στο λεγόμενο Πατριαρχικό μουσικό ύφος, το οποίο το τίμησαν κορυφαίοι πρωτοψάλτες και μουσουργοί, κι έτσι κι ο ίδιος βαδίζει στα βήματά τους.

Ανθρωπος με σεβασμό και ευγνωμοσύνη για τους δασκάλους του είπε σε συνέντευξή του στον «Ε.Κ.» πως «οι δάσκαλοί μου υπήρξαν για μένα παραδείγματα προς μίμηση όχι μόνον ως μουσικοί, αλλά πρωτίστως ως άνθρωποι. Τους διέκρινε πάντοτε η ευγένεια και το ήθος, η προσήλωση και η ευσέβεια, η ταπείνωση και η σεμνότητα. Οι διενέξεις μεταξύ τους υπήρξαν άγνωστες. Μοναδική τους άμιλλα υπήρξε εκείνη, για την καλύτερη υπηρεσία της θείας λατρείας. Ατεγκτοι στην υπηρεσία τους και μειλίχιοι στη συμπεριφορά τους, με έκαναν να θέλω μεγαλώνοντας να τους μοιάσω, υπήρξαν με άλλα λόγια τα μεγάλα πρότυπά μου».

Την Ομογένεια της Αμερικής την γνώρισε, την έζησε και την αγάπησε, όπως τον αγάπησε κι εκείνη. Είπε πως «όπως ο απανταχού της Γης έτσι και ο Ελληνισμός της Αμερικής κρατάει τις Θερμοπύλες της εθνικής και θρησκευτικής του παραδόσεως σε συνθήκες ιδιαίτερα αντίξοες, με έναν ζήλο, ο οποίος δυστυχώς απουσιάζει συχνά από την πατρίδα μας, στην οποίαν δεν εκτιμώνται πάντοτε οι θησαυροί της, όσο θα έπρεπε, ακριβώς διότι θεωρούνται δεδομένοι».

Στην ερώτηση αν θα μπορούσε να αναζωογονηθεί και καλλιεργηθεί η Βυζαντινή μουσικοί στην Αμερική, και να καταργηθούν οι τετράφωνες χορωδίες, είπε ότι «κάτι τέτοιο, όσο και αν είναι ευχής έργον, είναι πάρα πολύ δύσκολο, αν ληφθεί υπ' όψιν πως τις σημαντικές σχετικές αποφάσεις τις παίρνουν σχεδόν αποκλειστικά οι εκάστοτε κοινότητες, η μακρόχρονη παραμονή των παλαιότερων μελών των οποίων στο εξωτερικό έχει, φοβούμαι, ανεπανόρθωτα αλλοιώσει τα αισθητικά τους κριτήρια. Βεβαίως είναι απολύτως κατανοητό και σεβαστό πως οι κοινότητες του εξωτερικού αντιμετωπίζουν μία πραγματικότητα πολύ διαφορετική από εκείνην της μητροπολιτικής Ελλάδας. Ούτε ψάλτες είναι εύκολο να βρεθούν ούτε σχολές να δημιουργηθούν. Αν σε αυτά προσθέσει κανείς και την ανάγκη της Εκκλησίας να προσελκύσει ετεροδόξους η και αλλόθρησκους, οι οποίοι μάλλον ανταποκρίνονται ευκολότερα στη Δυτική Μουσική, τότε μάλλον οι τετράφωνες χορωδίες με την συνοδεία οργάνων είναι αναγκαίο κακό».

Εθνικός Κήρυξ

Ο Αρχων Μαϊστωρ της του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Νταραβάνογλου, ο οποίος συνεχίζει την ιερή παράδοση της ψαλτικής και του Πατριαρχικού ύφους του Οικουμενικού Πατριαρχείου. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΝΤΑΡΑΒΑΝΟΓΛΟΥ

Νιώθει το βάρος της κληρονομιάς που κομίζει για το οποίο είπε, πως «η μεγάλη αποστολή και το βαρύ χρέος, τα οποία μου κληροδότησαν οι δάσκαλοί μου, οι χαλεποί καιροί και ίσως, τολμώ να πω, η Θεία Πρόνοια. Το βάρος αυτής της ευθύνης, η οποία προκύπτει από την καταγωγή μου από την Βασιλεύουσα και τη θητεία μου στους ναούς της και δη στον περιλάλητο Πατριαρχικό Ναό, με συντρίβει, ταυτοχρόνως όμως αποτελεί και την ωραιότητα του βίου μου, τον αποχρώντα λόγο της ύπαρξής μου. Οπου σταθώ και όπου βρεθώ, προσπαθώ να υπηρετώ με κάθε μου δύναμη το μουσικό ευαγγέλιο των αγραμμάτων, την εύηχη φωνή του Θεού μέσα στον άνθρωπο, το «κάλλει ωραίο» λειτουργικό αυτό ένδυμα, το οποίο, αν ποτέ εκλείψει, θα απογυμνωθεί άπαξ διά παντός η θεία λατρεία από την απόκοσμη ωραιότητά της».

