x
 

Συνεργάτες

Ρωτήστε… Απαντά η Σταυρούλα Τσούτσα: Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε στη διαχείριση της απώλειας

09 Ιανουαρίου 2021

Παρ’ όλο που από πολύ μικρή ηλικία μαθαίνουμε τις έννοιες της ζωής και του θανάτου, παρ’ όλο που συχνά αναμασάμε εκφράσεις όπως το «όλοι θα πεθάνουμε μία μέρα» ή «όλα έχουν ένα τέλος», όταν έρχεται η στιγμή της απώλειας, ποτέ δεν είμαστε αρκετά προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε το πένθος και να διαχειριστούμε τη θλίψη που ακολουθεί έναν θάνατο. Ιδιαίτερα όταν η απώλεια του αγαπημένου προσώπου είναι ξαφνική, παράλογη, και άδικη, όπως όλες αυτές οι απώλειες που βίωσαν εκατομμύρια άνθρωποι στον Πλανήτη, εξαιτίας της τρομερής πανδημίας που ακόμα μας απειλεί.

Ακόμη και αν είμαστε από τους τυχερούς που δεν έχουμε ζήσει την απώλεια ενός δικού μας ανθρώπου, έχουμε φίλους, συγγενείς, συναδέλφους που θρηνούν για αγαπημένα πρόσωπα που έχασαν.

Πώς μπορούμε λοιπόν να βοηθήσουμε έναν άνθρωπο που πενθεί για μία τέτοια απώλεια; Πώς μπορούμε να στηρίξουμε τους αγαπημένους μας, να αντέξουν πιο εύκολα την ξαφνική απώλεια για τον αβάσταχτο πόνο;

Πρέπει πρώτα απ’ όλα να αποδεχτούμε το γεγονός ότι το πένθος αποτελεί μία πολύ προσωπική εμπειρία και γι’ αυτό ανήκει αποκλειστικά στο άτομο που το βιώνει. Αυτό σημαίνει ότι όσο κι αν το επιθυμούμε είναι πολύ πιθανόν οι προσπάθειες που θα κάνουμε να βοηθήσουμε κάποιον να μην έχουν κανένα αποτέλεσμα.

Σίγουρα όμως υπάρχουν κάποια πράγματα που θα πρέπει να αποφύγουμε.

Δεν ωφελεί να καταφεύγουμε σε κοινότυπες εκφράσεις όπως «όλα γίνονται για κάποιο λόγο» ή «δεν συνέβη μόνο σε σένα» ή «όλα θα πάνε καλά». Με τέτοιου είδους εκφράσεις είναι σαν να προσπαθούμε να αποφύγουμε τα συναισθήματα του ανθρώπου που πενθεί ή ακόμα χειρότερα σαν να προσπαθούμε να τα υποβιβάσουμε.

Δεν ωφελεί να φέρνουμε στον άλλον προσωπικά παραδείγματα διαχείρισης ανάλογων καταστάσεων. Εκφράσεις του τύπου «και εμένα μου συνέβη, και έκανα αυτό…» είναι σαν να μεταφέρουν την προσοχή επάνω μας, περνώντας το μήνυμα στον άλλον ότι είναι λιγότερο σημαντικός από μας.

Δεν ωφελεί να προτρέπουμε τον άνθρωπο που πενθεί να σκεφτεί θετικά ή να του λέμε «σε λίγο θα νιώσεις καλύτερα». Αλλωστε πώς μπορεί να σκεφτεί κάποιος θετικά, τη στιγμή που έχει χάσει ένα αγαπημένο του πρόσωπο; Τι θετικό μπορεί να βρει στην απώλεια;

Και πόσο είναι αυτό το «λίγο» που πρέπει να περάσει για να νιώσει κανείς καλύτερα;

Πώς λοιπόν μπορούμε να βοηθήσουμε πρακτικά;

Πολλές φορές ο άνθρωπος που πενθεί έχει ανάγκη να ακουστεί, να μιλήσει για αυτά που τον πονάνε, να μιλήσει για τον άνθρωπο που έχασε. Το να είμαστε παρόντες και να τον ακούμε, ίσως είναι η πιο αποτελεσματική βοήθεια που μπορούμε να προσφέρουμε σε αυτές τις περιπτώσεις, μαζί με μία αγκαλιά, ένα χάδι κι ένα «είμαι εδώ για εσένα και θα είμαι εδώ για σένα».

Μπορούμε να δημιουργήσουμε τον χώρο στον άνθρωπό μας, να βιώσει το συναίσθημά του, να εκφράσει ανενόχλητος τον πόνο του. Μπορούμε να τον κάνουμε να νιώσει άνετα να κλάψει, να φωνάξει, και να μην ντραπεί για τα συναισθήματά του αυτά.

Μπορούμε να βοηθήσουμε τον άνθρωπό μας, τον συγγενή ή τον φίλο μας στις καθημερινές πρακτικές δουλειές που μπορεί να δυσκολεύεται να κάνει. Μπορούμε να ψωνίσουμε γι’ αυτόν, να τον βοηθήσουμε στο σπίτι, να διεκπεραιώσουμε κάτι που δυσκολεύεται να κάνει.

Και όταν περάσει κάπως ο καιρός μπορούμε να παροτρύνουμε τον άνθρωπό μας που πενθεί να ασχοληθεί με κάτι δημιουργικό ή να ενταχθεί σε μία ομάδα εθελοντισμού. Πολλές φορές η έκφραση μέσω της δημιουργικής απασχόλησης λυτρώνει από τον πόνο, όπως και η προσφορά στον συνάνθρωπο που μπορεί να γίνει σημαντική πηγή ευτυχίας.

Τέλος, είναι ίσως σημαντικό να θυμίζουμε στον άνθρωπό μας που πενθεί να φροντίζει τον εαυτό του. Να κοιμάται και να τρέφεται κανονικά, να προσπαθεί να ψυχαγωγείται ακόμη και αν αυτό στην αρχή φαίνεται πολύ δύσκολο. Μπορούμε ίσως να καθιερώσουμε μαζί του κάποιες δραστηριότητες όπως μια αθλητική δραστηριότητα, μια βόλτα στη φύση, μια εβδομαδιαία συνάντηση για φαγητό ή καφέ ή για την παρακολούθηση μιας ταινίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παρακολουθώντας τελευταία από την Αθήνα τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ομογένεια των ΗΠΑ, σημειώσαμε τέσσερις από αυτές που μας έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση.

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Αντίλογος

Παρενέβη, διαβάζω, ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο δημόσιος υπάλληλος που συνελήφθη για εμπλοκή του στην υπόθεση της 12χρονης στα Σεπόλια.

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

Πολιτισμός

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Μαρίνα Πλούμπη, μας χάρισε φέτος ένα παιδικό βιβλίο ξεχωριστό και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.

ΒΙΝΤΕΟ