x
 

Πολιτισμός

Πέθανε στη Θεσσαλονίκη ο «μύθος» της κλασικής κιθάρας Οσκαρ Γκίλια

05 Μαρτίου 2024

ΑΘΗΝΑ. Πέθανε την Δευτέρα στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία 85 ετών, μία από τις μεγαλύτερες και πιο σημαντικές προσωπικότητες στο χώρο της κλασικής κιθάρας, ο Οσκαρ Γκίλια (Oscar Ghiglia). Ο Ιταλός δάσκαλος και σολίστ, που πέρασε τα τελευταία είκοσι χρόνια της ζωής του στην Ελλάδα, σημάδεψε γενιές μουσικών σε όλο τον Κόσμο.

«Ο Οσκαρ ήταν μυθική φυσιογνωμία για το χώρο της κλασικής κιθάρας διεθνώς και κατά τη γνώμη μου έχει επηρεάσει τη σύγχρονη ιστορία της. Εχει δώσει τουλάχιστον ένα μάθημα σε ένα τεράστιο αριθμό κιθαριστών σε ολόκληρο τον Πλανήτη και έχει επηρεάσει πολύ την εξέλιξη του τρόπου διδασκαλίας του οργάνου», δηλώνει στο «Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων» η καθηγήτρια στο τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ελενα Παπανδρέου, μαθήτριά του από τα 17 της χρόνια και από το 2006 σύζυγος του εκλιπόντος.

Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

«Ο Οσκαρ Γκίλια υπήρξε μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για την παγκόσμια κιθαριστική κοινότητα. Ηταν ένας χείμαρρος μουσικότητας που, με όχημα την κλασική κιθάρα, αποτέλεσε μια από τις σπουδαιότερες μουσικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα», επιβεβαιώνει ο Παύλος Κανελλάκης, ένας από τους ανθρώπους που είχε την ευλογία -όπως λέει- να μαθητεύσει δίπλα του από πολύ μικρή ηλικία και σήμερα, μετά από μια μακρά πορεία στο εξωτερικό, διδάσκει στην Ελβετία.

Η καλλιτεχνική πορεία του Γκίλια

Ο Οσκαρ Γκίλια, γεννημένος σε οικογένεια καλλιτεχνών, με πατέρα και παππού διάσημους ζωγράφους και μητέρα καταξιωμένη πιανίστα, κλήθηκε να διαλέξει ανάμεσα σε πινέλα και μελωδίες. Από την αρχική του επιλογή προέκυψε μια σειρά από ακουαρέλες και ελαιογραφίες, όμως η μουσική τον κέρδισε, χάρη στον πατέρα του, που κάποτε του ζήτησε να ποζάρει κρατώντας μια κιθάρα. Αυτός ο πίνακας ήταν η αρχή μιας ζωής αφιερωμένης στη μουσική.

Σπούδασε στο Κονσερβατόριο της Santa Cecilia της Ρώμης, αλλά η σημαντικότερη έμπνευση και επιρροή ήρθε με την μαθητεία του κοντά στον Andres Segovia.

Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

Συνεισέφερε στη σπουδή της κιθάρας, ιδρύοντας κιθαριστικές σχολές σε σημαντικά μουσικά φεστιβάλ (Aspen στις ΗΠΑ, Les Arcs στη Γαλλία, Gargnano στην Ιταλία), ήταν τακτικός επισκέπτης καθηγητής σε ξεχωριστά μουσικά κέντρα διεθνώς (Σχολή Juilliard στη Νέα Υόρκη, Northwestern University στο Σικάγο κ.ά), ενώ το Πανεπιστήμιο του Hartford τον ανακήρυξε σε επίτιμο διδάκτορα.

Το 1976 διαδέχτηκε τον Andres Segovia ως καθηγητής στην Accademia Chigiana της Siena, όπου για πάνω από 40 χρόνια έχει γαλουχήσει ταλαντούχους κιθαριστές, πλάθοντας το μουσικό τους περίγραμμα και την ερμηνεία τους.

Εκτός από σόλο ρεσιτάλ, έχει παίξει με κάποια από τα σημαντικότερα ονόματα διεθνώς (Victoria de Los Angeles, Jean Pierre Rampal, Salvatore Accardo, Yuri Bashmet, Pinchas Zuckerman, Laszlo Varga, Juilliard String Quartet κ.α.).

Τα τελευταία του CD με τη «Stradivarius» είναι αφιερωμένα στα έργα του Ponce και του Bach. H σχολή Mannes της Νέας Υόρκης ονόμασε το φεστιβάλ του 2008 «The Ghiglia Legacy», με την ευκαιρία των εβδομηκοστών του γενεθλίων, ενώ ανάλογος εορτασμός έγινε δέκα χρόνια μετά, στο Φεστιβάλ της Ταϊβάν.

Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

Η σχέση του Οσκαρ Γκίλια με την Ελλάδα και την Ελενα Παπανδρέου

Μετά τη συνταξιοδότησή του από τη Βασιλεία της Ελβετίας, όπου κατείχε την έδρα καθηγητή κιθάρας στη Musik-Akademie der Stadt Basel από το 1983 έως το 2005, η διδασκαλία του συνεχίστηκε, σε διάφορα master classes στην Ελλάδα, την Ιταλία και τις ΗΠΑ.