Επηρέασαν τη μορφοποίηση της μουσικής και ψαλτικής τους δεινότητας μεγάλοι μουσουργοί του Αναλογίου. Τόνισε πως «έχω δεχθεί τις χρηστές επιδράσεις όλων των κορυφαίων ιεροψαλτών, τους οποίους διά ζώσης παρακολούθησα, όπως και των παλαιοτέρων, των οποίων σώζονται ηχητικά ντοκουμέντα. Καταλυτική ωστόσο επίδραση άσκησε μέσα μου το μουσικό δαιμόνιο του μεγάλου εκείνου αειμνήστου Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.Χ.Ε. Θρασυβούλου Στανίτσα.

Για το αν θα μπορούσαν να αναδειχθούν σήμερα μεγάλες μουσικές μορφές, ο Αρχων Μαϊστωρ Γρηγόριος Νταραβάνογλου είπε πως «αυτό δυστυχώς αποτελεί περισσότερο ένα αίτημα και λιγότερο μία πραγματικότητα. Αυτό το οποίο εμποδίζει αποφασιστικά σήμερα την δημιουργία εξεχόντων ιεροψαλτικών μορφών, τουλάχιστον σε μεγάλη κλίμακα, είναι η καταστροφή του Ελληνισμού της Κωνσταντινουπόλεως κατά το δεύτερο ήμισυ του περασμένοι αιώνα. Ανάμεσα στους υπόλοιπους πολιτιστικούς θησαυρούς, οι οποίοι χάθηκαν, απωλέσθηκε και η αδιάσπαστη από τους χρόνους του Βυζαντίου ιεροψαλτική αλυσίδα, η οποία μετά ζήλου διαφύλαττε και διέδιδε την άγραφη προφορική παράδοση, με άλλα λόγια το περιώνυμο πατριαρχικό ύφος. Η εκάστοτε παλαιά γενεά ήταν εκείνη, η οποία φρόντιζε να εμπνεύσει όχι απλά σεβασμό, αλλά δέος στην παράδοση, ξεριζώνοντας εν τη γενέσει του κάθε καινοφανή νεωτερισμό, ο οποίος απειλούσε καίρια τον λιτό και αρχαϊκό της χαρακτήρα. Η απώλεια αυτή του ορθού παραδείγματος και του αυστηρού ελέγχου, την οποίαν αδυνατεί να αναπληρώσει οποιαδήποτε μουσική μόρφωση η έξοχη καλλιφωνία, είναι ο κύριος λόγος, ο οποίος εμποδίζει σήμερα την ανάδειξη μεγάλων ιεροψαλτικών αναστημάτων. Την κατάσταση αυτήν ήρθε να επιδεινώσει τραγικά η κατάχρηση του διαδικτύου, στο οποίο βρίσκει κανείς όχι μόνον αριστουργηματικές ερμηνείες αλλά και εκτρωματικές (κυριολεκτικά) εκτελέσεις, οι οποίες κυκλοφορούν με το ψευδώνυμο της παραδόσεως».

Σχετικά με το αν υπάρχει ενδιαφέρον σήμερα, απάντησε πως ναι. «Σε όλες τις σχολές, στις οποίες διδάσκω, υπάρχει μεγάλη και αυθόρμητη προσέλευση μαθητών και μαθητριών όλων των ηλικιών και φυσικά των νέων. Σε πείσμα των βάρβαρων απαιτήσεων της παγκοσμιοποίησης, στον βωμό της οποίας θυσιάζονται δυστυχώς όλες οι τοπικές παραδόσεις του κόσμου, η αγάπη των νέων ανθρώπων για την Βυζαντινή Μουσική, εκκλησιαστική και εξωτέρα, είναι συγκλονιστική».

Ο Γρηγόριος Αλεξ. Νταραβάνογλου, είναι Πρωτοψάλτης και Χοράρχης διεθνούς φήμης και ακτινοβολίας, με άπειρες δημόσιες εμφανίσεις στην τηλεόραση, ραδιόφωνο και σε αίθουσες των Αθηνών, όπως «Λυρική σκηνή», «Παλλάς», «Παρνασσός» και σε διάφορα θέατρα εντός και εκτός των Αθηνών. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Στο Πατριαρχείο έκανε τα πρώτα του βήματα με καθοδηγητές τον αείμνηστο άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.Χ.Ε. Βασίλειο Νικολαϊδη και τον άρχοντα Λαμπαδάριο Ελευθέριο Γεωργιάδη. Πολλά επίσης διδάχθηκε και από τον αείμνηστο άρχοντα Πρωτοψάλτη Αχιλλέα Γκαρτζόγλου και τον μουσικοδιδάσκαλο ιερέα π. Αθανάσιο Αλεξιάδη. Πρώτη του επίσημη ενορία ο ιερός ναός Αγίου Νικολάου στο Νιχώρι-Κωνσταντινουπόλεως. Το 1978 πήγε στις ΗΠΑ, μετά από πρόσκληση του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ιακώβου. Εκεί παρέδωσε μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής σε νέους και νέες, δημιούργησε και διεύθυνε την πρώτη του χορωδία που απαρτιζόταν από Ελληνες φοιτητές του Πανεπιστημίου Μπράουν (Brown) του Ροντ Αϊλαντ και ύστερα τη χορωδία του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ (Harvard) της Βοστώνης. Πραγματοποίησε πολλές συναυλίες Βυζαντινής μουσικής, σε διάφορες πολιτείες της Αμερικής και το 1982 επέστρεψε μόνιμα στην Ελλάδα όπου και συνέχισε την πορεία της επιτυχίας.