x

Ταξίδι

Τα Πορτραίτα Φαγιούμ, τα αρχαιότερα πορτραίτα στον Κόσμο

Θυμάμαι την πρώτη φορά που μπήκα στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και στάθηκα μπροστά τους. Για να τα βρεις, αφού περάσεις τη μεγάλη είσοδο πρέπει να κάνεις αμέσως δεξιά και να κατευθυνθείς προς την Αιγυπτιακή πτέρυγα.

Αριστερά και πριν περάσεις στο μεγάλο διάδρομο που οδηγεί προς τα μνημειώδη Αιγυπτιακά ευρήματα και τη μεγάλη ατραξιόν του Μουσείου -το Ναό του Ντεντούρ-, βρίσκονται να κοιτάζουν τους περαστικούς που συχνά τα προσπερνούν, προς αναζήτησή πιο εντυπωσιακών εκθεμάτων.

Τα πρόσωπά τους νεαρά, μεσογειακά και οικεία. Θα μπορούσαν να είναι άνθρωποι που προσπερνάς σε έναν από τους πολυσύχναστους δρόμους της Νέας Υόρκης, ή συμπαθείς συνδαιτυμόνες που γνώρισες σε μια εκδήλωση.

Τα πιο πολλά σε κοιτούν κατευθείαν στα μάτια, έχοντας μια απόκοσμη λάμψη στο βλέμμα, ενώ κάποια από αυτά κοιτάζοντάς σε, σου χαμογελούν. Στολισμένα με κοσμήματα και με τα μαλλιά τους περιποιημένα, μοιάζουν ζωντανά αλλά δεν είναι. Είναι πρόσωπα νεκρά εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια.

Δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί κανείς πως μια πόλη, κατά τα άλλα ιστορικά ασήμαντη όπως το Φαγιούμ, μας άφησε κάτι τόσο σημαντικό. Μολαταύτα το Αιγυπτιακό ξηρό κλίμα τα διατήρησε σε άριστη κατάσταση, ωσότου να ανακαλυφθούν για πρώτη φορά τον 17ο αιώνα, όπου και αγνοήθηκαν, μέχρι νεότερες ανασκαφές του 20ού αιώνα, όπου τους δόθηκε και η πρέπουσα σημασία, από τον αρχαιολόγο Γουίλιαμ Φλίντερς Πέτρι.

Τα Πορτραίτα Φαγιούμ, ονομαζόμενα από τους ιστορικούς ως τα αρχαιότερα πορτραίτα στον Κόσμο, προέρχονται από την αρχαιοελληνική ζωγραφική παράδοση της εγκαυστικής ή της αυγοτέμπερας και σε αυτά οφείλουμε τη σύλληψη και τη δημιουργία των γνωστών σε όλους μας βυζαντινών εικόνων.

Η αμεσότητα που δημιουργούν με τον θεατή και η ζωντανή αληθοφάνειά τους δημιουργούν μια αίσθηση εγγύτητας, που αν μη τι άλλο εντείνει το μυστήριο γύρω από τις προσωπικότητες που απεικονίζονται. Σίγουρα μπορεί κανείς να τα χαρακτηρίσει και ως μικρά ανοιχτά παράθυρα προς τον αρχαίο κόσμο.

Ποιους όμως απεικονίζουν τα πορτραίτα; Οι εικόνες, οι οποίες απεικονίζουν προτομές ανδρών, γυναικών και παιδιών χρονολογούνται από το 30 π.Χ. έως και τον 3ο μ.Χ. αιώνα, περίπου. Τα ίδια τα πορτραίτα ήταν μέρος της μούμιας του νεκρού του οποίου το πρόσωπο μάς δείχνουν. Οι κάτοχοί τους ανήκουν προφανώς στην ανώτερη κοινωνική τάξη της Αιγύπτου της Ρωμαϊκής περιόδου, και αποτελούν τόσο Ελληνες κατοίκους της περιοχής όσο και Αιγυπτίους, πολλοί από τους οποίους είχαν υιοθετήσει Ελληνικά ή Λατινικά ονόματα, ως σύμβολα κοινωνικού στάτους.

Περίπου 900 πορτραίτα Φαγιούμ είναι γνωστά προς το παρόν. Η πλειοψηφία τους βρέθηκε στη νεκρόπολη του Φαγιούμ, όπου λόγω το ξηρού αιγυπτιακού κλίματος, οι πίνακες είναι συχνά πολύ καλά διατηρημένοι διατηρώντας συχνά τα λαμπρά τους χρώματα παρά το πέρασμα των αιώνων.

Σήμερα τα πορτραίτα βρίσκονται σε όλα τα σημαντικά μουσεία του Κόσμου και σίγουρα αξίζουν μια επίσκεψή σας. Πολλά από αυτά τα μουσεία κατέχουν μερικά από τα πιο όμορφα από αυτά, όπως το Βρετανικό Μουσείο, το Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας, το Λούβρο στο Παρίσι και φυσικά το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΜΟΡΓΟΣ. Το Amorgos Film Festival ανακοίνωσε την συνεργασία του με τον συγγραφέα των μπέστ-σέλλερς, Τζόνας Σάουλ.

ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ

Εκδηλώσεις

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Μέσα σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουνίου η τελετή αποφοίτησης της 8ης τάξης του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου “Αργύριος Φάντης” στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Μπρούκλιν.

Πολιτισμός

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Μαρίνα Πλούμπη, μας χάρισε φέτος ένα παιδικό βιβλίο ξεχωριστό και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.

Γενικά Νέα

ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ. Με κατάνυξη και ευλάβεια ξεκίνησαν οι ακολουθίες του Πάσχα στον Ιερό Ναό Αγ.

ΒΙΝΤΕΟ

Η φωτιά καίει δασικές εκτάσεις στο Πόρτο Γερμενό και κατευθύνεται προς Μύτικα

ΑΘΗΜΑ. Οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν στην περιοχή, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την κατάσταση στο Πόρτο Γερμενό.

Μηνύματα Μητσοτάκη προς την Αγκυρα από το Ευρωκοινοβούλιο (Βίντεο)

ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ. Μηνύματα προς το εξωτερικό αλλά και το εσωτερικό ακροατήριο εξέπεμψε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με την ομιλία του σήμερα το πρωί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο.

Συμπλήρωσε τη διεύθυνση του e-mail σου για να γίνεις συνδρομητής

Συμπληρώστε το email σας για να εγγραφείτε - π.χ. abc@xyz.com

Μπορείς να διαγραφείς όποτε το θελήσεις χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο στο δελτίο τύπου μας