Τότε ήταν που έγινε ζευγάρι με την Ελενα Παπανδρέου και μαζί μ’ αυτήν επέλεξε και τη χώρα μας. Από το 2005 ζούσε στην Αθήνα και από το 2010 στη Θεσσαλονίκη. «Είχε ενσωματωθεί στο χώρο των Ελλήνων μουσικών, τον αγαπούσαν όλοι, έχει δώσει τόσα μαθήματα, ενώ τα τελευταία χρόνια που ήταν σχετικά κουρασμένος και άρρωστος, δεν μπορούσε πια να ταξιδέψει και να μετακινηθεί, πρόσφερε υπό τύπου υποτροφίας δωρεάν μαθήματα σε αριστούχους φοιτητές κιθάρας του τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του ΠΑΜΑΚ, όπου είμαι καθηγήτρια», αναφέρει η κ. Παπανδρέου, παρουσιάζοντας ένα μικρό παράδειγμα της γενναιοδωρίας και της προσφοράς του.

Το μάθημα του Οσκαρ, μάθημα ζωής για χιλιάδες ανθρώπους

Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

Από την είδηση του θανάτου του Οσκαρ Γκίλια, η Ελενα Παπανδρέου δεν σταμάτησε να δέχεται μηνύματα συμπαράστασης από ανθρώπους από όλο τον Κόσμο, που για μία ακόμη φορά εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη τους για τη συνάντησή τους με τον μυθικό δάσκαλο και τόνιζαν πόσο πολύ επηρέασε τη ζωή τους ολόκληρη -και όχι μόνο τη μουσική.

«Είναι πράγματα που τα ήξερα, γιατί μου τα λέγανε κατά καιρούς, αλλά συνεχίζω να δέχομαι πολύ συγκινητικά σχόλια. Εχει αφήσει ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στις ζωές πολλών χιλιάδων ανθρώπων. Ενας κιθαριστής μου μιλούσε χθες και μου έλεγε ότι ο Οσκαρ έχει επηρεάσει τη ζωή του από κάθε άποψη, από τα 14 του χρόνια, ακόμα και το γάμο του, ακόμα και τη σημαντική θέση καθηγητή που πήρε τελικά. Αυτό είναι ένα από τα πάρα πολλά παραδείγματα», υπογραμμίζει η Ελενα Παπανδρέου.

«Δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος καθηγητής κλασικής κιθάρας. Ηταν ένας φιλόσοφος της μουσικής. Δεν δίδασκε με στόχο τον εντυπωσιασμό του σήμερα, αλλά τη συγκίνηση και την ωριμότητα του αύριο. Εμαθα πολλά στα κατ’ ιδίαν μαθήματα μαζί του. Εμαθα περισσότερα όταν τον παρακολουθούσα να διδάσκει άλλους φοιτητές. Εμαθα ακόμα πιο πολλά όταν τον άκουγα να μιλάει για τη μουσική. Κυρίως όμως έμαθα δίπλα του πως το ταλέντο αποτελείται από τρία στοιχεία: Δουλειά, δουλειά και δουλειά και πως η αγάπη και η πίστη σε αυτό που κάνουμε είναι οι σημαντικότερες κι οι πιο ουσιαστικές αρετές», λέει από την πλευρά του ο κ. Κανελλάκης.

Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

Κάποιοι από τους σημερινούς καθηγητές των σημαντικότερων μουσικών σχολών του Κόσμου υπήρξαν μαθητές του Γκίλια, ενώ η Ελενα Παπανδρέου δεν σταμάτησε ποτέ να μαθαίνει δίπλα του. «Για παράδειγμα, έναν συγκεκριμένο δίσκο του με μουσική του Manuel Maria Ponce, μπορεί να τον έχω ακούσει -χωρίς υπερβολή- τετρακόσιες φορές. Κι έμαθα τόσο πολύ ακούγοντας αυτό το παίξιμο, που μου άλλαξε τον τρόπο που σκέφτομαι, τον τρόπο που ακούω, που παίζω και που διδάσκω μουσική. Φυσικά σαν κι εμένα έχει επηρεάσει πάρα πάρα πολλούς άλλους», αναφέρει.

Δεν είναι τυχαίο που το 2018, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 80 ετών του Οσκαρ Γκίλια, το Netflix παρουσίασε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «Oscar’s Lesson» («Το μάθημα του Οσκαρ»), όπου ο κλασικός κιθαρίστας αφηγείται την ιστορική καριέρα του ως μουσικού και δασκάλου, επιδεικνύει τις εξαιρετικές του ικανότητες, ενώ κάποιοι από τους σημαντικούς μαθητές του, μιλούν γι’ αυτόν.

Με τον Oscar Ghiglia και τον John Williams.. Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Έλενα Παπανδρέου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΘΗΝΑ. Την ανάγκη να βγουν από την απομόνωση οι νησιώτες, τονίζει σε ανάρτησή του ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανος Κασσελάκης, ο οποίος βρίσκεται ως γνωστόν σε περιοδεία στο Αιγαίο.

Σχόλια

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Πρακτορικά

Με την παρέλαση της Νέας Υόρκης την Κυριακή 14 Απριλίου, έκλεισε κι ο φετινός κύκλος των παρελάσεων για τη μεγάλη και τρανή ημέρα της κήρυξης της Επανάστασης του 1821 για τη λευτεριά της Ελλάδας από τους Τούρκους.

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

ΒΙΝΤΕΟ